Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ 2005: Nâng cao chất lượng một số giống gà

Các tác giả gồm: PGS, TS Nguyễn Ðăng Vang, TS Trần Công Xuân, PGS, TS Nguyễn Huy Ðạt, TS Ðoàn Xuân Trúc, TS Phùng Ðức Tiến, PGS, TS Bùi Quang Tiến, Ths Nguyễn Hữu Tỉnh, TS Trần Long,Ths Hoàng Văn Lộc, KS Nguyễn Thị Hoài Tao, TS Phạm Thị Minh Thu.

Trong thời gian gần 20 năm các nhà khoa học tham gia cụm công trình triển khai 126 đề tài nghiên cứu về các lĩnh vực di truyền giống, kỹ thuật nuôi dưỡng, ấp trứng, thú y và các mô hình chăn nuôi gà lông mầu thu được các kết quả như: Chọn tạo được nguồn nguyên liệu di truyền giống gà nội, nhập khẩu để làm cơ sở cho công tác lai tạo giống mới. Chọn lọc nâng cao năng suất của các giống gà nội (gà ri, đông tảo, tàu vàng, Phoderi, BT2...) có năng suất trứng từ 75 đến 128 quả/năm, tăng 25,4%; tỷ lệ trứng có phôi, ấp nở tăng từ 15 đến 20% thời gian nuôi thịt giảm từ 30 đến 50%. Ðã chọn được bảy dòng, giống gà được Nhà nước công nhận và đưa vào nuôi giữ giống gốc.

Thông qua các chương trình, dự án Nhà nước và quốc tế các nhà khoa học đã nhập nội và nghiên cứu thích nghi 31 dòng gà lông mầu cao sản của Trung Quốc, Pháp, CH Séc, Hungary, Israel và Hà Lan... Từ nguyên liệu di truyền nhập nội, các nhà khoa học đã áp dụng công nghệ chọn giống hiện đại chọn tạo thành công 15 dòng, giống gà năng suất đạt từ 92 đến 97% so với giống nguyên sản, được Nhà nước hỗ trợ nuôi giữ giống gốc. Từ nguồn nguyên liệu di truyền gà nội và gà nhập khẩu, các nhà khoa học đã nghiên cứu và xác định được bốn tổ hợp lai gà hướng trứng và 18 tổ hợp lai hướng thịt có ưu thế lai về các tính trạng sản xuất từ 6 đến 10%, phục vụ chăn nuôi nông hộ. Các mô hình chăn nuôi gà lông mầu được nghiên cứu ở nhiều địa phương với các quy mô khác nhau có sức thuyết phục cao và lan toả rộng trong sản xuất. Cụm công trình đã hoàn thiện 17 quy trình chăn nuôi, ấp trứng và đã áp dụng rộng rãi vào sản xuất.

Việc áp dụng và hướng dẫn công nghệ chăn nuôi gà giống gốc, gà sinh sản và gà thịt đã làm thay đổi nhận thức, tập quán từ chăn nuôi quảng canh, không đầu tư sang chăn nuôi đầu tư vốn, đầu tư kỹ thuật có hiệu quả góp phần xóa đói, giảm nghèo cho đồng bào vùng sâu, vùng xa. Trong 14 năm qua các nhà khoa học tham gia cụm công trình đã chuyển giao vào sản xuất 417,724 triệu con gà, trong đó có 408,472 triệu con nuôi thị và 9,252 triệu con nuôi lấy trứng. Sản phẩm thịt là 743,36 nghìn tấn thịt và 151,23 triệu quả trứng. Tổng số tiền làm lợi: 10,236 tỷ đồng.

Chăn nuôi gà lông mầu trở thành một nghề chăn nuôi mới góp phần thu hút khoảng 110 nghìn lao động với thu nhập trung bình 3,5 triệu đồng/năm. Phát triển chăn nuôi gà lông mầu theo hướng tập trung, bảo đảm vệ sinh môi trường, tiêm phòng vaccine đầy đủ, nhất là trong giai đoạn có dịch cúm A/H5N1 sẽ góp phần chuyển dịch sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng CNH, HÐH. Trong quá trình thực hiện cụm công trình các nhà khoa học đã tham gia đào tạo hơn 100 sinh viên đại học, 16 thạc sĩ và bốn tiến sĩ chuyên ngành.

Hội đồng Giải thưởng Quốc gia đánh giá: cụm công trình nghiên cứu khá toàn diện về các giống gà nuôi bán chăn thả ở nước ta, bao gồm gà nội và gà nhập nội; đã chọn lọc nâng cao năng suất của một số giống gà nội; ổn định năng suất của các giống gà nhập nội; đã thử nghiệm và khuyến cáo đưa vào sản xuất có hiệu quả một số tổ hợp lai. Kết quả của cụm công trình đã góp phần tạo việc làm cho nông dân; góp phần hoàn thiện công nghệ chọn giống vật nuôi ở nước ta.
Nguồn: nhandan.com.vn