Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 10/09/2005 14:38 (GMT+7)

Lê Tự Quốc Thắng – ‘cây’ toán xuất sắc của thế giới

Hành trình trở thành giáo sư toán học Mỹ…

Xuất thân trong một gia đình có “gen” về toán, bản thân Lê Quốc Tự Thắng không chỉ ham thích và đam mê học toán mà còn có năng khiếu đặc biệt về môn học này. Sau 8 năm theo học ở Nga, anh đã lấy bằng tiến sĩ toán với chuyên ngành topo vào năm 1991 ở ĐH Tổng hợp Lomonosov.

Trước khi đến Mỹ, anh đã từng làm việc tại Viện Toán học Steklov của Nga, Viện Toán học Max - Planck tại Bonn, Ðức rồi Viện Vật lý Lý thuyết tại Trieste, Italy. Nhận xét về anh, một chuyên gia toán học nói: “Lê Tự Quốc Thắng chính là một trong những chuyên gia về hình học topo giỏi nhất trong hàng ngũ thuộc thế hệ anh ấy”.

Có lẽ đây cũng chính là lý do khiến cho vị trưởng khoa của trường khoa học tự nhiên thuộc ĐH New York cố gắng “giữ chân” anh lại khi Viện Công nghệ Georgia - trường ĐH hàng đầu của miền Ðông Nam nước Mỹ mời anh về làm việc với cương vị là giáo sư chính.

Bất biến lượng tử mang tên Lê - Murakami - Ohtsuki

Khoảng năm 1995, anh cùng với hai nhà toán học người Nhật là J.Murakami và T. Ohtsuki phát minh ra bất biến lượng tử mang tên Le - Murakami - Ohtsuki, mở ra một hướng mới cho ngành lý thuyết bất biến và đa tạp ba chiều. Việc phát minh ra bất biến này gây tiếng vang lớn trong giới toán học và điều đó có ảnh hưởng lớn, tạo nên vị trí và tên tuổi của anh trong làng toán học thế giới.

GS Lê Tự Quốc Thắng sinh năm 1965 tại Huế,  đoạt HCV Olympic Toán quốc tế năm 1982 khi đang là học sinh lớp 12 trường THPT Lê Hồng Phong - TPHCM.

Anh cũng đã hai lần đoạt giải nhất nghiên cứu khoa học ở trường ĐH Tổng hợp Lomonosov.

Qua những công trình nghiên cứu, những phát minh và kết quả thực tế đạt được trong lãnh vực chuyên ngành, giờ đây, Lê Tự Quốc Thắng được giới chuyên môn đánh giá là một trong những chuyên gia đầu ngành về topo lượng tử của thế giới…

Giáo sư Novikov, vị giáo sư danh tiếng và là bậc thầy toán học, người từng hướng dẫn anh trong quá trình thực hiện và bảo vệ luận án tiến sĩ tại Nga năm 1991 nhận xét rằng: “Anh ấy là một trong những chuyên gia giỏi nhất trong lĩnh vực này”.

Thành công và nổi danh qua phát minh bất biến lượng tử, anh được nhiều trường đại học tầm cỡ quốc tế mời đến giảng dạy, tham gia hội thảo…Vinh dự hơn nữa, anh là một trong những tác giả được mời tham gia viết 1 trong 350 đề mục của quyển “Bách khoa toàn thư về vật lý toán” (Encyclopedia of Mathematical Physics) do nhà xuất bản Elsevier ấn hành, dự kiến sẽ phát hành vào năm tới - 2006.

Chuyên đề mà anh tham gia soạn thảo là một đề mục tổng quan về “Các bất biến loại hữu hạn của đa tạp ba chiều”. Ðây sẽ là tài liệu có giá trị cho những nhà nghiên cứu về vật lý toán và điều lý thú là một trong những tác giả của quyển sách kinh điển này lại là một giáo sư toán học người Việt…

Ấp ủ đưa ngành toán trong nước cùng tiến

Hiểu và nắm rõ những khó khăn, hạn chế của những người học toán trong nước, và hơn nữa, nhờ những mối quan hệ và được sự tín nhiệm của một số trường đại học ở Mỹ, anh Thắng đã tìm cách giới thiệu, tuyển chọn một số sinh viên Việt Nam qua Mỹ học nghiên cứu sinh ngành toán theo nguồn học bổng Assistantship.

Trong số đó có Huỳnh Quang Vũ, cựu sinh viên Khoa Toán trường ĐH Khoa học Tự nhiên TPHCM, người được chính giáo sư Lê Tự Quốc Thắng hướng dẫn bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán học tại Mỹ hồi tháng 4 vừa qua.

Bận bịu với công việc giảng dạy và nghiên cứu chuyên môn là thế, nhưng anh vẫn luôn giữ một mối liên hệ thường xuyên với các trường đại học trong nước và thường tiếp xúc, trao đổi và giúp đỡ khi có điều kiện. Ðược biết anh dự định hè năm 2006 sẽ thu xếp thời gian về dạy cho lớp cử nhân tài năng của khoa toán trường ĐH Khoa học Tự nhiên.

Hiện anh muốn tìm hướng liên kết với một trường đại học danh tiếng của Mỹ để đào tạo cho sinh viên trong nước vì các trường đại học tốt tại Mỹ hầu như không liên kết với đại học nước ngoài vì lý do công nhận bằng cấp và kiểm tra chất lượng.

Anh đang cùng với Giáo sư Toán học Ngô Bảo Châu và Nguyễn Tiến Dũng tìm cách kết nối giúp giới toán học trong nước có điều kiện giao lưu với nước ngoài để tiếp tục nghiên cứu về toán.

Nguồn: dantri.com.vn   6/9/2005

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.