Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 2005: Chiến tranh Việt Nam và kinh tế Mỹ

Ðóng góp chủ yếu và nổi bật của công trình đã chứng minh một cách thuyết phục vì sao nước Mỹ giàu mạnh lại không khuất phục nổi Việt Nam. Nguyên nhân thất bại của Mỹ nằm ở ngay một trong những lĩnh vực nền tảng của nước Mỹ, đó là kinh tế.

Tác giả đã tập trung làm rõ những giới hạn của việc huy động tiềm lực kinh tế Mỹ để đáp ứng nhu cầu của cuộc chiến tranh và những hậu quả của nó đối với đời sống kinh tế trong nước cũng như địa vị kinh tế quốc tế của Mỹ. Mặt khác, ngoài việc phân tích nói trên, qua các trang sách chúng ta còn thấy tác giả luận chứng thuyết phục nhiều khía cạnh khác nhau như: tính thực dân của cuộc chiến tranh, mâu thuẫn giữa mục tiêu của chiến tranh và khả năng huy động tiềm lực của đất nước Mỹ, giữa mục tiêu ở Việt Nam và việc thực hiện chiến lược toàn cầu của Mỹ; tính lâu dài và trầm trọng của hậu quả chiến tranh đối với tình hình đối nội và quan hệ của Mỹ với các nước trên thế giới, nhất là các nước đồng minh... Những kết luận khoa học quan trọng của công trình vẫn hoàn toàn đúng đắn dưới ánh sáng của tư duy khoa học mới và những tài liệu lịch sử rất phong phú từ nhiều nguồn công bố sau khi công trình được xuất bản thành sách.

Ðây là công trình khoa học duy nhất ở nước ta nghiên cứu một cách bài bản, có hệ thống tác động chiến tranh xâm lược Việt Nam của Hoa Kỳ đối với nước Mỹ, trên một trong những lĩnh vực trọng yếu nhất đó là lĩnh vực kinh tế đối với đời sống xã hội và địa vị toàn cầu của Mỹ, dưới ánh sáng của tư duy lý luận và thực tiễn lịch sử đương thời. Nó là sản phẩm kết tinh sự đóng góp trong nhiều năm (khoảng từ năm 1964 đến năm 1973) của tác giả khi nghiên cứu chủ nghĩa đế quốc Mỹ, trực tiếp phục vụ các vị lãnh đạo Ðảng và Nhà nước cũng như các cơ quan hoạch định và chỉ đạo thực hiện chính sách ở cấp chiến lược, quốc phòng và đối ngoại của ta trong cuộc đấu tranh trực diện với Hoa Kỳ trên các lĩnh vực, nhất là lĩnh vực ngoại giao.

Trước khi xuất bản công khai, nhiều nội dung của cuốn sách đã được báo cáo kịp thời, từng phần, phục vụ trực tiếp tiểu ban quốc tế của Ban Lý luận T.Ư Ðảng và các cơ quan chỉ đạo đấu tranh ngoại giao trực tiếp với Hoa Kỳ; hoặc xuất bản công khai từng phần thông qua các bài đăng trên Tạp chí nghiên cứu kinh tế và những bài bình luận quốc tế phát trên Ðài Tiếng nói Việt Nam và Ðài Phát thanh Giải phóng, thậm chí những tư tưởng chủ yếu của cuốn sách đã được phản ánh cả trong một báo cáo lớn được sử dụng là tài liệu cơ bản cho các lớp đào tạo cán bộ ngoại giao cao cấp do Bộ Ngoại giao chủ trì.

Trước và sau khi cuốn sách ra mắt công khai (năm 1973), ở nước ngoài đã có không ít công trình của các nhà nghiên cứu đề cập cùng nội dung. Tuy nhiên, công trình của giáo sư Ðào Văn Tập có những nét độc đáo riêng về mặt khoa học và thực tiễn. Do vậy, ngay sau khi tập sách được phát hành không lâu nó đã được dịch ở Nhật Bản.

Hội đồng Giải thưởng quốc gia đánh giá: Ðây là tác phẩm duy nhất cho đến nay viết về mối quan hệ giữa nền kinh tế Mỹ và cuộc chiến do Mỹ tiến hành ở Việt Nam. Công trình (cuốn sách) đã khẳng định đường lối chiến tranh của Ðảng Cộng sản Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn.

Công trình đã luận giải một cách khoa học về những giới hạn của Mỹ trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã làm cho nước Mỹ lâm vào tình trạng lạm phát cao, kinh tế suy thoái và khủng hoảng, thâm hụt thương mại nặng nề, giá trị của đồng USD Mỹ suy giảm... và đã khẳng định rằng, nền kinh tế Mỹ không có khả năng chịu đựng lâu dài được, do đó Mỹ không thể kéo dài cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Trong quá trình thực hiện công trình tác giả đã đưa ra phương pháp nghiên cứu mẫu mực về kinh tế Mỹ, nhờ đó đến nay những quan điểm của tác giả vẫn giữ nguyên giá trị.

Nguồn: nhandan.com.vn   8/12/2005