Hà Nội: Chọn lối nào để phát triển công nghệ sinh học?
Hà Nội chưa có riêng một cơ quan đầu mối đủ mạnh để nắm bắt thông tin, triển khai công tác công nghệ sinh học trên địa bàn. Từ tháng 6-2005, thành phố đã chi chuyển đổi Trung tâm Thực nghiệm vi sinh thành Trung tâm Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm nhưng đơn vị này chưa có điều kiện, trang thiết bị để thực hiện nhiệm vụ so với yêu cầu của công nghệ sinh học hiện đại. Số lượng và chất lượng các đơn vị nghiên cứu, triển khai công nghệ sinh học còn ít, quy mô nhỏ, lực lượng mỏng, khả năng liên kết kém nên chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tế. Cả thành phố chưa có một hệ thống các cơ quan nghiên cứu; triển khai công nghệ sinh học sâu rộng ở các quận, huyện. Đây chính là khó khăn không dễ vượt qua trong thời gian ngắn.
Theo xu thế phát triển chung của cả nước, việc đưa công nghệ sinh học trở thành mũi nhọn, tạo động lực cho phát triển của Hà Nội là rất cần thiết. Điều quan trọng nhất là phải xác định chiến lược sao cho sát với thực tế nhưng vẫn có thể đưa công nghệ sinh học thủ đô phát triển ngang tầm khu vực. Nhiều ý kiến cho rằng Hà Nội không nên phát triển công nghệ sinh học một cách dàn trải mà cần đầu tư có trọng tâm.
Theo GS-TS Vũ Hoan, Chủ tịch Hội Các ngành sinh học Hà Nội, việc phát triển công nghệ gien đòi hỏi vốn lớn, nhân lực trình độ cao nên dành cho các viện nghiên cứu Trung ương. Hà Nội nên hướng đến các công nghệ lên men, enzym… Những công việc này không cần nhân lực trình độ quá cao nên cấp quận, huyện và quy mô hộ gia đình hoàn toàn không có khả năng thực hiện.
Ông Hoan cho rằng, Hà Nội nên khuyến khích khối doanh nghiệp tư nhân, cá nhân tham gia phát triển công nghệ sinh học. Nguồn nguyên liệu ở ta phân tán, sản phẩm biến đổi nhanh, do vậy nếu chờ Nhà nước đầu tư sẽ mất nhiều thời gian.
Hà Nội đang đô thị hóa nhanh, diện tích sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, câu hỏi đặt ra là: thành phố có nên phát triển công nghệ sinh học trong nông nghiệp hay không?
Đặc biệt nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực, GS.TS Nguyễn Năng An, Chủ tịch Liên hiệp các hội KHKT Hà Nội mong muốn thành phố nên chọn nhân tài, sau đó cử đi học tại các nước phát triển nhất về công nghệ sinh học. Đội ngũ này sẽ là “đầu tàu” trong chiến lược phát triển công nghệ sinh học của thành phố trong những năm tới. Ngoài ra, việc sớm có cơ chế thưởng thích đáng cho những công trình khoa học chất lượng, khuyến khích sự sáng tạo là rất cần thiết.
Theo GS-TS Nguyễn Tài Lương, Liên hiệp các hội KHKT Hà Nội, thành phố nên chọn hướng đầu tư trọng điểm, không làm dàn trải. Với tiềm năng về nhân lực trình độ cao, Hà Nội nên hướng vào nghiên cứu ứng dụng thành tựu của công nghệ sinh học nhằm tạo ra các loại dược phẩm, chế biến và ứng dụng công nghệ gien trong ý tế chứ không nên đặt mạnh vấn đề nghiên cứu. Mặt khác, thành phố cần tạo cho được thị trường công nghệ sinh học. Việc có một cơ quan chuyên “hứng” kết quả nghiên cứu trên địa bàn là cần thiết. Bộ phận này sẽ lựa chọn triển khai các công trình có chất lượng và đầu tư vốn đưa nó vào sản xuất là tốt nhất.
Ông Trần Công Khánh, Hội các ngành sinh học Hà Nội cho rằng, hầu hết các cơ quan nghiên cứu, trường ĐH đều đóng trên địa bàn nên khi phát triển công nghệ sinh học, Hà Nội có nhiều lợi thế. Tuy nhiên, ông Khánh mong muốn thành phố nên đẩy mạnh việc tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học trong nước để cùng thúc đẩy sự phát triển công nghệ sinh học thủ đô. Trong đường lối phát triển, thành phố nên tập trung nghiên cứu nâng cao năng suất, chất lượng một số cây bản địa có giá trị kinh tế cao.
Hà Nội sẽ phát triển đồng bộ tất cả các nhóm ngành trong công nghệ sinh học hay chọn lấy một vài lĩnh vực làm điểm đột phá, điều này sẽ được quyết định trong thời gian tới, nhưng chắc chắn rằng đây sẽ là lĩnh vực công nghệ được ưu tiên đầu tư.
Nguồn: Hà Nội Mới 18/1/2006
