Một số kết quả nghiên cứu về công nghệ sinh học được ứng dụng vào sản xuất và đời sống ở Bình Định

Trong thời gian dài Trung tâm duy trì phát triển công nghệ nuôi cấy mô, cung cấp cây giống, chuyển giao công nghệ  cho cá nhân đơn vị, nhất là trong  5 năm qua (2006 - 2010) Trung tâm đã làm được khá nhiều việc.

Về đầu tư tiềm lực khoa học công nghệ:

Công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật: Trung tâm được đầu tư cơ sở thực nghiệm công nghệ sinh học, diện tích 3 ha; với phòng thí nghiệm nuôi cấy mô tế bào thực vật 600 m2; có 20 tủ cấy, cùng các thiết bị thí nghiệm hiện đại. Trong đó có 1 hệ thống nuôi cấy ngập chìm, là thiết bị triển khai kỹ thuật mới về nuôi cấy mô. Công suất phòng nuôi cấy mô đạt 6 triệu cây giống/năm. Hệ thống nhà huấn luyện và nhà ươm cây cấy mô
2.000 m2, khu vườn ươm cây giống 3.000m2. Khu vườn giống bố mẹ, khu nuôi trồng thực nghiệm hơn 4.000 cây ăn quả, cây công nghiệp. Nơi đây vừa là nơi trồng, chăm sóc và giữ giống đầu dòng để cung cấp cây giống, mắt ghép, cành chiết cho công tác nhân giống, vừa là nơi tập huấn kỹ thuật tại chỗ cho nông  dân.

Công nghệ vi sinh vật:Trung tâm được đầu tư phòng thí nghiệm vi sinh vật, diện tích 600 m2 với các trang thiết bị cơ bản nhằm triển khai nghiên cứu ứng dụng các chủng vi sinh vật, vi nấm có ích để sản xuất các chế phẩm phòng ngừa sâu bệnh hại cây trồng và bảo vệ môi trường sinh thái.

Hàng năm, vừa đảm bảo công tác triển khai kỹ thuật vi nhân giống cây trồng cung cấp cho sản xuất, Trung tâm vừa tiếp nhận sinh viên các Trường Đại học, Cao đẳng như ĐH Quy Nhơn, ĐH Đà Nẵng, ĐH Quang Trung, Cao đẳng Lương thực -  Thực phẩm Đà Nẵng, Cao đẳng nghề Nông nghiệp và PTNT… đến tham quan, thực tập và thực hành thí nghiệm, nghiên cứu khoa học.

 Về nhân lực:

Hiện tại Trung tâm có 20 cán bộ kỹ thuật, 25 công nhân chuyên về kỹ thuật nuôi cấy mô và kỹ thuật vi sinh, kỹ thuật chiết, ghép, giâm cành tiên tiến. Số cán bộ kỹ thuật này am hiểu về kỹ thuật và tâm huyết với nghề, có khả năng làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm. Các công nhân của Trung tâm có tính chuyên môn hóa cao và kỹ năng thực hành thành thạo.

 Về hoàn thiện công nghệ:

* Trung tâm đã nghiên cứu và hoàn thiện được nhiều quy trình vi nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô các giống cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện lập địa ở Bình Định và các tỉnh vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Cụ thể như sau:

- Cây ăn quả: Chuối già lùn, chuối già hương, giống đu đủ; dứa Cayen, dứa Đài nông.

- Cây công nghiệp: Cây mía F156, ROC10, ROC18, Suphaburi. K95-156; cây mì cao sản và mì su (sắn).

- Cây lâm nghiệp: Cây bạch đàn (U6, PN12, PN14, GU8); cây keo lai (BV10, BV16, BV32, các dòng TB); cây dó bầu (trầm hương); cây Hông (Poulownia); cây giổi xanh, cây xoan ta, cây xoan Ấn Độ (cây Neem).

- Cây hoa cảnh: Cây hoa phong lan (Dendrobium, hồ điệp, ngọc điểm), cây hoa lay ơn, cây hoa cúc (CN93, CN98, vàng hè, đại đóa, phalê, pham), cây hoa huệ (huệ hương, huệ sẻ), cây hoa đồng tiền…

- Hoàn thiện quy trình ra ươm cây cấy mô ngoài vườn ươm tạo cây giống thương phẩm đủ tiêu chuẩn trồng ngoài đồng ruộng, quy trình trồng cây thương phẩm ngoài đồng ruộng để chuyển giao cho người nông dân.

* Hoàn thiện các quy trình phân lập, tuyển chọn một số vi sinh vật, nấm đối kháng và các quy trình nhân sinh khối sản xuất các chế phẩm phòng trừ sâu bệnh hại, bảo vệ cây trồng như:

 Về sản phẩm khoa học và công nghệ:

* Hàng năm Trung tâm nhân giống cấy mô khoảng 2 - 3 triệu cây cung cấp cho các đơn vị, các hộ nông dân trong và ngoài tỉnh. Trong đó có các loại cây ăn quả, cây lâm nghiệp, cây hoa cảnh…

* 2 năm trở lại đây Trung tâm đã sản xuất được các chế phẩm sinh học Trichodermaphòng ngừa bệnh thối cổ rễ cho cây trồng cạn, chế phẩm nấm ký sinh Metarhiziumđể kiểm soát rầy nâu hại lúa, chế phẩm phân hủy chất thải hữu cơ Cellulocelàm phân bón hữu cơ tại chỗ và làm sạch môi trường.

 Về chuyển giao kỹ thuật:

Từ kết quả các đề tài, dự án, Trung tâm đã triển khai nhân rộng cây giống bạch đàn dòng U6, mỗi năm cung cấp 1,5 - 2 triệu cây cho trồng rừng sản xuất. Sản xuất khoảng 100.000 cây giống keo lai cấy mô/năm, cùng nhiều giống cây hoa cảnh khác, cung cấp cho các cơ sở sản xuất giống, cơ sở, cá nhân trồng hoa thương phẩm

Trong năm 2010, đã xây dựng 13 mô hình trồng hoa, diện tích 49.830m2 tại 05 huyện và 03 mô hình xử lý 140m3 phế phụ phẩm nông nghiệp tại 03 huyện. Tập huấn kỹ thuật cho  510 nông dân.

Định hướng hoạt động giai đoạn 2011 - 2015:

- Đẩy mạnh việc nhân giống các cây trồng có hiệu quả kinh tế hiện có, nghiên cứu quy trình nhân giống các cây trồng nông - lâm nghiệp, cây bản địa, cây dược liệu phù hợp với địa phương.

- Triển khai ứng dụng các công nghệ thích hợp thuộc lĩnh vực công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp như: Công nghệ vi sinh, công nghệ chế biến các sản phẩm nông nghiệp và bảo vệ môi trường nông nghiệp - nông thôn.