Khí sinh học Biogas: Lời giải bài toán năng lượng và môi trường ở nông thôn

Nguồn năng lượng của tương lai

Cộng đồng châu Âu kêu gọi các nước trong khối thực hiện mục tiêu sử dụng 5,75% nhiên liệu sinh học (bao gồm biogas, ethanol, biodiesel) vào năm 2010. Thụy Điển là quốc gia đầu tiên ở châu Âu triển khai dự án thí điểm “thành phố biogas”. Hiện, nước này có khoảng 4.000 phương tiện công cộng chạy bằng biogas. Tại đây, cứ 10 trạm bơm nhiên liệu thông thường sẽ có một trạm biogas. Chính phủ Thuỵ Điển đã đề ra các chính sách thuế để đảm bảo giá biogas rẻ hơn 30% so với xăng.

Tại châu Á, Philippines có hơn 653 hệ thống biogas và 9 công ty chuyên xây dựng, cung cấp thiết bị biogas. Từ biogas, Chính phủ Thái Lan đã sản xuất được 3.000MW điện, đến năm 2011 sẽ sản xuất 8% năng lượng điện quốc gia bằng năng lượng tái sinh... Nepal , Ấn Độ, Trung Quốc cũng là những quốc gia phát triển hệ thống biogas khá mạnh.

Việc sử dụng biogas đã trở nên quen thuộc với người dân nông thôn nước ta hơn 10 năm nay. Theo GS.TSKH Bùi Văn Ga, Giám đốc Trường Đại học Đà Nẵng: “Hiện, biogas ở nước ta chủ yếu sử dụng để đun nấu. Thế nhưng, với khoảng 75 % dân số sống ở nông thôn, chúng ta cần nguồn năng lượng lớn để tạo ra cơ năng phục vụ sản xuất và đời sống. Việc sử dụng biogas để chạy động cơ đốt trong sẽ góp phần đáng kể trong việc giải bài toán năng lượng và môi trường ở nông thôn”.

Thông qua sự hợp tác giữa Việt Nam và Hà Lan, đã có khoảng 27.000 công trình biogas được xây dựng ở 24 tỉnh, thành. Dự kiến, năm 2010 sẽ tăng lên 167.000 công trình tại 50 tỉnh, thành, thay thế khoảng 200.000 tấn củi hoặc phế thải nông nghiệp/năm. Ông Ga tính toán: “Một hầm biogas tiết kiệm được khoảng 2,3 tấn củi đun, tương đương 0,03ha rừng/năm. Các công trình biogas đã góp phần giảm thiểu 107.000 tấn CO2, tiết kiệm 13.000 tấn than, gần 3.300 tấn dầu, 208.022 bình gas,...”.

Kỹ sư Tô Bảo Thạch, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn Năng lượng Việt Namnhận định: “Định hướng của ngành năng lượng Việt Nam là ứng dụng nguồn năng lượng tái tạo và sạch, giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong đời sống xã hội và quá trình sản xuất điện năng”.

Biogas  VACVINA cải tiến

Vấn đề ô nhiễm môi trường, nguồn nước ở nông thôn nước ta hiện đang đứng trước nguy cơ báo động. Qua nghiên cứu, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cộng đồng nông thôn (Hội Làm vườn Việt Nam ) đưa ra mô hình hầm biogas VACVINA cải tiến, được bà con nông dân các địa phương đánh giá cao.

Theo ông Phan Xuân Tích, Chủ tịch Hội Làm vườn xã Nghĩa Bình (Tân Kỳ – Nghệ An): “Nhờ xây dựng hầm biogas VACVINA cải tiến, chuồng trại chăn nuôi của bà con vừa sạch sẽ, không có ruồi muỗi, mùi hôi,... vừa có gas để đun nấu”.

Ông Trần Trung Thông ở xóm 1, xã Nghĩa Bình cho biết: “Gia đình tôi nuôi mấy chục con lợn thịt, sau khi xây xong hầm biogas cải tiến, tôi nạp 500kg phân lợn, sau 7 ngày bắt đầu có gas. Từ đó đến nay, hằng ngày tôi nạp thêm lượng phân và nước thải của lợn (cứ 1 xô phân cho thêm 5 xô nước lã) là đủ gas sử dụng”.

Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cộng đồng nông thôn Phạm Văn Thành cho hay, việc ứng dụng công nghệ sản xuất khí sinh học từ nguồn chất thải chăn nuôi đã được các nhà khoa học trên thế giới thực hiện từ những năm 1930. Ở nước ta trước đây, các dạng hầm biogas của Trung Quốc, Ấn Độ, Cô-lôm-bi-a rất phổ biến. Tuy nhiên, sau quá trình sử dụng, các loại hầm này đã bộc lộ một số hạn chế. Vì thế, hầm biogas cải tiến ra đời đã đáp ứng được các yêu cầu của nông dân về chất lượng, sự bền vững và hợp túi tiền. Với chi phí 2,2 - 2,3 triệu đồng (bao gồm cả thiết bị), bà con có thể xây dựng được một hầm biogas cải tiến sử dụng lâu dài.

Hầm biogas cải tiến được Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cộng đồng nông thôn làm thí điểm từ năm 1998 tại Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Hải Phòng và vùng ngoại thành Hà Nội. Đến nay, đã có 2.800 hầm hoạt động có hiệu quả tại 22 tỉnh, thành trong cả nước.