Dự án điện hạt nhân Việt Nam trước thảm họa hạt nhân Nhật Bản - Tái khẳng định tiếp tục xúc tiến đầu tư
Sau các sự cố điện hạt nhân liên tiếp tại nhà máy Fukushima Daiichi của Nhật Bản, hầu hết các cơ quan chức năng liên quan tới việc xúc tiến dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam đều lên tiếng thể hiện quan điểm trước báo giới, dư luận cả trong và ngoài nước. Trả lời phóng viên nước ngoài, bà Nguyễn Phương Nga, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhấn mạnh an toàn hạt nhân là một ưu tiên hàng đầu và đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các thảm họa tự nhiên, đặc biệt là động đất và sóng thần tại Nhật. Theo bà Nga, Việt Nam sẽ hợp tác chặt chẽ với Nhật và các đối tác quốc tế khác nhằm phát triển năng lượng hạt nhân trong khi vẫn đảm bảo an toàn hạt nhân và bảo vệ môi trường.
Trong khi đó, ông Trần Thanh Minh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân Việt Nam, khẳng định Chính phủ Việt Nam hoàn toàn đúng đắn khi tiếp tục kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân dù xảy ra cuộc khủng hoảng hạt nhân ở Nhật. Ông chia sẻ: Mặc dù cảm thấy lo ngại về những gì đang xảy ra ở Nhật, nhưng giống như đa phần các nhà khoa học hạt nhân, tôi không quá lo lắng. Việt Nam sẽ sử dụng công nghệ hạt nhân tối tân nhất và sẽ tập trung lớn hơn vào sự an toàn về công nghệ khi xây dựng các lò phản ứng hạt nhân. Theo ông Minh, nguy cơ từ các trận động đất và sóng thần đối với các nhà máy điện hạt nhân tương lai ở Việt Namdường như là nhỏ do Việt Nam không nằm gần những khu vực có hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất ở châu Á. Tuy nhiên, theo ông, Chính phủ và các nhà khoa học cần phải xem xét cẩn trọng về thách thức tiềm tàng từ mực nước biển tăng cao. Bởi Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ hiện tượng biến đổi khí hậu.
Xung quanh vấn đề an toàn hạt nhân của dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho biết: Nghị quyết của Quốc hội đã khẳng định, nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận phải sử dụng lò phản ứng hiện đại thuộc thế hệ thứ 3 hoặc 3+, hoạt động theo nguyên lý an toàn thụ động. Vì vậy, nếu xảy ra sự cố như ở nhà máy Fukushima I thì nhà máy sẽ tự động xử lý, không cần tác động của con người cũng như không cần sử dụng nguồn điện bổ sung, đảm bảo độ an toàn và kinh tế.
Ngoài ra, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cũng cho biết, bên cạnh việc lựa chọn công nghệ, địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân của Việt Nam cũng đã được tính toán mức độ an toàn rất kỹ dựa trên rất nhiều tiêu chí, trong đó, tiêu chí an toàn cho con người và môi trường sẽ được đặt lên hàng đầu. Bộ trưởng khẳng định trong quá trình xây dựng báo cáo khả thi việc khảo sát độ an toàn không chỉ đánh giá nền đất, địa chất, khả năng xảy ra động đất mà còn quan tâm cả tới khả năng bị ảnh hưởng bởi chấn động từ các khu vực xung quanh. Từ nay đến năm 2014 là thời gian các đơn vị nghiên cứu hoàn thành báo cáo khả thi. Việc dự án có tiếp tục triển khai hay không sẽ phụ thuộc vào những kết quả nghiên cứu ở báo cáo khả thi. Nếu phát hiện có những yếu tố chưa đảm bảo an toàn cho người dân thì sẽ không triển khai.
Các vấn đề nêu trên cũng đã được Ban Chuẩn bị đầu tư dự án Điện hạt nhân (thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam) phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Ninh Thuận tổ chức buổi giải thích, cung cấp thông tin cho người dân địa phương trong hai ngày 17 và 18/3/2011.
Trước đó, ngày 16/3, Bộ Khoa học - Công nghệ cũng đã tổ chức họp báo nêu ra những điểm mà Chính phủ phải cân nhắc trong kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân sắp đến. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn xúc tiến kế hoạch đã dự kiến. Công tác xúc tiến đang rất khẩn trương. Liên bang Nga sẽ xây nhà máy thứ nhất của Việt Nam . Hiện Việt Nam và Nga đang đàm phán khẩn trương để đi đến đàm phán chính thức, hai bên cũng chuẩn bị báo cáo nghiên cứu khả thi.
Có thể thấy, quan điểm của lãnh đạo tới các nhà khoa học đều khẳng định rằng, phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam là một hướng đi tất yếu trong điều kiện nguồn năng lượng truyền thống đang ngày càng cạn kiệt. Trong khi đó, năng lượng hạt nhân lại hoàn toàn sạch, đã và đang được nhiều nước trên thế giới sử dụng rất hiệu quả. Những ảnh hưởng do sự cố như động đất, sóng thần hoàn toàn có thể giảm thiểu và phòng tránh nếu thiết kế theo đúng công nghệ hiện đại hiện nay. Do đó, Việt Nam cho thấy mục tiêu rất rõ ràng là sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình và đòi hỏi an toàn tuyệt đối.
