Hải Dương quan tâm xử lý rơm, rạ bằng vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp, giảm thiểu ổ nhiễm môi trường

Để khắc phục tình trạng đốt rơm, rạ sau khi thu hoạch góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, trong 2 năm 2009 – 2010 trong khuôn khổ một đề tài khoa học, Công ty TNHH NAB phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bình Giang, phòng Kinh tế hạ tầng huyện Thanh Hà đã xây dựng mô hình xử lý rơm, rạ làm phân hữu cơ vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp tại một số xã như Nhân Quyền, Thái Hòa (huyện Bình Giang), Thanh Hải, Tân Việt, Thanh An, Tiền Tiến (huyện Thanh Hà). Kết quả thực hiện đề tài cho thấy có thể sử dụng chế phẩm Biomix-RR của Công ty Cổ phần công nghệ sinh học Hà Nội hoặc chế phẩm nhập khẩu từ Thái Lan Bioplant để xử lý rơm, rạ thành phân bón hữu cơ vi sinh. Công nghệ xử lý rơm, rạ đơn giản, dễ làm, giá thành hạ (khoảng 100.000 đ/1 tấn rơm, rạ), phù hợp với trình độ và khả năng tài chính của các hộ nông dân. Trong hai chế phẩm nêu trên thì Biomix-RR có nguồn gốc vi sinh vật bản địa, được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho sử dụng rộng rãi. Quy trình xử lý rơm, rạ bằng chế phẩm sinh học đã được thử nghiệm trong 3 vụ, có thể nhân rộng trong thời gian tới.

Từ thực tiễn thực hiện đề tài xử lý rơm, rạ bằng chế phẩm sinh học thành phân bón hữu cơ, xin đưa ra một số kinh nghiệm để mô hình ngày càng được nhân rộng:

Việc tổ chức thu gom xử lý rơm, rạ cần được phát động tại cơ sở, trước hết các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương phải vào cuộc và tích cực vận động nhân dân địa phương tham gia; hỗ trợ nông dân chế phẩm sinh học và tạo điều kiện về cung cấp nước tưới trong mùa khô hạn phục vụ xử lý rơm, rạ; quy trình xử lý rơm, rạ phải đơn giản, dễ làm, chi phí thấp,…

Trong những năm tới việc xử lý rơm, rạ bằng phân bón hữu cơ trên quy mô toàn tỉnh phải được xây dựng thành kế hoạch thống nhất đảm bảo cơ sở pháp lý, nguồn lực kỹ thuật, nguồn lực tài chính và được tổ chức chặt chẽ từ tỉnh đến cơ sở. Ngày 31/05 năm 2011 Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương đã ra quyết định số 1597/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch khung tổ chức xử lý rơm, rạ dư thừa trên địa bàn tỉnh, trong đó xác định rõ:

Mục tiêu chung của Kế hoạch: Tổ chức xử lý rơm, rạ bằng chế phẩm sinh học thành phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng độ phì nhiêu của đất nông nghiệp, đảm bảo sản xuất nông nghiệp bền vững ở các địa phương trong toàn tỉnh.

Mục tiêu cụ thể của Kế hoạch:

- Tuyên truyền nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về tác hại của việc đốt hoặc xả bừa bãi rơm, rạ dư thừa sau thu hoạch ra đường giao thông, các công trình thủy lợi, v.v..

- Hướng dẫn cán bộ và nhân dân sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm, rạ thành phân bón hữu cơ vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp.

- Huy động các tổ chức đoàn thể, chính trị, xã hội ở các địa phương phối hợp với tổ chức khoa học vận động nông dân ở các địa phương trong tỉnh tổ chức xử lý rơm, rạ dư thừa sau thu hoạch thành phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp để đến năm 2015 trên địa bàn tỉnh cơ bản không còn hiện tượng đốt hoặc xả bừa bãi rơm, rạ trên đường giao thông, công trình thủy lợi, v.v…

Kế hoạch thực hiện mục tiêu trên chia thành hai giai đoạn:

Giai đoạn I (năm 2011):Tổ chức nhân rộng ở các địa phương đã thực hiện mô hình thử nghiệm (huyện Bình Giang và huyện Thanh Hà), thực hiện ở các xã, phường thuộc thành phố Hải Dương, các xã lân cận thành phố Hải Dương. Các huyện, thị xã còn lại thực hiện mô hình trình diễn ở các xã điểm xây dựng nông thôn mới. Địa điểm và quy mô thực hiện cụ thể:

- Thành phố Hải Dương diện tích trồng lúa cả năm 2.800 ha ở 8 địa phương: Phường Việt Hòa, Ngọc Châu và các xã: Thượng Đạt, An Châu, Nam Đồng, Ái Quốc, Tân Hưng, Thạch Khôi.

- 11 xã lân cận thành phố Hải Dương diện tích trồng lúa cả năm 6.388 ha, bao gồm các địa phương: thị trấn Lai Cách, các xã: Cẩm Đoài, Cao An, Đức Chính thuộc huyện Cẩm Giàng; Gia Xuyên và Liên Hồng thuộc huyện Gia Lộc; Ngọc Sơn thuộc huyện Tứ Kỳ; Tiền Tiến, Quyết Thắng thuộc huyện Thanh Hà; Minh Tân, Đồng Lạc thuộc huyện Nam Sách.

- Nhân rộng và xử lý ở tất cả các xã thuộc hai huyện Bình Giang và Thanh Hà.

+ Huyện Bình Giang: 18/18 xã, thị trấn với tổng diện tích lúa cả năm: 12.604 ha.

+ Huyện Thanh Hà; 23 xã, thị trấn còn lại (trừ 2 xã Tiền Tiến và Quyết Thắng) diện tích lúa cả năm: 6.992 ha.

- Triển khai xử lý 50% số diện tích ở các xã xây dựng điểm nông thôn mới: 8 huyện, thị xã Chí Linh với 42 xã với diện tích lúa cả năm 12.123 ha.

Giai đoạn II (năm 2012 – 2015):

- Tiếp tục duy trì xử lý quy mô và diện tích đã thực hiện trong năm 2011.

- Tăng dần diện tích được xử lý từ năm 2012 trên diện tích của 11 huyện, thị xã. Cụ thể: Năm 2012 là 40%, năm 2013 là 60%, năm 2014 là 80% và năm 2015 là 100% về diện tích cấy lúa với 50% lượng rơm, rạ sau thu hoạch.

Kế hoạch tổ chức xử lý rơm, rạ làm phân bón hữu cơ bằng chế phẩm sinh học là một chủ trương lớn của tỉnh với nhiều đơn vị và cá nhân tổ chức thực hiện: Trung tâm Ứng dụng TBKH – đơn vị hỗ trợ công nghệ; 12 UBND huyện, thành phố, thị xã và UBND các xã, thị trấn tham gia thực hiện năm 2011 – đơn vị phối hợp thực hiện. Các nhóm giải pháp đã được đưa ra từ điều kiện thực tế của tỉnh: tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cộng đồng; đào tạo bồi dưỡng nhân lực; công nghệ xử lý rơm, rạ bằng chế phẩm sinh học; tài chính; cơ chế phối hợp giữa đơn vị chủ trì và các cơ sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các huyện, thị xã, thành phố.

Từ nay đến năm 2015 Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ tăng cường các biện pháp quản lý, có cơ chế khuyến khích các tổ chức và cá nhân từ bỏ thói quen đốt cháy, xả bừa bãi rơm, rạ trên đường giao thông, công trình thủy lợi, ao hồ; tiến tới xử lý toàn bộ rơm, rạ dư thừa sau thu hoạch thành phân bón hữu cơ phục vụ nông nghiệp, góp phần bảo vệ cảnh quan và môi trường ở nông thôn. Để thực hiện được chủ trương nói trên thì các sở, ngành, đoàn thể chính trị xã hội, Ủy ban nhân dân các cấp phải vào cuộc; người nông dân ở các địa phương trên địa bàn toàn tỉnh phải tham gia hưởng ứng nhiệt tình. Nếu được sự đồng lòng chung sức của cán bộ và nhân dân trong tỉnh, Kế hoạch khung tổ chức xử lý rơm, rạ làm phân bón sẽ thành công, góp phần bảo vệ cảnh quan, môi trường nông thôn, xây dựng một nền sản xuất nông nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh.