Món ăn - bài thuốc phòng chống táo bón
Thể trạng thực nhiệt:
Đại tiện phân khô táo, toàn thân có cảm giác nóng bức, hay cáu giận, mặt đỏ, bụng trướng đau, tiểu tiện sẻn đỏ, môi khô họng khát, thích uống nước mát, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch hoạt sác. Dùng món ăn - bài thuốc sau:
1. Củ cải trắng 100g, mật ong lượng vừa đủ. Củ cải rửa sạch, giã nát ép lấy nước cốt rồi hoà vào mật ong uống trong ngày (nếu có máy ép thì càng tốt). Công dụng: Thanh nhiệt, thông tiện.
2. Măng non tươi 100g, rau cần tây 100g. Măng rửa sạch luộc qua thái miếng; rau cần rửa sạch, cắt đoạn, chần qua nước sôi. Hai thứ đem xào với dầu thực vật và gia vị vừa đủ, dùng làm rau ăn hằng ngày. Công dụng: Thanh nhiệt, thông tiện.
Thể bệnh khí trệ:
Đại tiện khó khăn, ợ hơi liên tục, ngực bụng đầy trướng, ấm ách khó chịu, ăn kém chậm tiêu, có lúc đau bụng, miêng khô họng khát, chất lưỡi hồng, rêu trắng mỏng, mạch huyền. Dùng món ăn - bài thuốc sau:
1. Mộc hương 5g, binh lang 5g, gạo tẻ 100g, đường phèn vừa đủ. Sắc kỹ mộc hương và binh lang, lấy nước bỏ bã rồi cho gạo tẻ vào ninh thành cháo, chế thêm đường phèn, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Thuận khí hành trệ thông tiện.
2. Chỉ thực 10g, củ cải trắng và tôm nõn vừa đủ. Sắc kỹ chỉ thực chỉ lấy nước bỏ bã, củ cải trắng thái miếng và tôm nõn cho vào dịch chiết chỉ thực nấu nhừ, chế thêm gia vị, dùng làm canh ăn hằng ngày. Công dụng: Thuận khí thông tiện.
Thể bệnh khí hư:
Đại tiện khó khăn dù phân không khô cứng, toàn trạng mệt mỏi, hay có cảm giác khó thở, dễ vã mồ hôi, ăn kém chậm tiêu, sắc mặt trắng nhợt, đại tiện lỏng hoặc nát, miệng nhạt, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch hư nhược. Dùng món ăn, món ăn - bài thuốc sau:
1. Hoả ma nhân 10g, vừng 5g, bột hạt dẻ 50g, bột ngô 50g. Hoả ma nhân và vừng sao thơm tán bột đem nấu với bột hạt dẻ và bột ngô thành dạng cháo lãng, chế thêm một chút đường đỏ, dùng làm đồ điểm tâm. Công dụng: Bổ khí, nhuận tràng, thông tiện.
2. Hoàng kỳ 300g, mộc hương 45g, mật ong lượng vừa đủ. Sắc kỹ hoàng kỳ và mộc hương hai lần lấy nước cốt, cô thật đặc rồi cho thêm mật ong vào cô tiếp một lát là được, để nguội, đựng trong lọ thuỷ tinh để dùng dần, mỗi ngày uống hai lần, mỗi lần một thìa canh. Công dụng: Bổ khí hành khí, nhuận tràng thông tiện.
3. Nhân sâm 5 - 10g, vừng đen 15g, đường trắng lượng vừa đủ. Vừng đen sao thowm tán bột, sắc kỹ nhân sâm lấy nước bỏ bã, rồi cho vừng và đường trắng vào nấu thành dạng cháo loãng, ăn trong ngày. Công dụng: ích khí nhuận tràng, tư dưỡng can thận.
Thể bệnh huyết hư:
Đại tiện táo, sắc mặt nhợt nhạt, hay hoa mắt, chóng mặt, trí nhớ giảm sút, dễ hồi hộp, trống ngực, chất lưỡi nhợt, mạch tế nhược, thường trong tình trạng thiếu máu. Dùng món ăn – bài thuốc:
1. Chuối tiêu chín 500g, vừng đen 25g. Vừng đen rang thơm, giã vụn, ăn chuối chấm vừng đen, chia làm ba lần trong ngày. Công dụng: Dưỡng âm thanh nhiệt, nhuận tràng thông tiện.
2. Quả dâu chín (tang thầm) 500g, sinh địa 200g, mật ong lượng vừa đủ. Sắc kỹ tang thầm và sinh địa hai lần, lấy hai nước hợp lại, cô nhỏ lửa cho thành dạng cao đặc, chế thêm mật ong, đun sôi một lát là được. Để nguội, đựng trong lọ kín dùng dần, mỗi ngày uống hai lần, mỗi lần 1 thìa canh. Công dụng: Dưỡng âm thanh nhiệt, nhuận tràng thông tiện.
Thể bệnh dương hư:
Đại tiện khó khăn, sắc mặt nhợt nhạt, chân tay lạnh, sợ lạnh, thích ấm, hay đau bụng và lưng do lạnh, lưng đau gối mỏi, tai ù tai điếc, có thể có liệt dương di tinh, tiểu tiện trong dài, miệng nhạt, chất lưỡi nhợt, rêu lưỡi trắng ướt, mạch trầm trì. Dùng món ăn – bài thuốc:
1. Nhục thung dung 30g, thaajn dê 1 cặp. Thận dê làm sạch, thái mỏng; sắc nhục dung lấy nước bỏ bã rồi cho thận dê vào, đun sôi một lát là được, chế đủ hành, gừng tươi thái chỉ và gia vị vừa đủ, ăn nóng. Công dụng: Ôn dương thông tiện.
2. Toả dương 15g, đường đỏ lượng vừa đủ. Sắc kỹ toả dương lấy nước bỏ bã, chế thêm đường đỏ, chia uống hai lần trong ngày. Công dụng: Ôn dương, nhuận tràng thông tiện.
Các vị thuốc nên mua ở các cửa hàng có uy tín.
Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 7 (1725), ngày 24/1/2005
