Kỹ thuật ghép mít

Ở Việt Nam, mít được trồng nhiều ở các tỉnh miền Đông Nam bộ, ở miền Bắc chủ yếu trồng mít rải rác trong vườn nhà để lấy quả ăn chơi, nên ít được mọi người quan tâm chú ý đầu tư chăm sóc. Trong một số năm gần đây các loại sản phẩm mít ngày càng có giá, nhất là có thị trường xuất khẩu, nên cây mít đã thu hút được sự quan tâm đầu tư của nhiều chủ làm vườn. Để trồng mít có hiệu quả kinh tế cao, sớm cho quả, rút ngắn thời gian từ trồng đến khai thác kinh doanh, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật: chọn giống tốt, thâm canh cao, trồng bằng cây ghép hoặc chiết. Trong phạm vi bài viết này chúng tôi chỉ giới thiệu kỹ thuật ghép mít.

Ghép mít: cây ghép sẽ cho quả sớm (2 năm sau trồng); Cây có khả năng sinh trưởng khỏe hơn, chống chịu tốt với sâu bệnh, giữ nguyên được đặc tính quí từ cây mẹ… Đây là một tiến bộ kỹ thuật mới, đã phổ biến ở nhiều quốc gia như: Thái Lan, Trung Quốc, Philippine… được du nhập thành cong rộng rãi vào các tỉnh miền Nam nước ta. Ở miền Bắc đã có một số cơ sở ghép mít nhưng số lượng còn hạn chế, cây giống khá đắt 200 - 300 nghìn đồng 1 cây. Ghép mít kỹ thuật tương tự nhưu ghép nhiều cây ăn quả khác, có nhiều cách ghép: ghép áp, ghép mắt cửa sổ, ghép đoạn cành…

1. Ghép mắt

a. Tiêu chuẩn cây ghép:

Gốc ghép phải là cây có từ 6 tháng cho đến trên 1 năm tuổi, cây ghép phải khỏe mạnh, không gẫy ngọn, không sâu bệnh.

b. Chuẩn bị gốc ghép:

Chọn hạt mít rừng hoặc hạt lấy từ các cây mọc tự nhiên hoang dại là tốt nhất. Chọn những quả to, chín tròn đều, bổ lấy hạt, bóc màng, ngâm trong nước sạch 3 - 4h, lấy ra rửa sạch nhớt gieo vào bầu (chú ý: bổ quả xử lý hạt gieo ngay không để dài ngày tỷ lệ cây mọc giảm).

- Bầu ươm gốc ghép bằng túi nilon, kích thước 20 x 10 - 15cm.

- Nguyên liệu làm bầu bao gồm: Đất mùn trộn đều phân chuồng hoai, phân lân và thuốc trừ kiến, mối.

- Đóng nguyên liệu đầy vào túi nilon, xếp bằng lên luống nơi thoáng mát, tốt nhất là mái che mưa nắng.

- Gieo hạt vào bầu, mỗi bầu một hạt, tưới nước đủ ẩm hàng ngày, sau gieo khoảng 1 tháng hạt đã mọc, chăm sóc khi cây có chiều cao 50 - 60 cm và vỏ tân gần gốc chuyển màu nâu, đường kính gốc đạt 1 - 1,5 cm có thể tiến hành ghép, nên chăm sóc tốt sau gieo hạt 6 - 7 tháng cây đã ghép được.

c. Yêu cầu mắt ghép:

Mắt ghép phải lấy từ một cây mẹ khỏe mạnh, quả sai, to, tròn đều, cây ít sâu bệnh, hàng năm cho năng suất, chất lượng, sản lượng quả cao và ổn định.

d. Thời vụ ghép:

Có thể ghép từ tháng 2 đến tháng 10, nhưng nên ghép vào mùa khô từ tháng 9 đến tháng 12, vì ghép vào mùa xuân cây nhiều nhựa tỷ lệ sống của cây ghép thấp.

đ. Tiến hành ghép:

Trên gốc ghép dùng dao ghép chuyên dụng, rạch 2 đường song song rộng 1,5 - 2,5cm, dài 2 - 3cm cách mặt bầu 15 - 20cm, cắt đường ngang phía dưới nối 2 đường song song tạo thành cửa sổ hình chữ U.

Trên cành ghép chọn 1 mầm ghép trên cành bánh tẻ trên 1 năm tuổi, mầm đã nổi u khỏe mạnh, không bầm dập, trầy xước, kích thước tương ứng với cửa sổ đã mở ra ở gốc ghép. Tách lấy mầm ghép, nhặt sạch sợi gỗ dính vào mắt ghép, đặt áp chặt mắt ghép vào cửa sổ ở gốc ghép, dùng nilon chuyên dụng quấn chặt mắt ghép với gốc ghép, sau ghép 15 - 20 ngày mở dây kiểm tra, nếu mắt ghép còn tươi thì cắt bỏ ngọn gốc ghép cách điểm ghép 1,2 - 2cm. Nếu mắt ghép có màu nâu khô thì mắt ghép đã chết, tiến hành ghép lại (Cách ghép này tương tự như ghép táo), khi cây cao trên 20 cm có thể đem trồng được.

Lưu ý: Mít là cây có nhiều nhưak, nên trước khi ghép phải dùng khăn vải khô mềm thấm nhẹ cho sạch nhưak ở mầm ghép và cửa sổ gốc ghép. Gốc ghép trước khi ghép 2 tháng nên bón thúc kali để dễ bóc vỏ và nhanh liền sẹo.

Có thể ghép cải tạo trên những cây lâu năm bằng cách: cưa bỏ phần thân ngọn, để gốc cách mặt đất 20 - 30cm, chăm sóc cho gốc cây bật mầm (3 - 4 mầm/ gốc), khi mầm lớn bằng ngón tay trỏ, vỏ mầm chuyển sang màu nâu là có thể ghép được, cách ghép cũng tương tự nhưu trên.

2. Ghép áp

Đây là phương pháp ghép tốt nhất.

Cũng tiến hành làm bầu, chọn gốc ghép như phương pháp ghép mắt. Khi gốc ghép đủ tuổi ghép, chọn cây mẹ có các tiêu chuẩn chất lượng định trước, dùng đoạn cành ở ngọn, mọc đứng xiên ngoài tán có cùng kích cỡ, độ tuổi. Gốc ghép được trồng trong khay nhựa, chậu tre… kê sát cành ghép và gốc ghép, buộc chặt lại với nhau, sau ghép 2 tháng, mở dây, cắt bỏ phần ngọn của gốc ghép và cắt rời phần ngọn của gốc mẹ, chăm sóc cây con trong bóng mát, cho đến khi cây phát triển đầy đủ, thì đem trồng. Tuy nhiên cách ghép này không mang tính thương mại cao.