Đưa dược liệu Việt ra thế giới

TS.DS Trâm kể, thuở nhỏ, bà thích trồng cây và sưu tầm nhiều loại cây cỏ khác nhau. Lớn lên, bắt đầu với hành trình đi tìm kiếm các dược liệu có nguồn gốc thiên nhiên, bà có dịp tiếp xúc với nhiều bài thuốc trong dân gian. Công trình đầu tiên về dược liệu của bà là chiết xuất thành công tinh dầu cây húng chanh nhằm sản xuất thuốc ho cho trẻ em. Từ thành công này, bà bắt đầu đi vào tìm hiểu thêm về nhiều loại dược liệu khác.

Năm 1990, như một cơ duyên, bà có dịp nghe và tiếp xúc với một loại cây mang tên trinh nữ hoàng cung, cùng nhiều giai thoại về nó. Với những tài liệu còn khá mơ hồ, chưa đủ để có thể khẳng định về công dụng của trinh nữ hoàng cung, song những tìm hiểu ban đầu, đã tạo cho bà niềm tin mãnh liệt vào sự thành công của loại cây này trong việc điều trị bệnh. Bà lao vào nghiên cứu nó với niềm đam mê hiếm có.

Khó khăn lớn nhất mà bà gặp phải trong quá trình nghiên cứu là việc tìm kiếm sàng lọc ra cây trinh nữ hoàng cung thích hợp cho quá trình điều trị. Ở thời điểm bà nghiên cứu, đây là một loại cây thuốc mới, mọc hoang dại, do đó khi chọn giống phải phân biệt bằng gen (ADN). Trong dân gian  tồn tại 7 mẫu cây giống nhau, song chỉ có một mẫu cây mới đúng là trinh nữ hoàng cung có khả năng điều trị khối u, một số loại cây tương tự khác khi sử dụng còn có thể dẫn đến ngộ độc. Bên cạnh đó, bà còn phải tự mò mẫm về kỹ thuật, nghiên cứu quy trình nuôi trồng phù hợp, phân tích thành phần hóa học, chiết xuất bào chế, đành giá lâm sàng, những thông số kỹ thuật phù hợp...để tiến hành sản xuất thuốc Crila (điều trị u xơ tử cung) đạt tiêu chuẩn chất lượng từ nguồn nhiên liệu, công nghệ sản xuất đều của VN.

Khó khăn tiếp theo mà TS. Trâm chia sẻ là việc các bác sĩ Tây y chưa tin tưởng những sản phẩm tạo ra từ dược thảo có hiệu quả điều trị tương đương với các thuốc tổng hợp hóa học, mặc dù về chất lượng và hiệu quả điều trị của viên thuốc Crila tạo ra từ dược thảo Việt Nam so với các loại thuốc tổng hợp hóa học là không thua kém nên khi sản phẩm đưa đi thử nghiệm lâm sàng tại các Bệnh viện gặp rất nhiều khó khăn. Công trình thực hiện từ năm 1990 đến năm 2004, sản phẩm Crila mới được ra đời do  gặp khó khăn về tài chính, hơn nữa máy móc, thiết bị dành cho nghiên cứu còn thiếu.

Nghiên cứu tác dụng của cây trinh nữ hoàng cung trong phòng thí nghiệm

Năm 2005, sau 15 năm tâm huyết, say mê, thành quả mà nhà khoa học nữ dành được là sản phẩm viên nang crila -  sản phẩm thuốc 100% được chiết xuất từ lá cây trinh nữ hoàng cung và là viên thuốc đầu tiên trên thế giới điều trị u xơ tử cung bằng dược liệu.

Để nghiên cứu đề tài này, TS. Trâm chia sẻ, bà đã phải gác lại những đề tài nghiên cứu khác, song chính nó lại đem lại cho bà niềm vui lớn nhất trong sự nghiệp nghiên cứu. Vì đã góp phần giúp người bệnh điều trị hiệu quả, và tạo nên một loại thuốc quý từ dược liệu cho ngành dược Việt Nam .

Thành công ấy đã được Hội đồng khoa học cấp nhà nước thẩm định, đánh giá cao và được xem như là một trong những thành tựu lớn của nền y học VN: "Thuốc đã chứng minh rằng từ thảo dược có thể chiết xuất các chất có hoạt tính sinh học kích thích hệ miễn dịch hỗ trợ điều trị ung thư, ngăn chặn sự tạo mạch của tế bào ung thư và các bệnh khối u lành tính khác".

Sau khi crila đã được thử nghiệm trên động vật, trên người điều trị cả 2 bệnh u xơ tử cung và u tiền liệt tuyến tại nước ngoài cho kết quả tốt vào khoảng năm 2000, TS Trâm còn phải mất 5 năm để thuyết phục những giáo sư, bác sĩ uy tín khi thông qua đề cương đưa crila vào thử nghiệm lâm sàng điều trị cho bệnh nhân ở VN. Có  những bệnh nhân kích thước khối u là 63mm có chỉ định mổ, sau thời gian điều trị, kích thước khối u giảm xuống còn 25mm. Hay bệnh nhân u xơ tử cung có khối u với 5 đa nhân xơ, uống thuốc một thời gian chỉ còn l -2 nhân hoặc hết...

TS Trâm khẳng định : “Không chỉ có những tác dụng tích cực trong điều trị, giá thành thấp hơn so với các loại thuốc tây cùng loại. Crila còn có khả năng cạnh tranh về chất lượng, không có tác dụng phụ như hạ huyết áp, bốc hỏa, chủ động được về nguồn nhiên liệu. Bên cạnh đó, việc trồng dược liệu còn góp phần làm cho cộng đồng xanh, sạch...”

Ghi nhận nhưng đóng góp to lớn của bà đối với nền y học Việt Nam, vừa qua Chủ tịch nước đã kí quyết định trao tặng giải thưởng nhà nước về khoa học công nghệ đối với cụm công trình nghiên cứu về cây trinh nữ hoàng cung của TS Nguyễn Thị Ngọc Trâm. Chia sẻ  nguyện  vọng  khi nhận  đuợc  giải, TS Trâm bày tỏ mong sản phẩm nhanh chóng được tham gia thị trường dược phẩm thế giới, và tiếp tục hỗ trợ về kinh phí và đất trồng để phát triển vùng dược liệu Trinh nữ hoàng cung và nghiên cứu sâu hơn về cơ chế, tác dụng của thuốc, tiếp tục thực hiện các dự án sản xuất thử nghiệm cho thuốc hỗ trợ điều trị ung thư từ các phân đoạn alcaloid và flavonoid có hoạt tính sinh học từ cây Trinh nữ hoàng cung Việt Nam.

Hiện nay, dự án của bà đã phát triển được gần 30 ha cây trinh nữ hoàng cung ở Đồng Nai và Bình Dương, giải quyết việc làm cho gần 120 cán bộ và công nhân. Toàn bộ cây trinh nữ hoàng cung ở đây được trồng theo quy trình GAP nhằm đảm bảo chất lượng tốt nhất trong quá trình bào chế.