Đắk Nông: 28 mô hình đạt giải tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên nhi đồng

Trong năm 2019 – 2020, Cuộc thi lần thứ VI đã được Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Nông tổ chức triển khai rộng rãi đến tất cả các đơn vị, đảm bảo cung cấp đủ thông tin đến đông đảo các em thanh thiếu niên nhi đồng toàn tỉnh biết và tham gia.

Sau 6 tháng triển khai Cuộc thi, trên toàn tỉnh đã có 289 mô hình, sản phẩm của các các em thanh thiếu niên nhi đồng toàn tỉnh đăng ký tham gia. Sau 4 vòng đánh giá, với mục đích khơi dậy đam mê, không bỏ sót ý tưởng trên cơ sở tính mới, tính sáng tạo và khả năng ứng dụng trong từng sản phẩm Hội đồng khoa học các cấp đã xem xét và đề xuất cho Ban tổ chức Cuộc thi xem xét, lựa chọn 28 mô hình, sản phẩm xuất sắc nhất gồm 01 giải đặc biệt, 01 giải nhất, 5 giải nhì, 8 giải ba và 13 giải khuyến khích để tham mưu cho Ban tổ chức xem xét và công nhận giải cấp tỉnh.

Hội đồng giám khảo xem xét, đánh giá sản phẩm tham gia Cuộc thi

Theo đánh giá của Ban tổ chức, rút kinh nghiệm từ các năm trước, Thể lệ và Kế hoạch của Cuộc thi năm nay đã được ban hành từ rất sớm, trên cơ sở đó quan thường trực Ban tổ chức Cuộc thi đã phối hợp với các ngành thường xuyên có các văn bản hướng dẫn, đôn đốc việc triển khai Cuộc thi, qua đó các thông tin về Cuộc thi đã được triển khai đầy đủ, sâu rộng đến tất cả các đơn vị trong và ngoài hệ thống trường học để đông đảo các em thanh thiếu niên nhi đồng toàn tỉnh đăng ký tham gia. Nhìn chung, các đơn vị đã quan tâm, nhận thức đúng đắn mục đích, ý nghĩa của Cuộc thi qua đó góp phần triển khai Cuộc thi đạt kết quả tốt. Các đơn vị trường học đã bố trí, phân công giáo viên phụ trách, theo dõi, giúp đỡ học sinh trong việc hoàn thiện ý tưởng.

Bên cạnh đó, trước ảnh hưởng khó lường của dịch Covid-19 diễn ra trên toàn quốc, thường trực Ban tổ chức đã chủ động xin ý kiến của Ban tổ chức Cuộc thi Trung ương qua đó tham mưu điều chỉnh thời gian triển khai Cuộc thi tại địa phương vừa đảm bảo phù hợp theo yêu cầu chương trình đào tạo năm 2019 – 2020 vừa đảm bảo cho các em có thời gian nghiên cứu, sáng chế và hoàn thiện các mô hình, sản phẩm. Với 289 mô hình, sản phẩm tham gia trên cả 05 lĩnh vực và 03 nhóm tuổi dự thi đã cho thấy sức hút mãnh liệt của Cuộc thi và sự nỗ lực, ham học hỏi cùng tinh thần vượt khó của các em học sinh Đắk Nông khi tham gia vào sân chơi Sáng tạo.

Các mô hình, sản phẩm năm nay tiếp tục cho thấy sự đa dạng, phong phú về mặt ý tưởng. Đặc biệt, nhiều sản phẩm có sự đầu tư cao về hình thức, tính năng, công nghệ và trí tuệ, có thể ứng dụng ngay vào thực tiễn như “Giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản công viên địa chất Đắk Nông”;  “Buồng khử khuẩn toàn thân chống dịch Covid-19”; “Máy sát khuẩn tay tự động”;… đã cho thấy sự quan tâm, lo lắng của các em đối với các vấn đề nóng, mang tính thời sự xã hội hiện nay cũng như sự quan tâm, đồng hành, hỗ trợ, tạo điều kiện về vật chất và tinh thần của gia đình, nhà trường và hệ thống chính quyền địa phương.

Các đơn vị cơ sở đã tham mưu thành lập Ban tổ chức Cuộc thi tại địa phương để đẩy mạnh phong trào, trong đó, phải kể đến là Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đắk Mil, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đắk R’lấp là những đơn vị có thành tích dẫn đầu liên tục nhiều năm. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đắk Song và phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cư Jut đã có kết quả khởi sắc về số lượng mô hình, sản phẩm tham gia và đoạt giải,…

Tuy nhiên, ngoài những thành công đã đạt được, Cuộc thi năm nay vẫn còn tồn tại một số hạn chế, đó là: ngay từ đầu năm 2020, trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 diễn ra trên thế giới và Việt Nam, học sinh phải nghỉ học kéo dài đã ảnh hưởng đến việc triển khai cũng như số lượng mô hình, sản phẩm tham gia Cuộc thi (số lượng sản phẩm tham gia đạt 86,27% so với Cuộc thi lần V, năm 2018 – 2019).

Còn tồn tại một số đơn vị chưa quan tâm, nhận thức đúng đắn vai trò, mục đích, ý nghĩa của Cuộc thi, chưa đưa vào yêu cầu bắt buộc trong công tác bình xét, thi đua khen thưởng giữa các đơn vị nên việc triển khai Cuộc thi trong các đơn vị này chưa đạt hiệu quả, đơn cử có phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đắk G’long mặc dù có xuất phát điểm tốt (đạt giải nhì Quốc gia ngay lần đầu tham dự) nhưng sau đó không duy trì và nhân rộng được phong trào, đến Cuộc thi lần VI không có sản phẩm tham dự.

Một số đơn vị đã triển khai nhưng thiếu định hướng, hỗ trợ các em hoàn thiện ý tưởng của mình nên chất lượng sản phẩm tham dự chưa cao.

Sự tiếp cận kiến thức kể cả giáo viên lẫn học sinh về phương pháp tư duy sáng tạo còn giới hạn tiếp tục là hạn chế lớn ảnh hưởng đến khả năng phát triển ý tưởng của các em. Sau 6 lần tổ chức Cuộc thi, khuynh hướng đào tạo các em trở thành người thợ lành nghề thay vì trở thành nhà sáng chế vẫn còn phổ biến.

Việc nhận dạng và đánh giá đúng tính mới, tính sáng tạo của các em theo định hướng khơi dậy và ươm mầm sáng tạo của Cuộc thi tiếp tục là thách thức lớn đối với Hội đồng giám khảo, làm gia tăng áp lực lên cơ quan thường trực.

Tin, ảnh: Nguyễn Quốc Tiến