Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 17/02/2011 19:26 (GMT+7)

Lịch sử vũ trụ sẽ phải viết lại?

Từ khi Georges Lemaitre lần đầu tiên đưa ra lý thuyết Vụ nổ lớn (Big Bang) vào năm 1927 đến nay, người ta vẫn coi đây là cơ sở để lý giải về sự hình thành của vũ trụ. Những kết quả thực nghiệm và quan sát mới nhất của các nhà khoa học đều đưa ra những bằng chứng củng cố cho sự tồn tại của lý thuyết này.

Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không có nghĩa rằng, các nhà khoa học từ bỏ tham vọng tìm những lý thuyết khác khả dĩ có thể giải thích sự hình thành vũ trụ.

Mới đây, hai nhà vật lý học thiên thể Maximo Banados và Pedro Ferreira đã cho công bố thành quả nghiên cứu mới nhất trong lĩnh vực này. Sau khi bổ sung và sửa đổi lý thuyết về lực hấp dẫn của A. Eddington được xây dựng vào đầu thế kỷ XX, Maximo Banados và Pedro Ferreira phát hiện ra rằng, lý luận mới này sẽ mang đến cho con người những kết luận ngoài sức tưởng tượng về sự hình thành vũ trụ.

Eddington là nhà vật lý sống cùng thời với Albert Einstein. Ông được cả thế giới biết đến khi ông quan sát được rằng lực hấp dẫn của mặt trời đã làm cong ánh sáng sao. Chính phát hiện này của Eddington trở thành những bằng chứng đầu tiên cho thuyết tương đối rộng.

Vào năm 1924, Eddington đưa ra hàm tác dụng trường hấp dẫn mới, một lựa chọn thứ hai bên cạnh hàm tác dụng Einstein-Hilbert, có thể trở thành một điểm xuất phát khác của thuyết tương đối rộng.

Trong vật lý học thiên thể, hàm tác dụng trường hấp dẫn thể hiện cơ chế không thời gian hình thành lực hấp dẫn như thế nào khi bị năng lượng và vật chất bẻ cong. Tuy nhiên, lý thuyết của Eddington chỉ đúng trong điều kiện chân không, không hàm chứa bất cứ vật chất nào. Điều này khiến cho lý thuyết của Eddington cho đến nay vẫn chưa thể trở thành một lý luận hoàn chình được.

Sau khi Eddington đề ra lý luận này, nhiều nhà khoa học đã tìm nhiều cách khác nhau để chứng minh cho lý thuyết này trong điều kiện có vật chất song họ đã gặp phải rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong công trình nghiên cứu mới đây của mình, Maximo Banados và Pedro Ferreira đã nghĩ ra một biện pháp mới, tức đưa ra hàm tác dụng trường hấp dẫn mới được gọi là hàm tác dụng Born-Infeld. Hàm tác dụng này giúp cho lý thuyết của Eddington đúng cả trong trường hợp có sự hiện diện của vật chất.

Điều khiến mọi người chú ý hơn là, lý luận mới này có thể đưa ra một mô hình vũ trụ hoàn toàn mới mà không có sự tồn tại của Vụ nổ lớn.

Trong lý thuyết Vụ nổ lớn, trạng thái khởi đầu của vũ trụ là một điểm kỳ dị, điều này cũng có nghĩa là vũ trụ từng vô cùng nhỏ bé. Tuy nhiên, lý thuyết đã sửa đổi của Eddington yêu cầu kích thước không thời gian ở thời kỳ đầu hình thành phải có một trị số nhỏ nhất nào đó. Điều này cũng có nghĩa là khi đó vũ trụ không thể nào là điểm kỳ dị được.

Lý luận này cho rằng, trước khi vũ trụ giãn nở và tuân theo những phép tắc diễn biến của bản thân nó thì vũ trụ đã duy trì kích thước tương đối nhỏ trong một thời gian dài. Độ dài của khoảng thời gian này phụ thuộc vào mật độ vật chất của vũ trụ ở thời kỳ ban đầu. Một khả năng khác là vũ trụ có thể đã trải qua một lần đột biến do sự giãn nở của vũ trụ tạo thành. Trạng huống cụ thể của khả năng này phụ thuộc vào điều kiện ban đầu hình thành vũ trụ.

Nhưng bất cứ mô hình vũ trụ nào trong hai khả năng này đều không có sự hiện diện của điểm kỳ dị. Điều này có thể giúp các nhà khoa học giải quyết câu hỏi về điểm kỳ dị đang khiến họ đau đầu trong thuyết tương đối rộng. Vì rằng, cho đến nay, trong toán học, điểm kỳ dị vẫn là khái niệm chưa thể định nghĩa.

Hai nhà khoa học Maximo Banados và Pedro Ferreira cho biết họ sẽ tiếp tục phân tích một cách cụ thể hơn về hàm tác dụng trường hấp dẫn Born-Infeld để chứng minh cho giả thiết của mình. Mặc dù vậy, hai nhà khoa học này cũng chỉ ra rằng, lý thuyết này vẫn đang còn trong giai đoạn đầu của khái niệm hóa và họ hiểu rất rõ rằng để có thể chính xác hóa lý thuyết này vẫn còn một quãng đường rất dài phải vượt qua.

Kết quả nghiên cứu này của Maximo Banados và Pedro Ferreira, được đăng tải trên tạp chí Physical Review Letters.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nghệ An: Ông Đậu Quang Vinh giữ chức vụ Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh Nghệ An
Trong hai ngày 29-30/12, tại tỉnh Nghệ An, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Nghệ An (Liên hiệp Hội tỉnh Nghệ An) đã tổ chức thành công Đại hội Đại biểu lần thứ VII, nhiệm kỳ 2025-2030. Ông Đậu Quang Vinh đã được Đại hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh khoá VII, nhiệm kỳ 2025-2030.
WFEO: Kênh kết nối cộng đồng kỹ sư quốc tế và cơ hội tham gia của cộng đồng kỹ sư Việt Nam
Trong một thế giới ngày càng phụ thuộc vào các giải pháp kỹ thuật để giải quyết những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, đô thị hóa và chuyển đổi số, vai trò của các kỹ sư trở nên then chốt hơn bao giờ hết. Đứng sau sức mạnh tập thể của hơn 30 triệu kỹ sư trên toàn cầu là Liên đoàn các Tổ chức kỹ sư Thế giới (World Federation of Engineering Organizations - WFEO).
Trung tâm SUDECOM nâng cao chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng
Sáng ngày 29/12, Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Bền vững Cộng đồng các Dân tộc Miền núi (Trung tâm SUDECOM) đã tổ chức hội nghị tổng kết dự án “Hỗ trợ mô hình sinh kế và nâng cao năng lực tiếp cận chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng nhằm góp phần tăng thu nhập và bình đẳng giới tại 3 xã Lương Thịnh, Thác Bà, Yên Bình, tỉnh Lào Cai”.
VUSTA nhận Bằng khen của Bộ Ngoại giao vì những đóng góp tiêu biểu trong công tác đối ngoại nhân dân 2025
Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác đối ngoại nhân dân 2025, Phó Chủ tịch VUSTA Phạm Ngọc Linh khẳng định đội ngũ trí thức KH&CN đã có những đóng góp tích cực vào những thành tựu chung của công tác đối ngoại nhân dân 2025. VUSTA cam kết tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong đối ngoại nhân dân, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế về KH&CN, ĐMST&CĐS trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
An Giang: Hoàn thiện khung hệ giá trị văn hóa trong kỷ nguyên mới
Ngày 26/12, Trường Chính trị Tôn Đức Thắng phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy tổ chức hội thảo: “Xây dựng và phát huy hệ giá trị văn hóa, con người An Giang thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong kỷ nguyên mới”. TS. Hồ Ngọc Trường - Tỉnh ủy viên, Hiệu trưởng Trường Chính trị Tôn Đức Thắng; Bà Nguyễn Thị Hồng Loan - Phó Trưởng Ban TG&DV Tỉnh ủy đồng Chủ trì hội thảo
Đảng, Nhà nước tặng quà nhân dịp chào mừng Đại hội XIV của Đảng và Tết Bính Ngọ
Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký công điện số 418 ngày 28/12/2025 về việc tặng quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và đối tượng yếu thế khác.
Lào Cai: Hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
Chiều 28/12, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tổ chức hội nghị Ban Chấp hành nhằm đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm 2025; thảo luận, thống nhất phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và quyết định một số nội dung theo thẩm quyền.