Mặt trăng Charon của sao Diêm Vương không có bầu khí quyển

Sự kiện này có thể sẽ bác bỏ những lời khẳng định rằng Charon là một hành tinh song sinh với Diêm Vương và cung cấp thêm những thông tin về quá trình hình thành chúng.

Hai nhóm các nhà nghiên cứu đã thực hiện các cuộc quan sát mặt trăng này khi nó che khuất một ngôi sao phía xa hơn vào hồi tháng 7-2005.

Kích thước của bất kỳ bầu khí quyển nào bao quanh Charon sẽ được tính toán bằng cách quan sát tốc độ biến mất của ngôi sao và sự xuất hiện trở lại của nó sau khi bị che khuất. Khi Charon vượt qua phía trước ngôi sao đó và che lấp nó, các nhà thiên văn sẽ biết được rằng hoặc là nó sẽ che khuất tia sáng từ từ hoặc rất nhanh. Nếu mặt trăng này không có bầu khí quyển thì tia sáng sẽ bị cắt đột ngột. Tuy nhiên, nếu có bầu khí quyển thì sẽ gây ra sự che khuất từ từ.

Hai nhóm các nhà thiên văn do các ông Amada Gublis và Bruno Sicardy phụ trách, đã quan sát sự kiện này qua những chiếc kính thiên văn lớn nhất thế giới ở Nam Phi.

Trong một bản báo cáo đăng trên tờ Nature, cả hai nhóm nghiên cứu đều đồng ý rằng Charon có rất ít hoặc không có khí quyển, và dù nếu có thì bầu khí quyển này cũng mỏng hơn nhiều so với sao Diêm Vương hoặc thậm chí còn mỏng hơn cả bầu khí quyển Mặt trăng của Trái đất.

Những quan sát tương tự đã được thực hiện 25 năm trước đây và đã đưa ra kết quả khiến một số nhà thiên văn cho rằng Charon có thể có một bầu khí quyển mỏng. Kết hợp với việc Charon có kích thước bằng hơn một nửa sao Diêm Vương, trong giới khoa học đã nổ ra một cuộc tranh cãi về việc có nên gọi Charon là một hành tinh hay không.

Lần quan sát mới này có thể sẽ giúp dàn xếp những tranh cãi chung quanh việc sao Diêm Vương và Charon có phải là hai hành tinh song sinh hay không.

Cả hai nhóm nghiên cứu đã thu được những kết quả đo đạc chính xác hơn về kích thước của Charon, với đường kính từ 603 đến 606km. Kết hợp với dữ liệu mà kính thiên văn Hubble thu thập được, các nhóm nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng chỉ có hơn một nửa Charon là đá.

Việc chờ đợi từ rất lâu những lần che khuất này cho thấy sự khó khăn trong việc khám phá những khu vực nằm ở rìa hệ Mặt trời. Thí dụ, cho đến nay người ta vẫn biết rất ít về quá trình hình thành của sao Diêm Vương và mặt trăng Charon.

Người ta vẫn chưa biết rõ là liệu chúng có được tạo ra cùng nhau hay là sao Diêm Vương đã hút được Charon từ Vành đai Kuipei, một vùng rộng lớn chứa đầy các vật thể băng giá ngoài quỹ đạo của sao Hải Vương.

Sao Diêm Vương và vệ tinh của nó hiện cũng đang là mục tiêu nghiên cứu của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA). Cơ quan này đang chuẩn bị phóng con tàu "Những chân trời mới" (New Horizons) tới thăm dò các hành tinh này vào ngày 17-1.

Nguồn: BBC; nhandan.com.vn 9/1/2006