Kỹ thuật rửa rau sống

Rau sạch đúng nghĩa trước hết phải là rau được trồng theo đúng qui trình đảm bảo đất sạch, phân sạch, nước tưới sạch và chỉ được sử dụng các loại thuốc trừ sâu theo đúng quy định không gây độc hại cho người. Muốn được như vậy, rau phải trồng chuyên canh trên diện tích lớn theo đúng kỹ thuật với sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ đầu đến cuối của các ngành nông nghiệp, y tế và chi cục bảo vệ thực vật các địa phương. Tuy nhiên, ngoài một số vùng trồng rau an toàn Đồng Nai, Đà Lạt, hiện nay phần lớn rau được trồng manh mún trên đất chưa được xử lý, với chế độ bón phân, tưới nước chưa đảm bảo hợp vệ sinh. Nhiều loại rau được trồng trên các ao, hồ, kênh, rạch, ven suối, ven sông với nguồn nước và đất bị ô nhiễm khá nặng. Thậm chí có nơi người ta còn dùng phân rác và phân tươi chưa ủ kỹ để bón rau.

Do vậy, trên rau thường có các loại vi khuẩn gây bệnh nhiễm khuẩn đường ruột như tiêu chảy, kiết lỵ, thương hàn, thổ tả… và nhiễm trứng các loại ký sinh trùng mà phổ biến là giun đũa, giun tóc, giun móc, sán lá… Hơn nữa, trên rau còn có thể chứa một lượng hóa chất bảo vệ thực vật rất đáng kể nếu sử dụng lâu ngày có thể gây độc hại cho cơ thể, thậm chí gây ung thư! Qua khảo sát tại các chợ đầu mối, gần đây Phòng Vệ sinh An toàn Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh đã lên tiếng báo động: thuốc bảo vệ thực vật vượt mức độ cho phép trên 2 lần đối với các loại rau củ ngoại tỉnh nhập vào.

Trong khi chờ đợi các địa phương và các ngành chức năng triển khai trên diện rộng sản xuất đủ rau đạt các tiêu chuẩn về vệ sinh thực phẩm, thiết nghĩ chúng ta cần tự bảo vệ mình qua việc ngừa bệnh tật và giữ gìn sức khỏe. Cách rửa rau an toàn có thể được thực hiện như sau:

- Lặt kỹ rau mua ở chợ đem về, loại bỏ lá úa, lá bị sâu, chỗ bị dập nát và phần rễ còn bám đất cát. Đối với các loại rau có lá to như cải Xà lách, cải Thảo, cải bắp, cải bẹ xanh… nên tách riêng ra từng lá một, không nên để nguyên cây.

- Ngâm rau trong chậu nước trong khoảng 20 - 30 phút để làm rã các chất bẩn bám trên rau và để loại bớt một lượng đáng kể thuốc trừ sâu (nếu có).

- Rửa rau thật kỹ qua 2 - 3 lần với nước sạch. Chú ý vừa rửa từ từ và nhẹ tay để rau khỏi bị dập, nát.

Đến đây, về cơ bản các chất bẩn dễ thấy trên rau đã được loại ra. Tuy nhiên, những mầm bệnh không thấy được bằng mắt thường như vi khuẩn và trứng ký sinh trùng vẫn còn có thể sót lại.

Ngâm rau trong dung dịch thuốc tím pha loãng ở nồng độ từ 0,5 đến 1 phần ngàn khoảng 10 - 15 phút.

Thuốc tím, tên khoa học Kali permanganat (KMnO ₄), có dạng tinh thể màu tím đen có ánh kim. Thuốc tím thường có bán tại các nhà thuốc Tây, từng gói nhỏ. Mỗi gói pha trong 1 - 2 lít nước. Khi hòa tan trong nước, thuốc tím bị thủy giải để tạo ra oxy mới sinh có tính oxy hóa rất mạnh có thể tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh trong đó có vi khuẩn gây bệnh thổ tả.

Hiện nay, nhiều người hay dùng nước muối pha loãng để rửa rau vì nghĩ rằng nước muối có tính sát trùng. Thực ra, nước muối pha loãng với nồng độ cỡ 1 muỗng canh trong một lít nước không phải là dung dịch sát trùng đủ mạnh để diệt được các mầm bệnh vi sinh vật trên rau.

Rửa rau dưới vòi nước đang chảy. Đối với các loại rau lá lớn, nên rửa từng lá một và cho dòng nước chảy xuôi chiều từ gốc ra ngọn lá. Dòng nước chảy sẽ cuốn trôi tất cả trứng của các loại ký sinh trùng còn sót lại trên rau, đồng thời làm trôi nước thuốc tím giúp cho rau có màu sắc tự nhiên, hấp dẫn.

Tóm lại, trừ trường hợp biết rõ đó là rau an toàn không cần phải rửa thật kỹ, còn đối với hầu hết các rau trôi nổi mua ở chợ không rõ nguồn gốc, nếu kiên trì và chịu khó rửa theo đúng qui trình nêu trên chắc chắn chúng ta có được món rau sống có thể được coi là sạch, khá an toàn và yên tâm sử dụng trong bữa ăn hàng ngày.