Kết quả bước đầu thực hiện dự án quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý Thanh Hà

Trên cơ sở Giấy chứng nhận đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý được cấp, ngày 23/8/2007, UBND tỉnh đã có Quyết định số 3025/QĐ-UBND giao quyền quản lý chỉ dẫn địa lý Thanh Hà đối với sản phẩm quả vải thiều cho UBND huyện tổ chức, quản lý khai thác, sử dụng. Công tác quản lý, khai thác, sử dụng chỉ dẫn địa lý đã được địa phương quan tâm triển khai, song do đây là một vấn đề mới, địa phương lại chưa có kinh nghiệm nên việc quản lý, khai thác chỉ dẫn địa lý còn gặp một số khó khăn nhất định. Để giúp địa phương giải quyết khó khăn đó, từng bước đưa chỉ dẫn địa lý vào khai thác, sử dụng một cách có hiệu quả, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với UBND huyện Thanh Hà đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ cho phép triển khai thực hiện Dự án “Quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý Thanh Hà cho sản phẩm vải thiều của tỉnh Hải Dương”.

Dự án được giao cho Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học chủ trì thực hiện trong thời gian 2 năm 2010 – 2011. Trên cơ sở mục tiêu, nội dung đã được phê duyệt, dự án đã thu được một số kết quả bước đầu như sau:

Về công tác điều kiện hệ thống tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý

Ban Chủ nhiệm dự án đã phối hợp với UBND huyện Thanh Hà và các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, đánh giá việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Hiệp hội sản xuất và tiêu thụ vải thiều Thanh Hà theo Điều lệ đã ban hành. Căn cứ kết quả khảo sát, dự án đã đề xuất được hệ thống mô hình quản lý nội bộ nhằm kiểm soát công tác thực hành sản xuất của hội viên thông qua 3 cấp quản lý (Hiệp hội – Chi hội – Hội viên). Phối hợp, hỗ trợ Hiệp hội tổ chức đại hội lần 2 để thông qua phương án kiện toàn và phương hướng hoạt động cho giai đoạn tiếp theo. Kết quả đến nay, bộ máy lãnh đạo của Hiệp hội đã được bổ sung, kiện toàn; mạng lưới hội viên đã từng bước được mở rộng. Số lượng hội viên Hiệp hội đã phát triển từ 149 lên 334 hội viên.

Đối với mô hình hệ thống quản lý bên ngoài, Ban Chủ nhiệm dự án đã phối hợp với đơn vị tư vấn và thống nhất với UBND huyện về phương án tổ chức quản lý hệ thống bên ngoài phù hợp với yêu cầu thực tế của địa phương.

Về công tác xây dựng hệ thống văn bản và công cụ quản lý chỉ dẫn địa lý

Ban Chủ nhiệm dự án đã cùng các đơn vị phối hợp xây dựng xong các dự thảo văn bản quản lý bao gồm: Quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý; Quy trình về đánh giá trao quyền và thu hồi quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý; Quy định về tem, nhãn, bao bì sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý và Quy định về kiểm soát chất lượng sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý. Các văn bản này đã được Ban Chủ nhiệm dự án phối hợp với UBND huyện Thanh Hà tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý. Hiện các văn bản này được chỉnh sửa hoàn thiện để UBND huyện xem xét hội thảo lần cuối trước khi quyết định ban hành.

Ban Chủ nhiệm dự án đã thực hiện việc gia hạn mã số mã vạch sản phẩm để quản lý và truy nguyên nguồn gốc sản phẩm trong quy mô Hiệp hội. Tổ chức công bố chất lượng sản phẩm và phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để thực hiện các thủ tục chứng nhận nông sản an toàn thực phẩm. Cùng với các công cụ này, hệ thống bao bì, tem nhãn sản phẩm cũng đã được xây dựng và in ấn để hỗ trợ cho công tác quản lý và nhận diện sản phẩm.

Về xây dựng hệ thống quảng bá, nghiên cứu phát triển thị trường.

Đến thời điểm hiện nay, Ban Chủ nhiệm dự án và các đơn vị phối hợp đã cơ bản hoàn thành việc xây dựng hệ thống phương tiện quảng bá. Website giới thiệu vải thiều Thanh Hà ( http://www.haiduongdost.gov.vn/vaithieu/) đã đi vào vận hành, cập nhật thông tin; biển quảng bá giới thiệu về sản phẩm và vùng dự án đã được lắp đặt. Các hệ thống tài liệu quảng bá khác như tờ rơi, áp phích, biển hiệu đã được thiết kế và thông qua để phục vụ cho việc in ấn. Ngoài hệ thống tài liệu quảng bá, cơ quan phối hợp dự án đã cùng đơn vị chủ trì thực hiện 05 lượt tin bài tuyên truyền, giới thiệu về sản phẩm trên báo Nông nghiệp, báo địa phương, xây dựng 01 phóng sự quảng bá về sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.

Công tác nghiên cứu thị trường ngành hàng làm cơ sở cho việc đề xuất và thiết lập mạng lưới tiêu thụ sản phẩm cũng đã được triển khai thực hiện. Hiện tại Ban Chủ nhiệm dự án đang tích cực phối hợp với các đơn vị nhận khoán để hoàn tất các nội dung công việc phục vụ cho việc đề xuất và thiết lập thí điểm mạng lưới tiêu thụ sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý.

Về công tác triển khai thí điểm mô hình quản lý chỉ dẫn địa lý

Hiệp Hiệp hội đã xây dựng kế hoạch hoạt động và phân công nhiệm vụ cho từng cán bộ lãnh đạo của Hiệp hội trong quản lý nội bộ.

Tổ chức hướng dẫn công tác theo dõi thực hành sản xuất, kiểm soát nội bộ theo hệ thống các công cụ quản lý đã xây dựng cho các cán bộ lãnh đạo cấp Hiệp hội và chi hội. Đồng thời hướng dẫn và phát sổ theo dõi thực hành sản xuất cho hội viên để phục vụ cho công tác kiểm soát chất lượng sản phẩm. Trên cơ sở đó, công tác quản lý thực hành sản xuất bước đầu đã được cơ quan chủ trì dự án phối hợp với Hiệp hội triển khai trong quy mô Hiệp hội.

Cùng với các nội dung trên, dự án đã tổ chức 06 lớp tập huấn phổ biến về quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý, quy trình kỹ thuật canh tác, quy trình kiểm soát chất lượng và quy định sử dụng tem nhãn, bao bì cho hội viên Hiệp hội. Hiện tại, để chuẩn bị cho việc triển khai mô hình gắn nhãn, tiêu thụ sản phẩm, dự án đang phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức in ấn tem nhãn, bao bì sản phẩm cho vụ vải năm 2011 đang tới gần.

Mặc dù kết quả đạt được của dự án chưa nhiều song việc triển khai thực hiện các nội dung của dự án trong thời gian qua đã góp phần nâng cao nhận thức về quản lý, khai thác chỉ dẫn địa lý cho người dân trong vùng bảo hộ, bước đầu hỗ trợ và tháo gỡ cho địa phương những vướng mắc gặp phải trong công tác quản lý và khai thác chỉ dẫn địa lý. Đây cũng chính là mục tiêu mà dự án cần tiếp tục quan tâm thực hiện trong thời gian tiếp theo.