Hãy cảnh báo: Thuốc tăng trọng thúc béo cho lợn

Lợn tăng 1kg thịt mỗi ngày

Ở xã Cát Quế có tới 70 – 80% hộ gia đình sống bằng nghề chăn nuôi lợn. Hộ ít nhất cũng phải nuôi đến 15 – 20 con lợn nái, còn trung bình là khoảng 30 con. Các hộ nuôi hàng trăm con lợn giống và lợn thịt không phải hiếm. Có hai loại nguồn thức ăn cho lợn: một số sử dụng nguồn thức ăn thừa từ các quán hàng ăn, nhưng đa phần là sử dụng các loại thức ăn chế biến sẵn của các công ty trong và ngoài nước. Loại thức ăn chế biến sẵn này lại được chia làm 2 loại thức ăn đậm đặc đòi hỏi người nông dân phải phối trộn với các loại cám khi cho ăn và thức ăn hỗn hợp có thể cho ăn trực tiếp. Thức ăn đậm đặc chủ yếu được dùng cho lợn dưới 15 – 20kg. Tuy nhiên, không ít hộ gia đình sử dụng chúng để “thúc” cho lợn chuẩn bị xuất chuồng bởi trong đó chứa hàm lượng hormon tăng trọng cao. Với loại thức ăn này, chỉ cần sử dụng theo đúng hướng dẫn ghi trên bao bì (đã được các cơ quan chức năng kiểm tra khi cho phép lưu hành trên thị trường) thì mỗi ngày lợn có thể tăng khoảng 0,5 – 0,7 kg tức là mỗi tháng tăng 15 – 20kg. Nếu dùng đậm đặc hơn một chút thì lợn có thể tăng 1kg mỗi ngày.

Chúng tôi đến huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc), nơi có chợ nông sản lớn nhất miền Bắc. Mỗi ngày có đến hàng nghìn con lợn được đưa về chợ Thổ Tang và vận chuyển đi các tỉnh khác. Ở đây các hộ dân chăn nuôi với quy mô lớn khá phổ biến, số lượng lên đến hàng trăm con, chủ yếu là tự cung tự cấp về nguồn giống. Vợ chồng anh Nguyễn Thành Dũng (xã Đại Đồng, Vĩnh Tường) có một khu chăn nuôi lợn quy mô lớn. Anh Dũng cho biết: “Cám ăn thẳng là thức ăn chính của lợn, có đỏ mắt tìm cũng không ra nhà nào nuôi lợn bằng cám gạo. “Cám thẳng” được chế biến sẵn tiện lợi, tôi nghĩ không có gì là hại cả, vấn đề là người ta có thực hiện đúng quy trình là dùng cho lợn ăn trước ngày xuất chuồng không, hay vẫn tiếp tục “bón thúc” để lợn tăng cân giả tạo khi chuẩn bị đem đi giết mổ”.

Anh Nguyễn Khắc Hùng là một chủ hộ chăn nuôi lợn khá lớn ở Cát Quế. Gia đình anh sử dụng toàn bộ thức ăn chế biến sẵn để chăn nuôi giống lợn siêu nạc, Anh không mua giống từ nơi khác về mà áp dụng hình thức “tự sản tự tiêu” với 12 con lợn nái. Chị Phương, vợ anh Hùng cho biết, nếu sử dụng loại thức ăn chế biến sẵn thì người chăn nuôi rất nhàn, mỗi người có thể chăm sóc hàng chục, thậm chí hàng trăm con. Tuy nhiên, cách chăn nuôi này đòi hỏi số vốn rất lớn. Chỉ riêng đàn lợn 12 con lợn nái (mỗi con nặng khoảng 50kg hơi, tức là khoảng 40 – 45kg lợn thịt) của gia đình anh mỗi ngày ăn hết một bao cám 25kg giá 125.000 đồng. Theo chị, với cách cho ăn như vậy, chỉ cần từ một đến một tháng rưỡi là đàn lợn này có thể tăng lên 1 tạ hơi (tương đương 80 kg lợn thịt) và có thể xuất chuồng. Như vậy, trong vòng 30 – 45 ngày, lợn có thể tăng thêm 35 – 40kg.

Thông thường một đàn lợn khoảng 100 con mỗi ngày ăn hết 6 – 7 bao cám trị giá khoảng 7 – 8 trăm ngàn. Theo những người chăn nuôi, với chi phí lớn như vậy, chỉ cần lợn tăng cân nhanh và xuất chuồng sớm chừng nào là họ có lợi chừng đó. Càng kéo dài thời gian chăn nuôi thì càng tốn kém và dễ thua lỗ. Do vậy, không ít người đã mua các loại hormon tăng trọng của Trung Quốc được bán trôi nổi trên thị trường về trộn lẫn thức ăn cho lợn. Theo anh Hùng, loại thuốc này rất tốt, rất hiệu quả trong chăn nuôi, cần phải phổ biến rộng rãi, nhưng “không hiểu sao nhà nước mình lại cấm”.

BS. Hồ Mộng Hải – chuyên viên Cục Chăn nuôi nói: “Chất clenbuterol có trong các loại thuốc tăng trọng trôi nổi giúp lợn tăng trọng do kích thích sự phát triển, chuyển hoá, gây đột biến tế bào. Nếu con người thường xuyên dùng phải thịt gia súc có hàm lượng clenbuterol cao, lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ như ngộ độc cấp, run cơ, đau tim, choáng váng, tăng huyết áp, thậm chí biến chứng ung thư.

Thịt lợn bị thúc tăng trọng khó nhận biết

Anh Nguyễn Trọng Tính - người có thâm niêm 10 năm trong nghề buôn bán thức ăn gia súc, gia cầm chế biến sẵn cho biết, thị trường mặt hàng này rất phong phú với nhiều chủng loại của nhiều hãng khác nhau. Ngoài một số nhãn hiệu uy tín như Cargill, Higro… cũng có một số loại của Trung Quốc, trong đó có loại Newhope được bà con ưa chuộng nhất. Bên cạnh thức ăn đậm đặc và thức ăn hỗn hợp, các hãng chế biến thức ăn gia súc, còn có nhiều sản phẩm phụ có tác dụng tăng cân nhanh cho gia súc gia cầm. Đó là các loại premix với thành phần chủ yếu là vitamin và khoáng chất. Nhiều hộ chăn nuôi lợn cho biết, dân buôn lợn chuyên nghiệp có thể dễ dàng nhận ra những con lợn bị thúc béo bằng hormon tăng trọng để ép giá. Bởi thịt lợn tăng trọng thường hao hụt nhiều trong quá trình vận chuyển, giết mổ. Theo anh Hùng, đó là cái tài của cánh lái buôn mà ngay cả một người nhiều năm trong nghề như anh cũng không nắm được. Ngay cả cán bộ thú ý cũng “bó tay” khi tiến hành công tác kiểm dịch thịt lợn trước khi được lưu hành trên thị trường. Một nhân viên thú y cho biết, không thể phát hiện chất tăng trọng thịt lợn nếu không sử dụng các xét nghiệm và phương tiện chuyên dụng tại phòng thí nghiệm. Người tiêu dùng cũng rất khó nhận biết thịt lợn tăng trọng ngoài dấu hiệu thịt có nhiều nước và nhanh hao (nước thường đọng ở thành ngoài miếng thịt, chỗ tiếp giáp với bàn bán hàng). Khi tiêu thụ mặt hàng này, người bán thịt thường phải dùng một chiếc khăn trong tay để liên tục thấm nước từ thịt chảy ra.

Một số lái buôn chuyên vận chuyển hàng từ các tỉnh miền Bắc cho biết thực ra, chỉ cần nhìn bề ngoài là biết đâu là lợn nuôi tăng trọng. Lợn nuôi cám tăng trọng có dáng đi bấy, da nhợt nhạt, lười vận động nên khi bị đánh vào lưng thường không chạy đi như lợn được nuôi cám thông thường. Tuy nhiên giờ chỉ tìm được lợn nuôi cám hoặc lợn nuôi thả bộ ở các vùng núi, nơi đồng bào dân tộc chưa có thói quen nuôi lợn bằng cám ăn thẳng. Còn đến 80% số lợn được nuôi ở đồng bằng, các trang trại… lớn là sử dụng cám ăn thẳng, tăng trọng. Một phần vì giá lương thực đắt, phần khác vì bây giờ không ai có thời gian để đun cám với rau cho lợn ăn như ngày trước. Nhất là với số lượng chăn nuôi lớn thì việc nấu chín cám gạo cho lợn ăn là điều không tưởng.