Giữ chân ấm ngừa cảm lạnh

Trên cơ thể, có những phần nhạy cảm với lạnh, nhất là bàn chân, nơi gần sàn đất, từ đó lạnh truyền vào cơ thể. Theo Đông y, bàn chân có nhiều đường kính 3 âm 3 dương, có điểm hẹn đi và đến, các mạch Xung và Kiểu quản lý toàn cơ thể điều hoà âm dương. Chỉ cần tác động lên bàn chân là có thể phòng chữa bệnh toàn thân.

Chống lão suy để giữ mãi tuổi thanh xuân cần nhớ nguyên tắc của người xưa “ Người già chân già trước” cho nên phải lo cho chân đừng già sớm. Đôi bàn chân nhỏ bé phải giữ cho toàn thân đứng vững. Chúng lại ở dưới cùng của hệ thống tuần hoàn, xa tim, máu chảy ngược lên, cho nên dinh dưỡng có phần khó khăn, trở ngại. Để giúp đôi chân có thể hoàn thành sứ mạng của mình “ trái tim thứ hai” (đưa máu về tim) ta cần cho nó rèn luyện toàn diện thường xuyên 4 mùa bằng nhiều phương thức phong phú.

Trước hết là đi chân đất (không guốc dép …) mùa đông có tất, đi trong nhà trên sàn, ra ngoài nhà đi trên cát sỏi … để các huyệt vị được kích thích, thức tỉnh hệ thống phòng vệ của cơ thể thông qua hệ thống dày đặc đầu mút thần kinh, với 62 khu phản xạ thần kinh lên não, nơi điều tiết hoạt động toàn cơ thể.

Tản bộ ngày 2 lần sáng và tối, mỗi lần một giờ an toàn hơn chạy.

Ngâm rửa chân hàng ngày vào buổi tối trước khi đi ngủ bằng nước ấm rồi giảm dần nhiệt độ, hoặc xen kẽ nóng lạnh trong hai chậu. Nước có thể thêm ít hạt muối hoặc các loại lá thơm. Ngâm rửa như vậy làm cho thần kinh vận mạch được tăng cường dinh dưỡng, đồng thời giữ sạch thoáng cho chân nơi phần da không có lông che chở. Nhớ: “sau ăn 300 bước, trước ngủ 1 chậu ngâm chân” (thời gian khoảng nửa giờ).

Xoa bóp, bấm day các huyệt ở bàn chân, cẳng chân đến đầu gối sau hoặc đồng thời các phương thức trên giúp cho chân được nhận cộng hưởng của mọi tác động nói trên. Ngoài ra còn có thể kết hợp với liệu pháp tâm sinh lý (bình tâm), âm nhạc (thảnh thơi) trong 30 phút ngồi ngâm chân như vậy thì hiệu quả càng cao. Đối với trẻ em chỉ cần rửa nhanh, còn bệnh nhân có viêm nhiễm cấp, xuất huyết thì không ngâm chân.

Biện pháp phòng chống lạnh toàn thân, trước nhất là rèn luyện làm quen dần với lạnh từ mùa hè. một trong những phương pháp hữu hiệu đó là tắm nước lạnh, nhất là vào buổi sáng. Trước khi tắm nên vận động cho người ấm lên và khô mồ hôi. Nên tắm từ từ từng bộ phận, bắt đầu lau rửa từ tay, chân. Không dội nước ngay từ đầu, ngực, gáy lưng nơi có các cơ quan sinh tử và nhạy cảm. Có thể bắt đầu bằng nước ấm rồi lạnh dần. Khi tắm phải kín gió, tắm bằng cách dùng tay hoặc khăn bông xoa xát. Trong thuỷ liệu pháp có cách tắm thay đổi nóng lạng từng lúc xen kẽ…Cẩn thận khi dùng nước gội đầu có tinh dầu bạc hà tạo cảm giác mát lạnh (vì tinh dầu Bạc hà tác động chọn lọc lên đầu dây thần kinh cảm thụ lạnh). Tắm xong lau khô người từ đầu tóc, xuống toàn thân nhất là gáy, nách, bẹn, rốn, khuỷu tay chân, uống cốc nước nóng, ủ ấm một lúc nơi kín gió, tránh quạt.

Hải Thượng Lê Hữu Trác đã viết trong Vệ sinh yếu quyếtnhiều điều quý giá về cách phòng và chữa bệnh do tác nhân lục dâm (thời tiết trái thường). Về lạnh, Ông viết:

“ Lục dâm tuy gió dẫn đầu

Ai ngờ hàn thấp theo sau hại mình”

Để phòng bệnh do lạnh có nhiều biện pháp như ông đã nói: “Mặc hơi rét (và “ăn hơi đói”) chính là để cơ thể tập thích nghi dần với rét để không bị phản ứng đột ngột.

“Thích nghi khí hậu của trời

Âm dương hoà hợp, trong ngoài mới yên…”.

Để chống lạnh phải nạp năng lượng cho cơ thể bằng cách ăn uống đủ lượng và chất, đúng giờ giấc. Đói sẽ rét hơn. Ăn uống lạnh lại càng làm mất nhiệt của cơ thể. Nên dùng thực phẩm có vị ôn ấm, vị cay ngọt, giúp cho cơ thể chống rét hữu hiệu. Mặc phải đủ ấm, kín đầu, cổ, ngực. Đi xe máy phải đeo khẩu trang, không cho trẻ ngồi phía trước hoặc phải có kính chắn gió,…

Có thể kiểm tra sức khoẻ hàng ngày ít nhất mỗi tháng một lần qua gan bàn chân.

Châm một điếu ngải để đầu cháy cách huyệt Dũng tuyền độ khoảng 0,5 - 1cm. Sau khoảng 10 - 30 giây cảm thấy nóng ở bàn chân là có sức khoẻ bình thường. Nếu lâu hơn, điều này chứng tỏ nội tạng suy nhược hoặc đang có bệnh cần được kiểm tra.

Trải qua năm tháng của cuộc đời, đến một đêm nào đó ta cảm thấy đôi chân bị giá buốt, rồi ban ngày chân thấy lạnh hơn. Đó là đôi chân đã sớm báo cho ta biết “sức xuân đã đến lúc giảm rồi”. Nên kịp thời giữ gìn chăm sóc sức khoẻ chu đáo hơn. Trước mắt chịu khó giữ ấm chân bằng mọi cách. Nếu tiện thì đi tất.

Nguồn: Thuốc & sức khoẻ số 293(1.10.2005), tr 8, 9