Lở mồm long móng tại Thái Bình: Đủng đỉnh dập dịch

Ngày 23/9, khi chúng tôi về tìm hiểu diễn biến dịch tại Thái Bình, ở các chợ của thành phố, thịt lợn, thịt bê vẫnđược bày bán bình thường. Chị Phượng đang đi chợ Bồ Xuyên - TP.Thái Bình còn ớ ra khi biết tỉnh mình đang có dịch bệnh. Trong khi đó xã Phú Xuân nằm sát nách thành phố đã bùng dịchđược gần 2 tuần. Anh Trần Công Khả ở xã Minh Hưng - Kiến Xương còn thủng thẳng: “Lở mồm long móng cũng làm thịt hết, nhìn bò béo mầm phí lắm, có ảnh hưởng đến người đâu”. Những lò mổ lợn nhỏ lẻ ở địa bàn huyện anh, nơi chưa phát hiện dịch vẫn vọng tiếng lợn kêu eng éc hàng sáng sớm.

Ông Nguyễn Văn Đức - chi cục phó Thú y Thái Bình cho biết: “Cơchế lây bệnh rất dễ dàng, virus týp O và Asia1 sốngđược ngoài môi trường, phát tán ra từ phân, nước tiểu của gia súc. Việc thả rông, vất đổ chất thải bừa bãi sau giết mổ gia súc nhiễm bệnh làm cho các kênh mương, ruộng lúa, bãi cỏ, ao hồ,…trở thành môi trường nhiễm bệnh”.

Nguy cơkhó tránh

Theo quy định, hiện nay, tại Thái Bình, mỗi khi hộ chăn nuôi nào phát hiện triệu chứng phát bệnh ở gia súc, phải báo cho xã để lấy mẫu bệnh phẩm. Từ khi mẫuđượcđưa lên tỉnh đến khi Chi cục có kết luận lâm sàng và hướng dẫn tiêu huỷ thì ổ bệnh đã tồn tại 2 - 3 ngày. Việc đảm bảo nhanh gọn dập dịch đã mất tính thời cơ, chưa kể sự lúng túng của lãnh đạo trong cách xử lý. Điển hình nhưvụ tiêu hủy 8 con bò và 1 con lợn nhiễm bệnh tại xã Ninh Thụy sáng 22/9, khi đàn gia súc bị mắc bệnhđược lùa ra gần chiếc hố chuẩn bị “thi hành án” thìđược lệnh phải tạm dừng vì chiếc hố đó chỉ cách địa phận xã Thụy Hưng có 500 m và xã Thụy Hưng không đồng ý vì sợ lây bệnh cho đàn gia súc của mình. Với tiêu chí xa nguồn nước, xa dân cư, xa đường giao thông… lãnh đạo xã Ninh Thụy đang lúng túng không biết chôn những con gia súc nhiễm bệnh ở đâu. Cuối cùng chúng lạiđược trả lại để các hộ dân “tự bao vây khống chế” ổ dịch đợi xã tính toán tìm chỗ chôn mới.

Theo báo cáo “Kết quả chống dịch LMLM gia súc” của Chi cục Thú y Thái Bình ngày 18/9/2006 tỉnh đang thiếu trầm trọng hoá chất tiêu độc khử trùng cho vùng đệm, vùng có nguy cơcao, 200 lít hoá chất cho một xã chỉ đủ vệ sinh tập trung cho những nơi phát hiện ổ dịch và hố chôn gia súc. Những chuồng trại khác tuyđược rắc vôi bột trắng xoá nhưng việc vẫn dùng chung nguồn nước thì việc cách ly ổ dịch là không thể. Trên đường, bờ ruộng, bờ đê gia súc vẫnđược chăn thả tự do, ngay trong vùng dịch chúng vẫn nhẩn nha gặm cỏ. Với diện tích chật hẹp nhưng mật độ quá đông đúc của hơn 1 triệu con lợn, 60 ngàn con trâu bò, nếu không quản lý chặt chẽ việc chăn thả, dịch LMLM sẽ lây lan nhanh chóng trên diện rộng và nguy cơlây sang tỉnh lân cận là không tránh khỏi.

Ông Nguyễn Đăng Bình trưởng Chốt kiểm dịch thú y Cầu Nghìn, hùng hồn cho biết rằng sau ngày 19/9, ngày Bộ NN&PTNN ban bố công văn cấm vận chuyển gia súc ra vào Thái Bình, ông đã rất kiên quyết bắt 3 xe chở gia súc quay về và họ có đi lối An Đông, An Khê sang Hải Phòng không thì ông không biết. Chiều 23/9 lúc phóng viên KH&ĐS đến nơi chỉ thấy vài con bò đang gặm cỏ xung quanh chứ chẳng thấy ông “dàn quân 24/24” để canh gác.

Lao đao mùa dịch

Ngành chăn nuôi hiện chiếm 32% giá trị sản xuất nông nghiệp của Thái Bình, nguyên liệu chính để sản xuất lợn thương phẩm chủ yếu lấy từ nguồn chăn nuôi của các hộ gia đình. Ông Vũ Quang Minh ở thôn Hệ, Thuỵ Ninh, Thái Thụy nuôi 50 con lợn lái, 400 con lợn choai, 250 con lợn thịt…, trước khi có dịch trang trại ông xuất lợn đều đặn cho Công ty rau quả thực phẩm Hải Phòng. Năm vừa qua nghề chăn nuôi đã mang lợi nhuận cho gia đình hơn 100 triệu, giờ đây mỗi ngày ông vẫn phải chi 2 triệu đồng tiền thức ăn chăn nuôi để duy trì đàn lợn mà chưa có lối thoát. Cũng trong tình trạng chăn nuôi cầm chừng nhưvậy, ông Hoàng Đức Liên, một chủ trang trại lớn ở xã Vũ Phúc, Vũ Thưcũng đang có nguy cơphá sản, ông không giấu ý định sẽ manh động “phá rào”đưa sản phẩm đi tiêu thụ.

Theo Cục Thú y - Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, tính đến 17h ngày 25/9/06:

Tuyên Quang đã trải qua 21 ngày không phát sinh ổ dịch mới.

Trên toàn quốc vẫn còn 100xã/phường của 37 huyện/quận thuộc 8 tỉnh/thành phố chưa qua 21 ngày bao gồm: Thái Bình, Thái Nguyên, Hưng Yên, Hà Giang, Lào Cai, Hà Nội, Quảng Nam, Quảng Ngãi.

Số gia súc mắc bệnh trong 21 ngày qua là 2062 con trâu, bò và 266 con lợn.

So với báo cáo trước đây một tuần, đã có 3 tỉnhđược rút khỏi danh sách là: Hà Tĩnh, Nghệ An, Tuyên Quang.

Nguồn: KH&ĐS số 78 Thứ Sáu 29/9/2006