Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Chủ nhật, 02/08/2026 10:43 (GMT+7)

GS.BS Nguyễn Văn Chương: Từ chiến sĩ 'nhẹ cân' đến chuyên gia chống đau

GS.TS.BS Nguyễn Văn Chương đã dành trọn hơn nửa thế kỷ tận hiến, đặt nền móng vững chắc cho ngành Chống đau Việt Nam.

GS.TS.BSCC Nguyễn Văn Chương là một trong những chuyên gia hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực Nội Thần kinh và Chống đau. Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, ông không chỉ tận tâm cứu chữa người bệnh mà còn góp phần đặt nền móng cho chuyên ngành Chống đau, đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ và thúc đẩy sự phát triển của thần kinh học nước nhà.

tm-img-alt

GS.TS Nguyễn Văn Chương (áo xanh) hướng dẫn học trò. Ảnh: VNHN.

"VÂNG, THƯA THẦY, EM VẪN MUỐN ĐI HỌC TIẾP”

Sinh năm 1954 tại huyện Thường Tín (cũ), Hà Nội, GS.TS.BS Nguyễn Văn Chương là con thứ ba trong gia đình có 8 anh chị em. Cha ông là giáo viên tiểu học, mẹ làm nông nghiệp. Biến cố cha mất sớm khiến mọi gánh nặng mưu sinh dồn lên vai người mẹ.

Trong bối cảnh nông thôn thời bấy giờ, việc phân phối lương thực được tính theo sức lao động. Dù gia đình đông con nhưng tất cả đều còn trong độ tuổi đến trường, chỉ có mẹ là lao động chính. Vì vậy, với vai trò là con trai lớn, ông sớm cùng mẹ gánh vác công việc gia đình.

Năm 1971, khi mới 17 tuổi và đang học lớp 10 Trường cấp III Thường Tín, Nguyễn Văn Chương tình nguyện nhập ngũ theo tiếng gọi của Tổ quốc, dù vẫn đau đáu ước mơ được tiếp tục học tập. Trước ngày lên đường, ông vẫn đến trường dự bài kiểm tra chất lượng học kỳ I. Thấy học trò xuất hiện, thầy giáo xoa đầu và hỏi: “Chương chiến đấu đến giờ phút cuối cùng à?”. Ông đáp: “Vâng, thưa thầy, em vẫn muốn đi học tiếp”. Kết quả, ông đạt điểm xuất sắc và được tạo điều kiện xét tốt nghiệp cấp III.

Nhập ngũ, ông được biên chế về Sư đoàn 338 đóng quân tại Thanh Hóa. Với thể trạng khi đó chỉ cao 157 cm, nặng 39 kg, ông được xếp vào tiểu đoàn dành cho chiến sĩ “thấp bé nhẹ cân”, áp dụng chế độ rèn luyện và nâng cao thể lực riêng.

Khát vọng theo ngành y đã nhen nhóm trong ông từ những năm học cấp II, sau khi chứng kiến cha qua đời vì căn bệnh u gan cổ trướng. Bước ngoặt đến vào năm 1972, khi ông được đơn vị lựa chọn cử đi đào tạo lớp y tá tại Nông Cống. Hoàn thành khóa học, ông phục vụ thương, bệnh binh tại bệnh xá sư đoàn ở Ninh Bình, sau đó được điều động về Phú Thọ và bắt đầu con đường đào tạo bác sĩ.

Trước kỳ thi vào Học viện Quân y, Nguyễn Văn Chương được ôn tập bổ sung kiến thức văn hóa. Dù chưa học hết chương trình phổ thông, ông tiếp thu nhanh, được giao làm cán sự hai môn Toán và Hóa. Năm 1976, ông trúng tuyển Học viện Quân y với 26 điểm. Tuy nhiên, chỉ sau ba ngày nhập học, ông được cử học ngoại ngữ tại Đại học Ngoại ngữ (Thanh Xuân) để chuẩn bị sang Cộng hòa Dân chủ Đức học đại học.

Năm 1984, ông tốt nghiệp Trường Đại học Ernst-Moritz-Arndt Greifswald. Trở về nước, ông được phân công điều trị thương binh tại chiến trường biên giới phía Bắc. Một năm sau, ông chuyển về công tác tại Học viện Quân y, vừa giảng dạy vừa khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Quân y 103.

Trong quá trình công tác, ông nhiều lần được cử đi tu nghiệp ở nước ngoài, nổi bật là chương trình đào tạo tại Cộng hòa Liên bang Đức giai đoạn 1999–2000 về Lâm sàng thần kinh, Ghi điện thần kinh, Siêu âm Doppler mạch máu não, đồng thời thực hành chuyên môn tại các bệnh viện như Bệnh viện Quân y Hamburg, Bệnh viện Quân y Berlin và Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Hamburg Sankt Georg. Những nền tảng chuyên môn này đã góp phần quan trọng vào quá trình phát triển sự nghiệp của một trong những chuyên gia đầu ngành về thần kinh sau này.

ĐẶT NỀN MÓNG CHO CHUYÊN NGÀNH CHỐNG ĐAU TỪ TRĂN TRỞ NƠI CHIẾN TRƯỜNG

Trong thời gian công tác với cương vị y tá tại các bệnh xá của Sư đoàn 338, BS Nguyễn Văn Chương trực tiếp điều trị nhiều thương, bệnh binh từ chiến trường chuyển về, đồng thời cấp cứu và chăm sóc người dân bị thương sau các trận ném bom của không quân Mỹ. Những ngày tháng ấy đã để lại trong ông ký ức không thể phai về nỗi đau thể xác mà người bệnh phải chịu đựng.

Chứng kiến nhiều thương binh mang những vết thương nặng, cơn đau tái phát khi thuốc giảm đau vừa hết tác dụng, ông luôn day dứt với ước mong có một mũi tiêm đủ hiệu quả để giúp họ giảm đau trong nhiều ngày. Đến nay, ông vẫn không quên tiếng gọi đầy ám ảnh của một bệnh nhân: "Chương ơi, tao đau lắm, tao không chịu được".

Chính những trải nghiệm từ chiến trường đã trở thành động lực theo ông suốt hơn nửa thế kỷ làm nghề. Từ những trăn trở khi còn phục vụ tại bệnh xá của Sư đoàn 338, GS.TS.BS Nguyễn Văn Chương đã trở thành một trong những người tiên phong tiếp cận và phát triển lĩnh vực Chống đau tại Việt Nam.

Ông là người đặt nền móng cho chuyên ngành Chống đau, đồng thời sáng lập Hội Chống đau thành phố Hà Nội năm 2013 và Hội Nghiên cứu Đau Việt Nam năm 2023, giữ cương vị Chủ tịch. Hai tổ chức quy tụ nhiều nhà khoa học thuộc các chuyên ngành khác nhau, hoạt động trên tinh thần tự nguyện nhằm kết nối đội ngũ chuyên môn, nâng cao trình độ nghiên cứu, giảng dạy và thực hành Chống đau, góp phần chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Song song với công tác chuyên môn, ông liên tục tổ chức các hội nghị khoa học cập nhật kiến thức, mở các khóa đào tạo kỹ năng Chống đau cho bác sĩ trên cả nước. Ông cũng trực tiếp tư vấn, hỗ trợ thành lập nhiều đơn vị Chống đau tại các bệnh viện đa khoa tỉnh, thành phố và bệnh viện chuyên ngành, đồng thời chuyển giao kỹ thuật ngay tại cơ sở, góp phần đưa chuyên ngành này phát triển rộng khắp trong hệ thống y tế Việt Nam.

Trên cương vị Chủ nhiệm Bộ môn Thần kinh, GS.TS.BS Nguyễn Văn Chương góp phần thúc đẩy nhiều kỹ thuật lâm sàng tại Khoa Thần kinh và Khoa Đột quỵ, nâng cao hiệu quả điều trị. Ông chủ biên và tham gia biên soạn 24 đầu sách chuyên ngành, nổi bật là bộ "Thực hành lâm sàng Thần kinh học" gồm 5 tập, được sử dụng rộng rãi và tái bản nhiều lần. Ông cũng thực hiện nhiều đề tài khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ và cấp cơ sở, công bố hơn 130 bài báo khoa học trong nước và quốc tế, đồng thời đào tạo, bồi dưỡng nhiều thế hệ bác sĩ, nhà khoa học trẻ. Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục tham gia khám, chữa bệnh tại nhiều cơ sở y tế với quan niệm: "Còn sức khỏe, còn tận hiến với nghề"

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.