Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ năm 2005: Hệ lò nung con thoi tiết kiệm năng lượng

Các tác giả của công trình đã nghiên cứu, phân tích, đánh giá sâu sắc thực trạng nung đốt gốm thủ công mỹ nghệ nước ta trên cơ sở lý thuyết chuyên ngành, thực tiễn sản xuất, xu thế phát triển hội nhập, từ đó quyết định đầu tư điều kiện hạ tầng, nguồn nhân lực kỹ thuật và tiến hành phát triển nghiên cứu chế tạo lò nung bông gốm chịu lửa.

Trong quá trình thiết kế chế tạo, các nhà khoa học đã chế tạo sản xuất thử một lò nung trình diễn dung tích 5,5m ³từ tổ chức GTZ - CHLB Ðức; chủ động tổ chức triển khai trong khuôn khổ một đề tài nghiên cứu khoa học độc lập cấp Nhà nước, nhằm tự thiết kế chế tạo các loạt lò bông gốm sử dụng béc đốt tự nhiên có dung tích lò đạt tới 18m ³. Phát huy những kết quả đạt được, vừa tiến hành sản xuất đưa vào sử dụng hàng loạt lò bông gốm, vừa thực hiện tiếp các nghiên cứu ứng dụng trong khuôn khổ một dự án sản xuất thử nghiệm cấp Nhà nước để hoàn thiện công nghệ sản xuất chế tạo lò bông gốm 18m ³và thiết kế chế tạo lò bông gốm dung tích lớn (48m ³) đốt cưỡng bức có trang bị hệ thống điều khiển tự động.

Ðến nay, nhóm các nhà khoa học tham gia công trình đã thật sự làm chủ công nghệ sản xuất lò nung bông gốm chịu lửa từ khâu nghiên cứu thiết kế chế tạo vận hành trên cơ sở kết hợp chặt chẽ và hợp lý các giải pháp quan trọng: mô hình hóa toán học, mô phỏng trên máy tính, tính toán triển khai mở rộng quy mô thiết bị, hoàn thiện công nghệ gia công cấu kiện bông gốm chịu lửa, hoàn thiện tính toán thiết kế béc đốt tự nhiên cùng với phương pháp bố trí béc đốt, điều chỉnh kênh hút khí thải tạo ra phân bố nhiệt độ đồng đều trong không gian lò, hoàn thiện kỹ thuật gia công cơ khí, lắp đặt lò. Sáng tạo, phát triển một thế hệ lò nung gốm mới trên cơ sở nghiên cứu và khẳng định các tính năng ưu việt thật sự của vật liệu bông gốm chịu lửa.

Với loại lò bông gốm tiết kiệm năng lượng - bảo vệ môi trường này, công nghệ nung đốt các sản phẩm gốm mỹ nghệ xuất khẩu đã đạt được sự thay đổi căn bản: chuyển từ lao động thủ công nặng nhọc trong môi trường độc hại,ô nhiễm nhưng hiệu quả sử dụng năng lượng thấp sang hình thức lao động nhẹ nhàng trong môi trường không bị ô nhiễm, được cơ giới hóa (có thể tự động hóa từng phần hoặc toàn bộ) và đạt được hiệu quả sử dụng năng lượng cao. Các lò bông gốm chịu lửa của nước ta đã thay thế hoàn toàn các lò nung nhập ngoại cùng chức năng. Chỉ tính riêng những lò bông gốm do một đơn vị sản xuất và đưa vào sử dụng trong ngành sản xuất gốm mỹ nghệ xuất khẩu từ năm 1999 đến nay đã đem lại hiệu quả kinh tế: 46.048 triệu đồng cho các doanh nghiệp sử dụng lò.

Nguồn: nhandan.com.vn 20/12/2005