Kỹ thuật trồng và để giống xà lách

Trồng xà lách

-Làm đất, bón phân:Xà lách không kén đất, song yêu cầu đất thoát nước tốt. Làm đất kỹ, nhỏ tơi, nhặt sạch cỏ, lên luống rộng 1m, cao 20 – 25cm, để rãnh rộng 30cm. Xà lách là cây có thời gian sinh trưởng ngắn, cho thu hoạch sớm (sau trồng 30 - 40 ngày) nên rất cần được bón các loại phân dể tiêu, phân chuồng thật hoai mục. Trước khi trồng, mỗi sào bón lót phân chuồng hoai 4 ta, lân 5kg và kali 2kg.

-Gieo trồng và chăm sóc:Xà lách có hai nhóm giống: xà lách cuốn và xà lách không cuốn. Xà lách cuốn có lá ngoài xanh, lá trong xanh nhạt đến trắng, cuốn chắc, ăn mềm. Xà lách không cuốn thường mép lá có răng cưa, lá dày, cứng và giòn. Thông thường người dân thích xà lách cuốn hơn, nhưng xà lách không cuốn lại dễ trồng hơn, năng suất cao hơn. Người trồng tuỳ tình hình cụ thể của thị trường ở địa phương mình mà lựa chọn giống thích hợp.

Xà lách được gieo hạt trong vườn ươm. Để trồng 1 sào xà lách, cần gieo 15 - 16g hạt. Hạt xà lách rất nhỏ và nhẹ, sau khi gieo cần che nắng cẩn thận, giữ ẩm cho đất và thoát nước tốt. Khi cây con được khoảng 1 tháng tuổi, có 5 - 6 lá thật, có thể nhổ mang trồng ngoài ruộng sản xuất.

Trên ruộng sản xuất, mật độ trồng 20x 15cm (khoảng 10000 - 12000 cây/sào). Trồng xong tưới đẫm cho cây ngay. Trong 5 ngày đầu sau trồng cần giữ ẩm thường xuyên cho đất, ngày tưới 1 lần, sau đó tuỳ thời tiết mà giảm số lần tưới, 2 - 3 ngày tưới 1 lần.

Sau 15 ngày trồng tiến hành bón thúc 1kg đạm, 2kg kali cho 1 sào; lần bón thúc thứ hai khoảng 10 ngày sau.

Xà lách là cây có thời gian sinh trưởng ngắn, lại dùng để ăn sống nên tuyệt đối không dùng thuốc trừ sâu để phun cho cây. Cần theo dõi thường xuyên để bắt sâu hoặc nhổ bỏ cây bệnh, lá héo úa ở gốc để ngăn ngừa nguồn bệnh. Sau trồng 30 - 40 ngày xà lách có thể cho thu hoạch.

Khi thu hoạch, dùng dao sắc cắt cả cây, loại bỏ lá già úa, dùng sọt hay khay xếp và vận chuyển nhẹ nhàng.

Để giống xà lách

Hoa xà lách rất sợ nhiệt độ thấp, khi trời rét, hạt phấn xà lách mất sức sống rất nhanh nên khi trồng xà lách để lấy giống nên gieo hạt cuối tháng 7 đầu tháng 8 để có cây con trồng cuối tháng 8 đầu tháng 9.

Mật độ trồng thưa 30x30cm. Khi cây cao 40 - 50cm cần làm giàn để cây xà lách vươn ngồng cao không bị đổ. Trước khi làm giàn nên bón thúc để cây ra hoa, đậu quả nhiều và đều. Khi cây vươn ngồng, tỉa bỏ lá chân để cây thoáng gốc, tránh sâu bệnh.

Xà lách ra hoa không đồng đều, quả ra trước chín trước, ra sau chín sau nên thu hoạch quả thành rất nhiều lần. Quả chín có màu vàng cần thu ngay, để lâu thêm một chút khi chín trắng đầu bông thì quả đã vỡ, hạt phát tán và bay mất ra ngoài. Hạt xà lách rất nhỏ, nhẹ, màu tối đen, sau khi thu hoạch chỉ cần phơi nhẹ 15 phút là hạt sẽ khô, cho vào thùng kín hay chai lọ thuỷ tinh bên trong để vôi cục hút ẩm, đậy kín giữ giống cho vụ sau.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 3 (1721), ngày 10/1/2005