“Hai Lúa” chế tạo máy bay đối thoại với khoa học!

Sau đây là bài viết của kỹ sư Trần Quốc Anh (Viện Phó Viện Cơ học ứng dụng) nhận xét về chiếc máy bay này.

Phải nói rằng chiếc trực thăng mới này đẹp hơn hẳn chiếc đầu tiên, được chế tạo gọn nhẹ hơn và trông ra dáng một chiếc trực thăng mini chuyên đi khảo sát. Nó gồm ba phần chính là khoang lái có hai ghế ngồi, các cần lái, bảng gắn các đồng hồ ở khoang lái dùng để đo tua máy, đo nhiệt độ nhớt, tốc độ được phủ bằng mê ca trong suốt.

Sau khoang lái là phần máy gồm một động cơ diezel đặt đứng có gắn bộ khởi động, bên trên là hộp số và trên nữa là bộ trục dẫn lên cụm chi tiết gắn cánh quạt nâng máy bay. Trên bộ trục, có các xi lanh thủy lực đường kính ngoài cỡ 50 – 60 mm với ống dẫn dầu ra vào, ty dịch chuyển có đường kính cỡ 15 mm, chiều dài xi lanh thủy lực khoảng 300mm...

Khi chúng tôi đề nghị mở thử máy, anh Trần Quốc Hải - tác giả chính về thiết kế chế tạo máy bay trực thăng này, vui vẻ đề cho máy nổ. Sau vài giây máy khởi động, anh gạt cần số cho trục chính cánh quạt quay và tăng ga từ từ cho làm việc ở chế độ nhẹ. Số vòng quay trục cánh quạt khoảng 100 vòng/phút, song vì chưa gắn... cánh quạt, nên chúng tôi không nhận thấy có gì bất ổn. Trục chuyển ra phía sau cũng quay đều và số vòng quay cũng tương tự. Cụm cánh quạt đuôi cũng chưa... có cánh, nên không có gì nguy hiểm.

Chúng tôi đang ngắm nghía thì anh Hải tắt máy. Tại sao không rú ga lên một cái rồi hãy tắt? Tôi liền nói với ý định xem trục cánh quạt chính quay nhanh hơn ra sao. Anh Hải trả lời: "Do chạy không tải nên không tăng ga được. Động cơ không được làm việc khi không có tải" (?!). Nghe vậy, chúng tôi quá ngạc nhiên.

Anh Hải chỉ vào cụm máy chính và giới thiệu: "Đây là máy tàu ca nô chạy dầu... nằm ngang, nhưng để phù hợp cho chế tạo trực thăng, chúng tôi đã cải tiến... đặt đứng và sử dụng dầu hôi thay dầu DO để vận hành cho tiết kiệm". Tôi tự nghĩ, không hiểu nhóm tác giả cải tạo hệ thống bôi trơn bằng cách nào mà dám... dựng đứng máy lên, đồng thời bỏ qua việc chống rung động khi máy hoạt động?

Tôi đề cập đến sự nguy hiểm này, nhưng anh Hải không quan tâm. "Mô hình" máy bay trực thăng này có tỷ lệ gần với máy bay thật, nhưng nếu thử nghiệm để mong đạt được một cái gì đó thì rất khó khăn nếu không muốn nói là không tưởng.

Việc đòi hỏi cho thử nghiệm theo yêu cầu của hai anh Trần Quốc Hải và Lê Văn Danh khó có thể được đáp ứng, vì thiếu quá nhiều thứ cần thiết mà các anh chưa nghĩ tới. Song anh Hải rất bức xúc vì không hiểu tại sao người ta không cho thử nghiệm.

Những người làm công tác khoa học chúng tôi rất cảm kích sự say sưa sáng tạo của hai anh. Nhưng tôi băn khoăn một điều: " Ý tưởng, ai cũng có thể có, kể cả trẻ em. Nhưng để biến ý tưởng đó thành hiện thực, nếu không có kiến thức đầy đủ, khó có thể thành công".

Nguồn: Sài Gòn giải phóng