Động đất khó dự đoán dù xảy ra nhiều tiền chấn
Dù các cơn tiền chấn xảy ra 2 ngày trước trận động đất lớn thứ 5 ghi được trong lịch sử vừa xảy ra ở Nhật Bản hôm 11/3, giới khoa học cũng không có cách nào để dự đoán trận động đất thực sự sẽ xảy ra vào thời điểm nào, Cục khảo sát địa chất Mỹ (USGS) cho biết.
Không phải tất cả những trận động đất lớn từ trước tới nay đều gây ra những cơn tiền chấn, nhưng trận nào cũng có hậu chấn”, nhà địa chất học Paul Caruso công tác tại USGS nói.
Quy tắc ngón tay của các nhà nghiên cứu địa chất là cơn hậu chấn lớn nhất sau một trận động đất sẽ yếu hơn đợt chính một cấp. Nghĩa là trận một trận động đất 7,9 richter có thể lại tấn công khu vực này của Nhật Bản sau một năm nữa. Tuy nhiên, những cơn hậu chấn đã đổ vào Nhật Bản rồi, UGSS nói.
Tháng 2 vừa qua, cơn địa chấn mạnh 6,6 richter gây đứt vỡ ở Maule (Chile) – gần một năm sau khi trận động đất lớn thứ 6 ghi được trong lịch sử mạnh 8,8 richter xảy ra ở khu vực này.
Từ hôm 9/13, hàng loạt cơn tiền chấn cường độ 7,2 richter xảy ra ở khu vực cách địa điểm xảy ra trận động đất hôm 11/3 ở Nhật khoảng 40km, và tiếp tục với 3 đợt tiền chấn có cường độ trên 6 richter.
Từ những cơn tiền chấn này, bản đồ thảm họa địa chấn quốc gia của Nhật dự đoán nguy cơ xảy ra trận động đất mạnh 7,5 richter sẽ xảy ra ở khu vực này trong 30 năm tới, nhưng trận động xảy ra hôm 11/3 sớm và mạnh hơn rất nhiều so với dự đoán.
Trận động đất ở Nhật Bản xảy ra gần ranh giới giữa Thái Bình Dương và các mảng kiến tạo Bắc Mỹ (các phiến lớn và đang chuyển động của vỏ trái đất). Đáy biển bị chấn động mạnh, tạo ra những cơn sóng lớn về phía đảo Hawaii và Bờ Tây của Mỹ.
“Tốc độ của của trận sóng thần ở dưới đáy biển tương đương với tốc độ của chiếc máy bay phản lực”, Ken Hudnet ở USGS nói. Tâm chấn của trận động đất vừa qua ở Nhật là hơn 24km, khoảng cách đủ gần với bề mặt để gây ra một cơn sóng thần, USGS cho biết.
Động đất là hiện tượng thường xuyên xảy ra ở Nhật Bản, vì nước này nằm dọc vành đai lửa Thái Bình Dương – một dải hẹp chạy quanh Thái Bình Dương, nơi thường xuyên xảy ra các trận động đất và núi lửa phun trào. Gần 90% các trận động đất của trái đất, và 80% những trận lớn xảy ra dọc vành đai này.
Rãnh Nhật Bản là khu vực xảy ra 9 sự kiện động đất với cường độ ít nhất 7 richter từ năm 1973. Trận động đất lớn nhất xảy ra tháng 12.1994 với cường độ 7,8 richter, khiến 3 người thiệt mạng và gần 700 người bị thương. Địa điểm xảy ra trận động đất đó cách trận động đất ngày 11/3 khoảng 260 km về phía Bắc. Vào tháng 6/1978, trận động đất 7,7 richter xảy ra cách khu vực đảo Honshu 35km về phía tây nam, cướp đi mạng sống của 22 người và khiến trên 400 người bị thương.
Trận động đất hôm 11/3 xảy ra ở khu vực đảo Honshu, nơi có khoảng 100 triệu người đang sinh sống, cướp đi mạng sống của hàng nghìn người, cuốn đi hàng tỷ USD tài sản của nền kinh tế.
