Điều trị bệnh Goutte theo y học cổ truyền
Goutte nguyên phát
Thống tý hay Hàn tý. Đau dữ dội ở một khớp, trời lạnh đau tăng, đêm đau nhiều không ngủ được. Hàn khí nhiều hay hành bệnh đi xuống làm cho khớp xương, da thịt 2 chân nặng nề hoặc sưng nhức. Phép chữa chung tán hàn, khu phong, trừ thấp và hành khí hoạt huyết.
Phép trị: Tán hàn làm chính, sơ phong-táo thấp làm phụ và gia thêm thuốc ôn thông vì tính chất của hàn là ngưng trệ.
-Bài Ô đầu thang gia giảm gồm: Phụ tử chế 8g, Ma hoàng 12g, Bạch thược 12g, Hoàng kỳ 12g, Phục linh 12g, Cam thảo 8g.
Vị thuốc | Tác dụng YHCT | Vai trò |
Phụ tử Ma hoàng Bạch thược Hoàng kỳ Phục linh Lá sa-kê Cam thảo | Bổ hoả trợ dương, trục hàn tà Phát hãn giải biểu Liễm âm dưỡng huyết chỉ thống Bổ khí cố biểu Lợi thuỷ thẩm thấp Trừ đàm thấp Ôn trung, điều hoà các vị thuốc | Quân Thần Thần Tá Tá Tá Sứ |
Bài thuốc “Ô đầu thang gia giảm” | ||
Bài Ngũ Tích tán gia giảm
Vị thuốc | Tác dung YHCT | Vai trò |
Can khương Nhục quế Ma hoàng Đương quy Xuyên khung Bạch chỉ Thương truật Tần giao Hậu phác Trần bì Bán hạ Phục linh Bạch thược Cam thảo | Ôn trung trục hàn thông mạch Ôn lý khứ hàn Phát hãn giải biểu Hoạt huyết dưỡng huyết Hoạt huyết chỉ thống Trấn thống giải biểu Ôn trung hoá đàm Trừ phong thấp, thư cân hoạt lạc Táo thấp kiện tỳ Kiện tỳ lý khí hoá đàm Giáng khí trừ thấp hoá đàm Lý khí hoá đàm Dưỡng huyết chỉ thống Ôn trung hoà vị | Quân Quân Thần Thần Thần Tá Tá Tá Tá Tá Tá Tá Tá Sứ |
Bài thuốc “Ngũ tích tán giam giảm” | ||
Ở giai đoạn cấp:Khớp sưng to, đau nhức dữ dội, co duỗi khó khăn, viêm nhiệt phát sốt…
Vị thuốc | Tác dụng YHCT | Vai trò |
Thạch cao Quế chi Tri mẫu Hoàng bá Thương truật Kim ngân Tang chi Phòng kỹ Ngạnh mễ Cam thảo | Thanh Dương minh kinh nhiệt, Trừ nhiệt thịnh, phiền táo Ôn kinh thông mạch Thanh nhiệt lương huyết nhuận táo Thanh nhiệt giải độc Ôn trung hoá đàm Thanh nhiệt giải độc Trừ phong thấp, thông kinh lạc Trừ phong, hành thuỷ, tả thấp nhiệt Ôn trung hoà vị Giải độc, điều hoà các vị thuốc | Quân Thần Thần Tá Tá Tá Tá Tá Tá Sứ |
Bài thuốc “Bạch hổ quế chi thang gia vị” | ||
-Bài Bạch hổ quế chi thang gia vị gồm: Thạch cao, Quế chi, Tri mẫu, Thương truật, Hoàng bá, Tang chi, Ngạnh mễ, Phòng kỹ.
Bài Bạch hổ quế chi thang gia vị gồm Thạch cao 40g, Quế chi 6g, Tri mẫu 12g, Hoàng bá 12g, Thương truật 8g, Kim ngân 20g, Tang chi 12g, Phòng kỹ 12g, Ngạnh mễ 12g, Cam thảo 8g.
Điều trị ngăn ngừa cơn cấp tính tái phát
-Bài thuốc gồm: Quế chi 8g, Can khương 8g, Phụ tử chế 8g, Thiên niên kiện 8g, Ý dĩ 12-16g, Thương truật 8g, Xuyên khung 8g, Uy linh tiên 8g, Ngưu tất 12g.
Dùng độc vị lá sa kê sắc uống hằng ngày cùng với bài thuốc điều bổ khí huyết Bát trân thang gia giảm
Vị thuốc | Tác dụng YHCT | Vai trò |
Thiên niên kiện Can khương Quế chi Phụ tử Uy linh tiên Thương truật Ý dĩ Xuyên khung Ngưu tất Cam thảo | Tán hàn, khử phong thấp Ôn trung-trục hàn tà Ôn kinh thông mạch Bổ hoả trợ dương, trục hàn tà Khứ phong thấp, thông kinh lạc, giảm đau Ôn trung hoá đàm Trừ thấp, kiện tỳ Ôn kinh, khai khiếu, trấn thống Bổ ích Can Thận Giải độc, điều hoà các vị thuốc | Quân Quân Thần Thần Tá Tá Tá Tá Tá Sứ |
Bài thuốc chữa Goutte tái phát | ||
Goutte thứ phát
Tuỳ thuộc vào bệnh chính gây ra Goutte, có các biểu hiện chứng trạng như Thận âm hư, Can âm hoặc Can huyết hư, Tỳ Thận dương hư mà chọn dùng bài thuốc thích hợp, nhưng vị thuốc chính là lá Sa kê từ 20 đến 30g
Thí dụ Goutte thứ phát trên tăng huyết áp thể Can thận âm hư
-Bài Bổ Can Thận gồm Đương quy 12g, Hoài sơn 12g, Thục địa 16g, Trạch tả 12g, Sài hồ 12g, Hà thủ ô 12g, Thảo quyết minh 12g. Gia thêm lá Sa kê 20g -30g.
Dùng độc vị lá Sa Kê 50g sắc uống dưới dạng trà hằng này kèm thêm bài thuốc Lục vị nếu có Thận âm hư, kèm thêm bài thuốc Bát vị nếu có Tỳ Thận dương hư v.v…
Nguồn : Khoa học phổ thông, số 731, 25-31/8/2004
