Thực trạng và giải pháp ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ phát triển bền vững tỉnh Đắk Lắk

Từ tiềm năng đến giá trị thực tế

Sáng 17/9/2026, tại phường Tuy Hòa, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Thực trạng và giải pháp ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ phát triển bền vững tỉnh Đắk Lắk”.

Gần 50 đại biểu đại diện các sở, ban, ngành, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và hợp tác xã tham dự.

Hội thảo tập trung trao đổi về thực trạng, tiềm năng và những giải pháp thúc đẩy ứng dụng CNSH trong sản xuất nông nghiệp, chế biến nông sản, xử lý phụ phẩm, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh.

Những vấn đề được đặt ra cho thấy CNSH không còn là câu chuyện riêng của phòng thí nghiệm hay các cơ sở nghiên cứu; giá trị cuối cùng của công nghệ phải được thể hiện bằng sản phẩm cụ thể, quy trình sản xuất hiệu quả, môi trường được bảo vệ tốt hơn và thu nhập của người dân, doanh nghiệp được nâng lên.

Phát biểu khai mạc và đề dẫn của ông Phan Xuân Lĩnh,Chủ tịchLiên hiệp cácHộiKH&KTtỉnh Đắk Lắk

Rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến sản xuất

Một trong những vấn đề cần quan tâm là khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng vào thực tiễn sản xuất. Đắk Lắk có nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực và nguồn nguyên liệu sinh học phong phú. Nếu chủ yếu dừng ở xuất bán sản phẩm thô, giá trị gia tăng sẽ còn hạn chế.

Ứng dụng CNSH trong chọn tạo giống, sản xuất chế phẩm sinh học, bảo quản, chế biến sâu và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp có thể góp phần hình thành những chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao hơn.

Các phụ phẩm trong sản xuất cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, ca cao và nhiều ngành nông nghiệp khác, nếu được xử lý bằng công nghệ phù hợp, không chỉ giảm áp lực môi trường mà còn có thể trở thành nguyên liệu cho phân bón sinh học, thức ăn chăn nuôi, vật liệu sinh học hoặc các sản phẩm có giá trị kinh tế khác.

Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy “có đề tài nghiên cứu” sang “có sản phẩm và mô hình ứng dụng”, từ nghiên cứu đơn lẻ sang hình thành các chuỗi liên kết và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Liên kết để tạo hệ sinh thái công nghệ sinh học

Để CNSH thực sự trở thành động lực phát triển, không thể chỉ dựa vào một ngành, một cơ quan hay một nhóm nhà khoa học. Cần tăng cường liên kết giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp - hợp tác xã - người dân.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách và môi trường thuận lợi; trường đại học, viện nghiên cứu cung cấp tri thức và công nghệ; doanh nghiệp là lực lượng đưa công nghệ vào sản xuất và thị trường; hợp tác xã và người dân là chủ thể tiếp nhận, ứng dụng và tạo ra sản phẩm.

Cùng với đó, cần quan tâm phát triển các nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm và cơ sở chuyển giao công nghệ có khả năng giải quyết những bài toán thực tiễn của địa phương; ưu tiên những nhiệm vụ có địa chỉ ứng dụng rõ ràng và có doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia ngay từ khâu đặt hàng.

Toàn cảnh hội thảo

Dữ liệu và chuyển đổi số – nền tảng hỗ trợ ứng dụng

Một hướng cần được quan tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu, ứng dụng và quản lý CNSH. Dữ liệu về giống, đất đai, cây trồng, môi trường, quy trình sản xuất và thị trường nếu được tổ chức, chuẩn hóa và kết nối sẽ tạo điều kiện để các nhà khoa học, cơ quan quản lý và doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn.

Việc kết hợp dữ liệu với các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và phân tích dữ liệu có thể hỗ trợ theo dõi sản xuất, dự báo và tối ưu hóa quy trình. Đây cũng là một hướng gắn ứng dụng CNSH với chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sản xuất.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, có giá trị cao

Trong thời gian tới, Đắk Lắk cần xác định một số lĩnh vực CNSH có lợi thế để tập trung nguồn lực, nhất là công nghệ phục vụ giống cây trồng, nông nghiệp hữu cơ, chế biến sâu nông sản, xử lý phụ phẩm và chất thải nông nghiệp, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Quan trọng hơn, mỗi nhiệm vụ khoa học và công nghệ cần được đặt trong mối quan hệ với nhu cầu của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.

Hội thảo khoa học ngày 17/9/2026 là dịp để các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất cùng trao đổi, nhận diện rõ hơn cơ hội và những vấn đề cần tiếp tục giải quyết.

Nếu kết nối được tiềm năng tài nguyên sinh học với tri thức khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, CNSH có thể trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp Đắk Lắk nâng cao giá trị nông sản, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển nhanh, bền vững.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo