Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 20/08/2011 19:16 (GMT+7)

Dùng vỏ nông sản sấy nông sản

Ở Việt Nam , việc cung cấp năng lượng cho nông dân đang thiếu trầm trọng. Theo con số thống kê của Tổng công ty Ðiện lực Việt Nam, đến cuối năm 1996, bình quân một năm, mỗi nông dân tiêu thụ 32 kW giờ điện, cho mỗi lao động nông nghiệp là 85 kW giờ điện. Theo tính toán của ngành năng lượng, đến năm 2010, nông thôn Việt Nam vẫn còn khoảng 10% chưa được phủ mạng lưới điện quốc gia.

Việc đun nấu và các sinh hoạt khác của người dân chủ yếu sử dụng phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, tro trấu, củi than... Tuy nhiên các nguồn nhiên liệu này đang trở thành vấn đề môi trường đáng quan tâm của các vùng sản xuất cây lương thực hàng hóa. Nguồn phế thải - phụ phẩm nông nghiệp (cả sau thu hoạch lẫn sau chế biến) như rơm rạ, trấu, vỏ cà-phê, xơ dừa, bã mía... ước tính hơn 30 triệu tấn/năm, tương đương với hơn 20 triệu tấn than cám sáu hoặc hơn mười triệu tấn dầu. Hơn nữa, nhu cầu sử dụng năng lượng để làm khô, bảo quản và chế biến nông sản đang ngày càng tăng. Do đó, khai thác tiềm năng về năng lượng tái tạo từ nguồn phụ phẩm nông nghiệp phong phú là hướng đi và việc làm mang tính chiến lược, có ý nghĩa kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

Thực tế hiện nay cho thấy, sau khi xay xát lúa, ta thu được gạo, cám và trấu. Trấu chiếm khoảng 20 - 25% khối lượng của thóc. Trấu là nguồn nhiên liệu và nguyên liệu được sử dụng rộng rãi, đa dạng. Tuy nhiên, cho đến nay, nguồn năng lượng từ trấu vẫn chưa được khai thác triệt để và hiệu quả sử dụng còn thấp, trong khi nhu cầu nhiên liệu cho việc sấy, bảo quản nông sản lại lớn, nhất là các vùng sản xuất nông sản hàng hóa. Trước tình hình đó, nhiều kiểu lò đốt trấu đã ra đời và ứng dụng trong sản xuất, nhất là khâu sấy và bảo quản nông sản, trong đó phải kể đến kiểu lò đốt gas từ trấu do PTS Nguyễn Minh Thao và KS Bùi Trung Thành thuộc Viện Cơ điện nông nghiệp Việt Nam thiết kế, cải tiến từ loại lò tương tự của Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI).

So với lò đốt trấu trực tiếp, lò đốt gas trấu của Viện IRRI có ưu điểm là hiệu suất nhiệt cao hơn (80 - 85%), kết cấu lò đơn giản nhưng còn có những nhược điểm cần khắc phục như lửa trong lò gas trấu không ổn định, hay bị tắt đột ngột, phải mồi nhiều lần do đó khói tỏa ra nhiều làm ảnh hưởng tới môi trường. Không những vậy, ghi lò chóng hỏng do bị cháy, thủng hoặc biến dạng, việc tháo, xả tro lâu, khó sạch, thời gian nạp trấu cũng kéo dài. Nguy hiểm nhất là phần cách nhiệt buồng đốt không tốt dễ gây mất an toàn trong sử dụng. Vì vậy, nhóm nghiên cứu đã quyết định cải tiến để hoàn thiện kết cấu loại lò đốt này nhằm đáp ứng nhu cầu rất lớn về sấy và bảo quản nông sản hiện nay.

Những cải tiến đầu tiên phải kể đến việc bọc chung quanh buồng tạo gas và ngăn chứa gas lớp vật liệu cách nhiệt kiên cố, ghi lò được làm bằng vật liệu phi kim loại chịu được nhiệt độ cao và bền vững. Giải quyết vấn đề khói bụi, quạt gió được lắp đặt ở vị trí hợp lý để người sử dụng có thể điều chỉnh dễ dàng quá trình cháy của gas. Trên thân buồng đốt ngay phía trên ghi lò tạo thêm một cửa để có thể lấy tro ra ngay mà không làm ảnh hưởng đến ghi lò và đảm bảo vệ sinh cho gas khi cháy ở lần kế tiếp. Tro được lấy nhanh và hết nhờ sử dụng công cụ cào, xúc và xe lấy tro. Sát đáy của ngăn chứa gas, các nhà khoa học đã thiết kế thêm một cửa để có thể lấy bụi tro sau một vài lần thay trấu.

Kết quả thử nghiệm cho thấy, ngọn lửa gas trấu cháy tốt, ổn định, gas cháy hoàn toàn, không có khói và bụi. Bên cạnh đó, sau nhiều lần cải tiến, các nhà khoa học đưa ra được loại lò dễ điều chỉnh nhiệt độ tùy theo quy trình công nghệ sấy, chi phí nhiên liệu thấp do đó có thể hạ giá thành sấy sản phẩm nông sản. Từ thực tế ứng dụng lò đốt gas trấu trong sản xuất, để ngọn lửa gas cháy ổn định, các nhà khoa học đã chế tạo thêm một bầu trợ cháy gắn ngay trên đầu thoát gas và cho gas cháy trong bầu gió trước quạt hút của máy sấy. Quá trình sử dụng các lò đốt gas trấu đã được sử dụng trong hai loại lò sấy thông dụng ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay là loại máy sấy tĩnh (máy sấy vỉ ngang), loại máy sấy tháp (sấy liên tục có đảo ngược).  Theo tính toán, năng suất của loại lò đốt gas bằng trấu là 15 tấn một mẻ với thời gian 5 giờ sấy liên tục, tiêu thụ khoảng 42 kg trấu. Giá bán một hệ thống lò như trên khoảng bảy triệu đồng. Rẻ hơn nhiều lần so với lò đốt dầu đi-ê-den vì giá nguyên liệu cho một hệ thống có công suất tương tự gấp hơn mười lần trong khi đó giá đầu tư mua thiết bị cũng đắt gấp rưỡi.

Hiện tại, đã có sáu mẫu lò đốt gas trấu đã được thiết kế, cải tiến, hoàn thiện phù hợp với từng địa phương ở đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh ven biển miền trung. Tuy nhiên, loại lò này vẫn có nhược điểm đó là chiều cao của lò thường lớn hơn các loại khác, gây khó khăn trong khâu xây lắp.

Xem Thêm

Tin mới

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.