KH&CN - nguồn động lực phát triển nông nghiệp, nông thôn

Nhìn chung, các hoạt động KH&CN nông nghiệp, nông thôn nước ta thời gian qua đã bám sát cuộc sống. Các nhà khoa học đã lấy đồng ruộng làm "mặt trận", lấy người nông dân làm bạn đồng hành, đã xây dựng và thực hiện được nhiều chương trình, đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn. Trong sự phát triển khoa học nông nghiệp, họ đã chọn đúng khâu đột phá - đó là khâu giống, và theo đó đã thu được nhiều thành tựu khả quan.

Song hành với những thành tựu đó, chúng ta đã xây dựng được một hệ thống các cơ sở nghiên cứu khoa học nông nghiệp tương đối đồng bộ, ngày càng phát triển cả về cơ sở vật chất, thiết bị nghiên cứu và đội ngũ cán bộ khoa học hết lòng vì sự nghiệp phát triển nông nghiệp, nông thôn; không ngại khó khăn, luôn gắn bó với nông dân và đồng ruộng.

Tuy nhiên, cũng theo kiểm điểm, đánh giá của các nhà khoa học, vẫn còn những tồn tại. Sự phát triển KH&CN của ngành nông nghiệp những năm qua chưa toàn diện, còn thiếu cân đối. Chẳng hạn: công nghiệp chế biến, công tác phòng, chống dịch bệnh trong chăn nuôi còn yếu cả về nhân lực và phương tiện nghiên cứu (vì thế đã rất lúng túng khi dịch cúm gia cầm xảy ra). Cơ khí hóa nông nghiệp, một vấn đề được Đảng và Nhà nước quan tâm từ rất sớm, nhưng kết quả đạt được trong nghiên cứu ở lĩnh vực này chưa nhiều...

Thời gian tới (2006-2010) cùng với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhiệm vụ của hoạt động KH&CN nông nghiệp là "đưa nhanh tiến bộ khoa học-kỹ thuật và công nghệ sinh học vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng..." (Báo cáo chính trị của BCH Trung ương khóa IX). Theo ý kiến đề xuất của nhiều nhà khoa học, để thực hiện thành công nhiệm vụ đó và tạo đà thuận lợi cho KH&CN nông nghiệp những bước phát triển mới, cần thực hiện đồng bộ những nhóm giải pháp sau đây:

Trong phát triển KH&CN nông nghiệp và nông thôn, cần huy động và sử dụng sức mạnh của cả đội ngũ cán bộ khoa học trong ngành và ngoài ngành. Chú trọng đến những ứng dụng các thành quả của công nghệ sinh học hiện đại và cả công nghệ sinh học truyền thống; lấy chất lượng, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp làm mục tiêu cơ bản. Lựa chọn những nội dung phù hợp để thực hiện có hiệu quả, tránh sự dàn trải...

Khi xây dựng đề tài nghiên cứu cần chú ý hơn đến những "khâu" còn yếu, như KH&CN chế biến thực phẩm, thú y... Trong đầu tư, ưu tiên các thiết bị nghiên cứu hiện đại để đi thẳng vào các công nghệ hiện đại... Nhanh chóng kiện toàn hệ thống cơ sở nghiên cứu trong nông nghiệp. Xây dựng đội ngũ các nhà khoa học (cả về số lượng và chất lượng) để đảm đương được nhiệm vụ, đặc biệt là những nhà khoa học đầu đàn làm nòng cốt ở các lĩnh vực khoa học. Tăng cường mối liên kết giữa nghiên cứu với công tác khuyến nông, khuyến lâm... Củng cố, phát triển mạnh hệ thống khuyến nông, khuyến lâm cả về số lượng và chất lượng, để "cánh tay nối dài của KH&CN" này có thể đưa nhanh nhất những tiến bộ khoa học nông nghiệp đến với bà con nông dân và đồng ruộng ở tất cả mọi vùng nông thôn. Coi trọng và triển khai các hoạt động dạy nghề chăn nuôi, trồng trọt... cho nông dân. Không thể để tồn tại mãi quan niệm làm nghề nông là không phải đào tạo. Nhất thiết phải trang bị kiến thức cho nông dân, để họ hiểu rõ-từ kiến thức về chăm bón cây, phòng trừ sâu bệnh... đến kiến thức về chất độc tồn dư trong cây, trong rau, quả... như thế nào. Đây là một nội dung phải làm để xây dựng các khu công nghệ nông nghiệp cao...

Đã coi KH&CN là động lực chính trong phát triển nông nghiệp nông thôn, thì tiềm lực khcn nông nghiệp cũng phải được quan tâm phát triển tương xứng với vai trò đó.

Nguồn: Quân đội Nhân dân, 23/04/2006