Đẩy mạnh phong trào nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật

Thông qua những cuộc thi như Sáng tạo Khoa học kỹ thuật, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh đã tạo sân chơi bổ ích, lý thú, không chỉ khuyến khích mọi người đam mê nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật mà còn góp phần đổi mới phương pháp giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội thời kỳ công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước.

Được phát động lần đầu tiên vào năm 2007, đến nay Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh đã trở thành "sân chơi" quen thuộc với những người đam mê sáng tạo, nghiên cứu khoa học. Qua 8 lần tổ chức, Hội thi đã thu hút gần 1.000 giải pháp dự thi ở nhiều lĩnh vực, có tính ứng dụng rộng rãi, dễ dàng và tiết kiệm.

Nhiều giải pháp không những đoạt giải thưởng cao tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh, mà còn đoạt giải thưởng tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc. Như tại Lễ trao giải Hội thi sáng tạo kỹ thuật Quảng Ninh lần thứ V (2014-2015), ông Ngô Thế Phiệt, Giám đốc Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin cùng nhóm tác giả đã vinh dự nhận giải nhì cho giải pháp “Nghiên cứu áp dụng công nghệ cơ giới hoá đồng bộ sử dụng giàn chống tự hành có cơ cấu hạ trần thu hồi than nóc độc lập để nâng cao năng suất khai thác” và nhận giải ba cho giải pháp “Nghiên cứu cải tiến công nghệ thi công đào các đường lò có độ dốc lớn (đến 90o) bằng công nghệ khoan dẫn sử dụng máy khoan robbins đường kính 1,4m”. Đặc biệt, bên cạnh việc đóng góp 2 giải pháp có giá trị trên, trong năm 2014, ông Ngô Thế Phiệt và các cộng sự đã tìm ra giải pháp “Nghiên cứu áp dụng vì neo bê tông cốt thép có phụ gia đông cứng nhanh phục vụ chống giữ lò tại các đường lò”. Đây là giải pháp duy nhất của tỉnh Quảng Ninh thuộc lĩnh vực công nghệ vật liệu đạt giải ba tại Hội thi sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2014.

Trong những năm qua, Công ty CP Than Hà Lầm - Vinacomin sử dụng công nghệ chống giữ lò đá bằng vì chống thép, vì neo. Để đẩy nhanh tốc độ đào lò tại  các đường lò trong khu vực đất đá cứng, ổn định, phân lớp dày, Công ty đã chú trọng chống giữ bằng vì neo bê tông cốt thép thông qua quá trình sử dụng vữa bê tông ướt bơm vào trong lỗ khoan neo. Sau thời gian áp dụng cho thấy vì neo bê tông cốt thép có ưu điểm là chi phí đầu tư thấp, nhưng thời gian đông cứng chậm, chịu tải ban đầu kém, công tác khoan nổ mìn tiến gương ảnh hưởng lớn tới quá trình ninh kết của vữa bê tông trong vì neo vừa lắp đặt.

Để khắc phục nhược điểm trên, nhóm tác giả đã ứng dụng vì neo chất dẻo cốt thép (chất dẻo CK23-35 do Viện Khoa học công nghệ mỏ sản xuất) tại các gương đường lò đào trong đó có các đường lò xây dựng cơ bản mức -300m. Giải pháp ưu việt hơn so với công nghệ cũ ở chỗ: Quá trình thao tác đơn giản, khả năng chịu lực sau khi lắp đặt nhanh (từ 2 đến 10 phút), phù hợp với công nghệ thi công đào lò bằng khoan nổ mìn. Sau khi áp dụng giải pháp trên đã góp phần nâng cao năng suất và giảm hao phí lao động của người công nhân khi khoan lỗ neo. Bên cạnh đó, sản phẩm có tính kiềm, không ảnh hưởng tới môi trường, cũng như điều kiện làm việc của người lao động. Ngoài ra, giải pháp còn góp phần bảo vệ rừng qua việc thay thế các vật liệu gỗ để chống giữ đường lò. Với hiệu quả thu được, giải pháp đã được Hội đồng Sáng kiến thẩm định có giá trị làm lợi đạt 231 tỷ đồng.

Hiện giải pháp đang được áp dụng tại các đường lò sản xuất than của Công ty CP Than Hà Lầm - Vinacomin để chống giữ đường lò đá có độ cứng ổn định, phân lớp dày, kể cả khu vực đất đá có chứa nước ngầm. Giải pháp áp dụng thành công đã mở ra hy vọng có khả năng áp dụng rộng rãi tại các gương lò đào khác có điều kiện tương tự tại Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin sau khi Núi Béo hoàn thiện giai đoạn xây dựng cơ bản của Dự án đầu tư công trình khai thác hầm lò công suất 2 triệu tấn/năm.

Rồi là giải pháp “Sử dụng nguồn năng lượng tại chỗ thay thế năng lượng điện cho các thiết bị tại Công ty CP Than Núi Béo - Vinacomin” của nhóm tác giả Công ty CP Than Núi Béo, đoạt giải nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 14 (năm 2016-2017); các đề tài “Ứng dụng điều trị triệt đốt các rối loạn nhịp tim qua đường ống thông bằng sóng có năng lượng tần số radio (RF)” của nhóm tác giả Bệnh viện Đa khoa tỉnh, “Nghiên cứu ứng dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) trong điều trị vô sinh tại Quảng Ninh” của nhóm tác giả Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh, đều đoạt giải ba Hội thi STKT toàn quốc lần thứ 14; giải pháp “Máy tập cầu lông XQB” của tác giả Nguyễn Xuân Quý (TP Uông Bí), đoạt giải ba Hội thi Sáng tạo kỹ thuật lần thứ 15 (2018-2019).

Tại Hội thi STKT tỉnh lần thứ 8 (2020-2021), Ban Tổ chức Hội thi nhận được 63 đề tài, giải pháp của các tác giả/nhóm tác giả tham dự ở 5 lĩnh vực: Nông, lâm, ngư nghiệp, tài nguyên và môi trường; công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng; CNTT, điện tử, viễn thông; y dược; quản lý nhà nước, giáo dục đào tạo...

Tham gia Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh lần thứ 8, Trường CĐ Công nghiệp và Xây dựng Quảng Ninh đã sớm phát động, thông báo thể lệ Hội thi đến toàn bộ giáo viên, sinh viên nhà trường; khích lệ các giáo viên phối hợp, hướng dẫn học sinh, sinh viên lên ý tưởng, triển khai đề tài tham gia. Qua đó, đã thu hút được 7 tác giả, nhóm tác giả đăng ký dự thi với 7 đề tài, giải pháp…

Đến với Hội thi lần này, tôi và nhóm tác giả đã mang đến mô hình "Bàn thực hành PLC S7-1200 và HMI Weintek". Mô hình này được hình thành từ hoạt động thực tiễn giảng dạy của tôi ở bộ môn điện công nghiệp, qua đó giúp sinh viên có thể hình dung và tiếp cận được tổng thể những công việc cần thực hiện để hoàn thiện quá trình điều khiển một hệ thống tự động hóa. Thiết bị cũng giúp người học chủ động, tích cực, sáng tạo trong học tập, có trực quan tư duy, liên hệ thực tế, tạo hứng thú trong học tập, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở các cơ sở giáo dục, anh Nguyễn Trọng Thanh, giảng viên môn Tự động hóa, Trường CĐ Công nghiệp và Xây dựng Quảng Ninh cho hay.