Ghép cà chua - giải pháp đột phá phòng bệnh

Cà chua thường bị nhiều loại sâu bệnh gây hại, trong đó đặc biệt là bệnh héo rũ vi khuẩn, còn gọi là bệnh chết nhát, héo xanh, gây ra bởi vi khuẩn Ralstonia solanacearum.Đây là loài vi khuẩn rất nguy hiểm, bởi chúng lây lan nhanh, gây chết hàng loạt, sống lâu nhất trong đất. Khi xâm nhập vào cây, chúng lan truyền, sinh sản và nhanh chóng chiếm đầy mạch dẫn của cây làm chúng bị tắc, vì vậy cây héo và chết. Tỷ lệ cây hỏng vì loại bệnh này thường từ 20 đến 30%, có khi cả vườn cà chua.

Trên thế giới chưa có biện pháp phòng trừ hữu hiệu căn bệnh héo rũ vi khuẩn. Giải pháp ghép ngọn cà chua lên một gốc cà tím hoặc cà chua có khả năng kháng bệnh được coi là tốt nhất. Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc đã sử dụng nhiều cà chua ghép như vậy.

Nghiên cứu đề tài này, tiến sĩ Ngô Quang Vinh và cộng sự, Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, nhận thấy việc trồng cà chua bằng cây ghép có khả năng kháng bệnh rõ ràng và hiệu quả cao hơn tất cả các biện pháp hiện có ở nước ta. Đặc biệt, nhóm cũng tìm ra rằng ghép bằng ống cao su là thích hợp nhất, nó giúp giữ chặt vết ghép, nhờ đó tỷ lệ cây sống cao hơn những biện pháp sử dụng kim, kẹp hoặc bằng ống nhựa cứng để nối.

Bên cạnh việc xây dựng quy trình ghép, các nhà khoa học cũng đã nghiên cứu, sản xuất được giống cà chua làm gốc ghép (hiện có thể cung cấp đủ giống cho sản xuất), đồng thời sản xuất được ống cao su để ghép (ống có độ mềm thích hợp, có khả năng giãn nở và rách tự nhiên, không phải can thiệp như của các tác giả khác).

Kỹ thuật mới đã được áp dụng thành công trên diện rộng trong sản xuất. Từ 8/2003 đến 9/2005, diện tích gieo trồng cây cà chua ghép tại Lâm Đồng đạt khoảng 1.500 ha. Với giải pháp này, vườn cà chua ghép cho sản lượng tăng 20-30%, có khi lên đến 70 hoặc 100%, tương ứng với tỷ lệ số cây sống tăng lên. Nhiều gia đình đã trồng lại được cà chua trên những ruộng trước đó không thể trồng được vì bệnh héo rũ vi khuẩn.

Bình quân 1 ha cà chua ghép tại Lâm Đồng tăng thu nhập 35 triệu đồng so với trồng cây không ghép.

Đến thời điểm này, ở Việt Nam và cả trên thế giới, không có biện pháp nào có tác dụng phòng tránh bệnh héo rũ vi khuẩn triệt để và cao hơn kỹ thuật ghép cà chua nói trên. Đặc biệt, nó rất an toàn với con người và môi trường vì không dùng hoá chất. Giải pháp mới đã góp phần mở rộng vùng sản xuất cà chua cho thị trường.

Công trình đoạt giải nhất Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc 2005.

Liên hệ: 08 9104027; 0913120909, e-mail raminaias@yahoo.com.