Hệ thống gas trung tâm tại các khu chung cư an toàn hay không?

Tiện ích nhiều…

Theo ông Nguyễn Trọng Huân, giám đốc Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và chuyển giao công nghệ Sông Hồng, thế giới đã sử dụng hệ thống gas cung cấp trung tâm từ hơn 50 năm nay. Bởi so với việc sử dụng bình gas đơn lẻ, mô hình cung cấp gas này có bốn ưu điểm. Trước tiên là về độ an toàn. Với áp lực trong bình rất cao (khoảng 12 bar), có thể ví mỗi bình gas đơn lẻ là một quả bom. Còn với hệ thống gas trung tâm, áp lực đường khí trong nhà rất nhỏ, chỉ khoảng 0,3 bar. Mặt khác, toàn bộ hệ thống từ nơi chứa gas, đường ống là đồng bộ, được kiểm soát bằng những thiết bị tiêu chuẩn quốc tế như van an toàn, van chống cháy ngược (tự bịt kín đường ống khi có hiện tượng cháy), van đóng ngắt, đồng hồ đo đếm… Ngoài ra, hệ thống còn được bổ sung thêm thiết bị báo rò gas tại từng căn hộ. Thiết bị này sẽ phát ra tín hiệu khi có rò rỉ khí gas để người sử dụng biết và khoá van chặn lại. Với hệ thống này, người tiêu dùng không phải đối mặt hằng ngày với những nguy cơ từ bình gas không đảm bảo chất lượng.

Đẹp và tiện sử dụng , đó là hai lợi ích tiếp theo của hệ thống gas trung tâm. Nội thất căn nhà sẽ đẹp hơn vì không phải xếp đặt vị trí cho bình gas, toàn bộ hệ thống là đồng bộ, khép kín, chỉ có đầu chờ tại vị trí sử dụng để nối với thiết bị đốt. Điều mà các bà nội trợ đặc biệt ưa thích là quá trình sử dụng với hệ thống gas trung tâm không hề có hiện tượng gián đoạn vì hết gas như khi sử dụng bình gas đơn lẻ. Với hệ thống đồng hồ đo đếm, người tiêu dùng sẽ trả tiền gas hằng tháng theo thực tế sử dụng. Người ta cũng sẽ không còn lo lắng trở thành nạn nhân của hiện tượng sang chiết gas thiếu khối lượng.

Theo tiểu chuẩn phòng cháy chữa cháy, vì có hệ thống gas trung tâm, các bình gas dân dụng 12kg, 13kg sẽ không được vận chuyển bằng cầu thang máy dân dụng. Vì vậy, sẽ không có cảnh tượng khuân vác bình gas lên các hộ gia đình như tại các khu tập thể và các khu dân cư. Theo đó, hiện tượng tiếp thị bán bình gas, sang chiết bình gas lậu cũng không có “đất” để phát triển. Do đó, có thể khẳng định ưu điểm văn minh của hệ thống gas trung tâm.

…Thảm hoạ cũng lắm?

Các nước tiên tiến đã có kinh nghiệm hàng chục năm sử dụng hệ thống gas trung tâm và trên thực tế, mô hình này đã biểu lộ rất nhiều nhược điểm. Những bất cẩn trong việc sử dụng gas sẽ dẫn đến những thiệt hại lớn không chỉ cho chính căn hộ đó, mà còn cho cả toà nhà, thậm chí cả những công trình xung quanh. Từ những bài học trên, nhiều nước, chẳng hạn như Inđônêxia đã quay trở lại với việc dùng bình gas đơn lẻ. Trong các ngôi nhà cao tầng, người ta đã lắp đặt thêm một cầu thang chuyên dùng để vận chuyển bình gas đến từng căn hộ. Loại cầu thang này không giống với bình thường mà đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như chí phí thi công cao hơn cầu thang bình thường. Với cách làm này, nếu có xảy ra sự cố thì cũng khó trở thành thảm hoạ và cũng không gây ảnh hưởng đến các căn hộ xung quanh cũng như các toà nhà khác. Còn ở Xingapo, từ chỗ dùng hệ thống gas trung tâm chuyển sang dùng gas đơn lẻ, hiện nay người ta lại chuyển sang dùng điện trong đun nấu. Vậy Việt Nam nên đi theo hướng nào? Đi đúng theo quy trình của các nước đã làm (tức là dùng gas đơn lẻ tiến tới dùng gas trung tâm rồi lại quay trở lại dùng gas đơn lẻ sau khi đã rút kinh nghiệm từ thực tế sử dụng…) hay “nhảy cóc” bằng cách vận dụng từ thực tế kinh nghiệm của các nước? Chúng ta không hề phủ nhận những ưu điểm và tính hiện đại của hệ thống gas trung tâm. Tuy nhiên, bản thân các hộ gia đình ở Việt Nam đã có đủ trình độ, ý thức trong sử dụng hệ thống hiện đại nhưng dễ gây ra thảm hoạ lớn như vậy hay chưa? Các nhà quản lý, thi công đã có đủ trình độ để đảm bảo an toàn cho hệ thống gas hiện đai này? Nếu sự cố xảy ra, với con người, trang thiết bị như hiện nay, chúng ta có khả năng đảm bảo hai yêu cầu cơ bản là: an toàn cho con người và dập tắt đám cháy? Nhiều vụ hoả hoạn lớn liên tiếp xảy ra trong những năm gầy đây đã gây thiệt hại lớn cả về con người và vật chất, liệu với những toà nhà chung cư cao tầng, nơi sinh sống của hàng trăm hộ dân cư thì sẽ ra sao?

Ông Đào Ngọc Nghiêm, Tổng thư ký hội Quy hoạch và phát triển đô thị Hà Nội khẳng định, nếu chúng ta không trả lời rõ ràng và giải quyết triệt để những câu hỏi nêu trên thì thảm hoạ trong sử dụng gas trung tâm không sớm muộn sẽ xảy ra. Đã đến lúc các nhà quy hoạch, chủ đầu tư và những người làm công tác phòng cháy chữa cháy nên cùng ngồi lại để đưa ra một giải pháp khả thi và an toàn nhất cho việc sử dụng gas ở các khu chung cư.

Tiêu chuẩn chưa rõ ràng

Những khu chung cư trong diện quy hoạch của thành phố Hà Nội đương nhiên đã có thẩm duyệt về phòng cháy chữa cháy. Nhiều khu chung cư đơn lẻ do các doanh nghiệp tư nhân đầu tư xây dựng cũng đã được phê duyệt về công tác này. Nhưng còn nhiều công trình ngay cả lực lượng phòng cháy chữa cháy cũng không nắm hết được như những công trình đặc biệt, công trình thi công gấp… Thực tế cho thấy 100% các trạm chiết nạp gas dẫn lên các khu chung cư đều được phê duyệt và cấp phép đưa vào vận hành. Một trạm có thể cấp cho một toà nhà (ví dụ như toà nhà 15 tầng ở Xuân La) hoặc nhiều toà nhà khác nhau (như khu Mỹ Đình, Trung Hoà – Nhân Chính). Đường ống dẫn gas sẽ được thiết kế đi ngầm trong tường đến từng hộ gia đình.

Theo ông Lê Hồng Hải, Phòng cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (Công an TP Hà Nội), hiện chưa có tiêu chuẩn rõ ràng cho công tác xây dựng các hệ thống gas trung tâm trong các toà nhà. Đa phần các chi tiết về kỹ thuật đều vận dụng các tiêu chuẩn của châu Âu, Mỹ, Pháp…, vì thế, không tránh khỏi lúng túng. Tuy nhiên, sử dụng hệ thống gas tập trung sẽ an toàn hơn việc đưa các bình gas đơn lẻ. Trong quá trình thiết kế chúng ta nên đưa thiết bị đầu dò gas vào từng hộ gia đình để có thể phát hiện sớm sự cố về gas.

Hành động khẩn cấp khi phát hiện mùi gas

-Đóng van cấp gas.

-Không bật tắt các thiết bị điện, các nguồn lửa như bếp gas, bật lửa…

-Cảnh giới và thông báo cho nhiều người biết để ngăn ngừa hơi gas tiếp xúc với nguồn lửa, tia lửa điện.

-Mở cửa thông thoáng tự nhiên khu vực rò gas để hơi gas phân tán, nhưng không dùng quạt điện.

-Với chỗ rò nhỏ, cần tìm ngay vị trí dò bằng nước xà phòng và có biện pháp hạn chế lượng gas thoát ra ngoài như dùng dây cao su cuộn chặt, dùng keo hoặc xà phòng bịt lỗ rò…

-Gọi điện báo ngay cho cơ sở cung cấp gas hoặc nhân viên trực hệ thống cung cấp gas để có biện pháp xử lý toàn diện, đảm bảo an toàn.