Kỹ thuật nuôi cua đồng trong ruộng

Một số hộ dân ở Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc đã thu gom cua giống tự nhiên để thả nuôi trong ruộng lúa. Sau khoảng 6 – 8 tháng nuôi có thể tiến hành thu hoạch. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có nhà nghiên cứu khoa học nào tổng kết kỹ thuật nuôi cua đồng tại Việt Nam . BBT Bản tin Khoa học và Công nghệ xin giới thiệu kỹ thuật nuôi cua đồng trong ruộng lúa thường được người dân Trung Quốc áp dụng.

1. Chuẩn bị ruộng nuôi

Chọn ruộng nuôi: Địa thế ruộng bằng phẳng, giữ nước tốt, nguồn nước dồi dào, cấp thoát nước thuận lợi, chất nước không bị ô nhiễm, chất đất là loại đất thịt.

Diện tích mỗi ruộng từ 1/3 ha đến 2/3 ha là vừa, nhỏ quá chất nước không ổn định, lớn quá khó quản lý. Đào mương nuôi tạm ở góc ruộng rộng 4 – 6 m ², sâu 1 – 1,5 m, diện tích khoảng 3 – 5% diện tích ruộng.

Đào mương bao quanh và mương giữa. Mương bao quanh chân bờ về phía trong 1m, sâu 0,8 – 1,0m, rộng 3 – 5 m, sâu 0,5 – 0,8 m. Tổng diện tích cả 3 loại mương chiếm khoảng 15 – 20% diện tích đất ruộng.

Lấy đất đào mương để đắp bờ ruộng cho cao và to ra. Chú ý nện đất chặt để nước không bị rò rỉ. Các cửa cống cấp thoát nước phải chắn bằng săm hoặc lưới thích hợp, nền cống phải đầm chặt.

Đặt lưới chắn xung quanh ruộng. Nếu lưới bằng nilon mỏng thì phải đóng cọc cao hơn mặt bờ 40 - 50 cm, lấy dây thép buộc nối các đầu cọc với nhau, gấp đối tấm nilon lên dây thép cho rủ xuống đất thành 2 lớp rồi vùi sâu trong đất bờ từ 15 – 20 cm. Nếu chắn bằng tấm nhựa hoặc Proximăng thì chỉ cần vùi xuống đất 15 – 20 cm, đầu trên cao hơn mặt đất ít nhất là 40 cm, bốn góc lượt hình cung.

Dùng vôi sống hàm lượng 75 – 105 kg/1000 m ²hòa nước té đều khắp mương. Trồng các loại cỏ nước phủ kín đáy mương và thả các loại cây nổi như bèo tấm, rau dừa nước, bèo cái khoảng 1/3 mặt nước.

2. Thả giống

Thời gian thả giống cua là từ khoảng tháng 2 đến tháng 4 hàng năm. Con giống yêu cầu khỏe mạnh, không thương tật.

Mật độ: Nếu cỡ giống là 100 – 150 con/kg thì mật độ thả là 750 con/1000m ²hoặc nếu cỡ giống là 300 – 6000 con/kg thì thả 1800 con/1000m ².

Cần thả giống vào mương nuôi tạm trước khi cấy lúa để kéo dài thời gian sinh trưởng của cua. Lúc cấy xong đợi đến thời kỳ lúa con gái thì tăng nước lên ruộng lúa để cua lên ruộng ăn.

3. Cho ăn

Cua là động vật ăn tạp thiên về thức ăn động vật. Chúng thích ăn thịt các loại nhuyễn thể như trai, ốc, hến, cá tạp. Nếu thiếu thức ăn chúng sẽ ăn thịt lẫn nhau, nhất là cua mới lột vỏ. Thức ăn nuôi cua thường được khai thác tại chỗ. Trước khi thả giống, nên bón phân lót ở ven mương với lượng 300 – 450 kg/1000m ²để động vật phù du phát triển làm thức ăn cho cua con. Từ tháng thứ 4 nên thả ốc giống vào ruộng (450-600 kg/1000m ²) hoặc thả tôm ôm trứng để sinh cho cua cỡ lớn hơn. Ngoài ra, có thể dùng các loại thức ăn đã chế biến dạng hạt vừa có dinh dưỡng cao. Nếu có điều kiện thì tận dụng cá tạp và phế thải động vật để giảm giá thành.

Căn cứ vào mùa vụ, nhiệt độ nước và giai đoạn sinh trưởng của cua để cho ăn hợp lý. Từ tháng 3 đến tháng 5, cua chủ yếu ăn thức ăn tinh. Thức ăn nên làm thành các nắm bột nhão nhỏ. Lượng thức ăn từ 20 – 30% trọng lượng cua. Từ tháng 6 đến tháng 9, cua ăn khỏe, mau lớn nên cần cho ăn thêm rong cỏ, khoai sắn, bổ sung thức ăn viên hoặc thức ăn tự chế từ cá tạp. Từ tháng 10 trở đi, cần tăng thêm thức ăn từ động vật. Lượng thức ăn từ 7 – 10% trọng lượng cua.

Mỗi ngày cho cua ăn 2 lần, buổi sáng sớm và chiều tối, sáng cho ăn từ 20 – 40%, chiều cho ăn chính là 60 – 80% tổng lượng thức ăn hàng ngày. Cần đặt sàng ăn tại 1 số điểm trong mương để kiểm tra lượng thức ăn của cua. Căn cứ vào thời tiết, nhiệt độ, tình hình ăn mồi của cua để điều tiết lượng thức ăn hàng ngày.

4. Chăm sóc

Nước trong ruộng luôn phải đảm bảo sâu từ 5 – 10 cm. Nước quá béo thì phải thay nước. Từ tháng 6 đến tháng 9, cứ 2 ngày thay nước 1 lần, từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 10 trở đi mỗi tuần thay nước 1 lần. Mỗi lần thay từ 1/4 -1/3 lượng nước ruộng. Định kỳ bón vôi để bổ sung lượng vôi trong nước, thường từ 15- 20 ngày/lần, lượng vôi sống 22kg/1000m ².

Chú ý điều chỉnh lượng cỏ nước ở mật độ nhất định. Định kỳ kiểm tra mương để phát hiện dịch hại gây bệnh, dọn dẹp thức ăn thừa, xác cua chết, đảm bảo nước trong sạch.

5. Thu hoạch

Thời điểm thu hoạch chủ yếu là vào tháng 10. Tuy nhiên nên thu tỉa cua lớn trước, giữ cua nhỏ lại nuôi tiếp.