Hoả tinh đã từng có nước...

Kể từ khi hạ cánh xuống hai vùng đối diện của Hoả tinh hồi tháng 1/2004, hai robot 6 bánh xe đã tìm ra bằng chứng thuyết phục: Hoả tinh đã từng có nước. Bằng chứng này là kết quả của việc thăm dò những khối đá đã bị nước làm cho biến đổi ở địa điểm hạ cánh.

Tuy vậy, đá trầm tích ở những vùng đồng bằng nơi Opportunity hạ cánh cũng cho thấy một môi trường có tính axít cao và khô cằn cách đây 3-4 triệu năm. Những điều kiện này có lẽ không thuận lợi đối với sự sống.

Vùng Gusev Crater nơi robot Spirit hạ cánh tiết lộ một quá khứ thậm chí còn khắc nghiệt hơn. Ba vỉa đá lộ thiên mà robot này kiểm tra chính là những mảnh vụn tích tụ, bị nước biến đổi, từ những sự kiện bùng nổ - tro nóng từ bầu trời và các thiên thể tấn công bề mặt cách đây chừng 4 tỷ năm. Trong suốt thời gian đó, nước tồn tại song không phải với số lượng lớn.

Các nhà khoa học cho rằng những môi trường khắc nghiệt như vậy có lẽ là những thách thức đối với sự sống. Tuy nhiên, họ không loại trừ khả năng các dạng sống nhất định có thể phát triển mạnh mẽ trong những điều kiện đó, đặc biệt là khi có nước. Ở những môi trường tương tự trên Trái đất, chẳng hạn như suối nóng trong đại dương, miệng núi lửa và các sông băng, các sinh vật sơ khai đã thích nghi và tồn tại. Các nhà khoa học cho rằng cần nghiên cứu những vùng này kỹ hơn, trong đó có việc lấy mẫu đất, đá mang về Trái đất để kiểm tra liệu có sự sống hoá thạch hay không.

Cũng vào hôm 5/12, Cơ quan vũ trụ châu Âu (ESA) cho biết phi thuyền Mars Express đã tìm thấy bằng chứng về sự thay đổi khí hậu toàn cầu trong quá khứ trên Hoả tinh.

Dữ liệu cho thấy Hoả tinh đã từng ẩm ướt và có nước trên bề mặt. Tuy nhiên, nước đã biến mất cách đây chừng 3,5 tỷ năm, khiến hành tinh này trở nên khô cằn và lạnh giá. Hoả tinh ngày nay đầy bụi, khô cằn và rất lạnh, không có dấu hiệu của sự sốn trên bề mặt cằn cỗi. Mars Express cũng dò thấy các mỏ băng ở dưới bề mặt Hoả tinh.

Hai robot tự hành của NASA đã hoạt động gần 2 năm trên Hoả tinh, vượt quá thời gian dự kiến ban đầu (ba tháng). Trong tháng 8/2005, Spirit đã leo lên đỉnh của một ngọn đồi có độ cao ngang bằng Tượng nữ thần tự do. Sau một tháng ở trên đó, robot đang đi xuống để khám phá một vùng lòng chảo đầy hứa hẹn. Gần đây Spirit đã ngắm bầu trời đêm và chụp ảnh nguyệt thực của mặt trăng Phobos.

Trong khi đó, cánh tay robot của Opportunity đã bất động khi robot này cố gắng kiểm tra một vỉa đá lộ thiên nhiều lớp. Hiện các kỹ sư đang nỗ lực sữa chữa. Opportunity đang vượt qua một số đồng bằng hiểm trở để tới miệng Victoria Crater có diện tích gấp 8 lần miệng Endurance Crater mà trước đây nó đã thăm dò.

Nguồn: vnn.vn 6/12/2005