Hạn dùng thuốc, có nên tin?

Không bảo quản đúng - thuốc biến tính

Ngày 31/8, Báo KH&ĐS nhận được phản ánh từ độc giả cho biết, bà mua một vỉ thuốc ho ALPHACHYMOTRYPSIN của Công ty cổ phần dược phẩm Trung ương MEDIPLANTEX sản xuất. Trên vỉ thuốc ghi rõ: “Bảo quản nơi khô ráo, nhiệt độ dưới 10 độ C, tránh ánh sáng”. Tuy nhiên, độc giả này cho biết khi bà mua, vỉ thuốc trên chỉ để trong tủ kính, không được để trong tủ bảo quản chuyên dụng. Sau đó, bà mang vỉ thuốc trên về cho chồng dùng nhưng không khỏi.

Từ sự việc cụ thể trên, phóng viên KH&ĐS đã đi tìm mua thử loại thuốc này. Ngay tại phố Quán Sứ, chiều ngày 31/8 một trong những hiệu thuốc ở đây đã bán cho chúng tôi loại thuốc này. Vỉ thuốc để ngay trong tủ kính. Chúng tôi có thắc mắc, cô bán thuốc thành thật. Từ trước đến nay đều bán như thế không ảnh hưởng gì. Thuốc này mới nhập về hồi đầu năm. Hạn sử dụng còn tới năm 2009.

Mở rộng tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy nhiều nhà thuốc tư nhân hiện nay đều không có tủ bảo quản chuyên dụng.

Theo bác sỹ, TS Lê Thanh Hải, phó giám đốc bệnh viện Nhi Trung ương, nhiệt độ bảo quản ghi trên bao bì là nhiệt độ lý tưởng nhất để bảo quản đối với loại thuốc đó. Nếu không bảo quản ở nhiệt độ quy định, thuốc sẽ bị biến tính. Việc không bảo quản trong môi trường nhiệt độ quy định có thể ảnh hưởng đến tính mạng người sử dụng. Nhất là đối với các loại văcxin và các chế phẩm sinh học dễ biến tính với môi trường bên ngoài. Đối với loại thuốc viên nén nếu để trong môi trường ngoài sẽ bền vững hơn so với các loại khác.

Như vậy, đối với những loại thuốc nén như vỉ thuốc của độc giả gửi cho KH&ĐS thời hạn sử dụng đề là từ tháng 4/2007 đến tháng 6/2009 thì thời hạn sử dụng ghi trên bao bì sẽ không còn giá trị. Thực tế, thuốc sẽ hết hạn trong vòng một tháng kể từ ngày để trong môi trường không có tủ bảo quản. Từ trước đến nay, người tiêu dùng vẫn quen nhìn vào thời hạn sử dụng để mua. Điều này là vô cùng nguy hiểm, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và tính mạng, thời gian điều trị. Việc biến chứng, giảm phẩm chất của thuốc sẽ làm cho người bệnh dễ bị nhờn thuốc, bệnh kéo dài, mãn tính, khó điều trị.

Đến 2009 mới có thuốc sạch

Mọi nguồn thuốc sản xuất trong nước hay nhập khẩu đến được tay người sử dụng hầu hết đều trực tiếp qua hoạt động của các cơ sở bán lẻ thuốc. Để thuốc đến với người bệnh đảm bảo chất lượng, ngày 24 tháng 01 năm 2007 Bộ Y tế ban hành Quyết định số 11/2007/QĐ-BYT về nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt nhà thuốc. Quyết định này quy định các cơ sở bán lẻ thuốc phải có đủ thiết bị để bảo quản thuốc tránh được các ảnh hưởng bất lợi của ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, sự ô nhiễm, sự xâm nhập của côn trùng. Thiết bị bảo quản thuốc phù hợp với yêu cầu bảo quản ghi trên nhãn thuốc. Điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng duy trì ở nhiệt độ dưới 30°C, độ ẩm không vượt quá 75%... Lộ trình để thực hiện quyết định này là từ ngày 01/01/2011, tất cả các nhà thuốc trong cả nước phải đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn này. Các nhà thuốc bổ sung chức năng kinh doanh thuốc hoặc thành lập mới tại quận, phường nội thành Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và Cần Thơ phải đạt tiêu chuẩn này từ ngày 01/7/2007. Đối với các nhà thuốc khác trực thuộc trung ương phải đạt tiêu chuẩn này từ ngày 01/01/2009.

Nếu theo quy định và lộ trình trên, phải đến năm 2009, các nhà thuốc Trung ương mới khắc phục được tình trạng này. Hóa ra, từ trước đến nay, nhiều người tiêu dùng đã phải dùng thuốc biến tính vì bảo quản không đúng cách. Trách nhiệm thuộc về ai? Tại sao ngành y tế không sớm áp dụng tiêu chuẩn này?

Nguồn: Báo KH&ĐS, số 80 (2007), 3/9/2007, tr 3