Để xét nghiệm được chính xác

Những kết quả xét nghiệm trái ngược nhau

Trong thực tế, có rất nhiều trường hợp, cùng một bệnh nhân và cùng một loại xét nghiệm nhưng 2 phòng xét nghiệm khác nhau cho kết quả khác nhau. Cũng có khi cùng một xét nghiệm, nhưng ở 2 thời điểm khác nhau, kết quả lại khác nhau dù ở bệnh nhân không có sự thay đổi nào được ghi nhận. Nhiều thắc mắc, khiếu nại, khiếu kiện liên quan đến sự khác nhau này. Vậy thì xét nghiệm nào chính xác hơn? Thật khó nói vì ở nước ta chưa có phòng xét nghiệm chuẩn làm trọng tài. Có khả năng là các máy móc này hoạt động chính xác nhưng do mẫu khác nhau (ở cùng bệnh nhân). Nhiều phòng xét nghiệm trên thế giới có chế độ lưu lại mẫu xét nghiệm trong một thời gian nhất định, nếu có trường hợp kết quả xét nghiệm bị nghi ngờ thì có thể kiểm tra trên mẫu lưu để đánh giá sự sai lệch.

Một mẫu máu bảo quản không đúng cách hoặc để quá thời gian cho phép, cũng có thể cho kết quả xét nghiệm không chính xác. Có rất nhiều sai sót trong các khâu lấy mẫu, xử lý và vận chuyển mẫu đến phòng xét nghiệm nên ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả xét nghiệm.

Lấy máu làm xét nghiệm sinh hoá

Đây là xét nghiệm thông dụng nhất, phổ biến nhất trong y khoa. Tính chất lý hoá của máu thay đổi rất lớn do ăn uống và vận động cho nên người ta khuyên nên lấy máu vào lúc sáng sớm vừa ngủ dậy và chưa ăn uống. Tuy nhiên, cũng có một số xét nghiệm không bị ảnh hưởng của ăn uống và vận động nên có thể xét nghiệm bất kỳ lúc nào. Chính vì vậy mà các cơ sở y tế đều quá tải buổi sáng còn buổi chiều thì vắng. Nếu bệnh nhân được hướng dẫn đầy đủ về vấn đề này thì họ có thể đi khám bệnh bất kỳ giờ nào và chỉ một số bệnh nhân mới cần khám buổi sáng, nhịn đói lấy máu làm xét nghiệm. Thậm chí có một số yếu tố ảnh hưởng nhiều đến một xét nghiệm nào đó thì bệnh nhân phải kiêng từ những ngày trước đó, chẳng hạn như ăn uống quá thịnh soạn ngày hôm trước thì mỡ máu sẽ tăng cao khó đánh giá. Muốn biết xét nghiệm nào cần phải nhịn ăn, hạn chế vận động phải hỏi bác sĩ để được tư vấn vì có rất nhiều loại xét nghiệm khác nhau.

Lấy nước tiểu làm xét nghiệm sinh hoá

Khi lấy nước tiểu một lần cần lấy vào buổi sáng sớm, khi bệnh nhân mới ngủ dậy (nước tiểu sẽ đậm đặc nhất), phải lấy nước tiểu giữa dòng (khi tiểu ra thì bỏ dòng nước tiểu ra đầu, sau đó hứng lấy dòng nước tiểu tiếp theo), lượng nước tiểu khoảng 10ml mới đủ làm xét nghiệm, trước khi lấy nước tiểu phải vệ sinh (nhất là nữ giới).

Lấy xét nghiệm 24 giờ thì vào giờ ấn định của ngày hôm nay, cho bệnh nhân tiểu bỏ hết rồi sau đó phải đi tiểu vào bô đựng (để chỗ mát). Kể cả nước tiểu khi đại tiện cũng phải được lấy, đến giờ ấn định ngày hôm sau (đủ 24 giờ) thì đo số lượng nước tiểu, khuấy đều bô đựng nước tiểu rồi lấy 0,5 lít gửi đến phòng xét nghiệm.

Khi cần chẩn đoán một số bệnh đặc biệt người ta có thể lấy nước tiểu 3 cốc, một cốc đầu bãi, một giữa bãi và một cuối bãi (để xác định vị trí gây tiểu máu). Người ta cũng có thể lấy nước tiểu bằng ống thông vô khuẩn. Trường hợp này phải rửa sạch bộ phận sinh dục ngoài rồi dùng ống thông vô khuẩn thông bàng quang, hứng lấy nước tiểu giữa dòng rồi gửi làm xét nghiệm. Người ta cũng có thể dùng bơm tiêm vô khuẩn chọc dò bàng quang trực tiếp để lấy nước tiểu làm xét nghiệm. Nước tiểu sau khi lấy cần phải chuyển phòng xét nghiệm càng sớm càng tốt để bảo đảm kết quả chính xác.