Lâm Đồng: Tìm giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt

Hội thảo nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan quản lý nhà nước và địa phương để đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống, dự báo và thích ứng với ngập úng đô thị, phục vụ nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất giải pháp giảm thiểu ngập úng cho khu vực nội đô Đà Lạt.

Quang cảnh hội thảo

Nhận diện vấn đề từ góc độ khoa học và thực tiễn

Trong những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu cùng với quá trình đô thị hóa đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý và phát triển đô thị. Đà Lạt có địa hình, khí hậu, cảnh quan và hệ thống thủy văn đặc thù, vấn đề ngập úng cục bộ trong điều kiện mưa lớn, mưa cực đoan ngày càng được quan tâm.

Ngập úng không chỉ ảnh hưởng đến giao thông, đời sống và sinh hoạt của người dân mà còn tác động đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hoạt động kinh tế - xã hội, môi trường và định hướng phát triển đô thị bền vững. Trong điều kiện thời tiết diễn biến ngày càng khó dự báo, những trận mưa có cường độ lớn trong thời gian ngắn có thể làm gia tăng nhanh lượng nước mặt, gây áp lực lên hệ thống tiêu thoát nước và phát sinh các điểm ngập cục bộ.

Ngập úng đô thị là kết quả tác động tổng hợp của nhiều yếu tố tự nhiên và nhân sinh. Bên cạnh đặc điểm địa hình, địa chất, thủy văn và chế độ mưa, quá trình đô thị hóa có thể làm gia tăng diện tích bề mặt không thấm nước, thay đổi dòng chảy tự nhiên, thu hẹp hoặc chia cắt các không gian thoát nước, qua đó tạo thêm áp lực đối với hệ thống tiêu thoát nước.

Từ những vấn đề trên, công tác phòng, chống ngập úng cần được tiếp cận theo hướng tổng thể. Cùng với các giải pháp hạ tầng, đồng bộ quy hoạch sử dụng đất, tổ chức không gian đô thị, bảo vệ hồ, suối và hành lang thoát nước, duy trì các khu vực có khả năng trữ nước, kiểm soát dòng chảy mặt, nâng cao năng lực quan trắc, dự báo và cảnh báo.

Cập nhật nghiên cứu, công nghệ và kinh nghiệm quản lý ngập đô thị

Một trong những nội dung quan trọng của Hội thảo là cập nhật các kết quả nghiên cứu khoa học về giải pháp giảm thiểu ngập úng cho khu vực đô thị Đà Lạt. Tại Hội thảo, các vấn đề liên quan đến thực trạng ngập úng, nguyên nhân và những yêu cầu đặt ra trong công tác quản lý, quy hoạch và phát triển đô thị được trao đổi dưới nhiều góc độ.

Các đại biểu, nhà khoa học và chuyên gia tập trung phân tích mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên, quá trình phát triển đô thị, hệ thống tiêu thoát nước và tác động của biến đổi khí hậu, qua đó góp phần làm rõ những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và giải quyết.

Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học, công nghệ được là một trong những hướng tiếp cận quan trọng trong quản lý ngập đô thị. Các hệ thống quan trắc, dữ liệu khí tượng - thủy văn, mô hình thủy văn - thủy lực và các công cụ dự báo có thể hỗ trợ đánh giá nguy cơ ngập, xác định các khu vực có khả năng bị ảnh hưởng, nâng cao năng lực cảnh báo và hỗ trợ cơ quan quản lý trong quá trình ra quyết định.

Bên cạnh các giải pháp công nghệ, kinh nghiệm về quy hoạch, quản lý và tổ chức không gian đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được quan tâm. Trong đó, các giải pháp dựa vào tự nhiên như tăng cường không gian xanh, bảo vệ mặt nước, duy trì các khu vực trữ nước, kiểm soát nước mưa tại nguồn cần được nghiên cứu kết hợp với các giải pháp công trình nhằm nâng cao hiệu quả tiêu thoát và điều tiết nước.

Hướng tới giải pháp tổng thể, đồng bộ và có tính khả thi

Điểm quan trọng của Hội thảo là hướng các trao đổi khoa học vào việc hình thành cách tiếp cận tổng thể đối với vấn đề ngập úng đô thị Đà Lạt. Theo đó, giải pháp cần được xem xét trên nhiều cấp độ, từ quy hoạch tổng thể đến từng khu vực, lưu vực và điểm ngập; từ đầu tư xây dựng hạ tầng đến quản lý, vận hành; từ các giải pháp ứng phó trước mắt đến định hướng thích ứng lâu dài.

Đối với nhóm giải pháp công trình, cần nghiên cứu việc nâng cấp, cải tạo và hoàn thiện hệ thống tiêu thoát nước, tăng khả năng tiêu thoát, điều tiết và lưu trữ nước phù hợp với điều kiện thực tế. Việc đầu tư hạ tầng cần được xem xét trên cơ sở đánh giá tổng thể về lưu vực thoát nước, khả năng tiếp nhận của hệ thống và sự thay đổi của dòng chảy trong quá trình phát triển đô thị.

Đối với nhóm giải pháp phi công trình, cần chú trọng quản lý quy hoạch, kiểm soát xây dựng, bảo vệ hành lang thoát nước, duy trì không gian mặt nước và các khu vực có khả năng trữ nước; đồng thời nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, cảnh báo và tổ chức ứng phó khi xảy ra mưa lớn, ngập úng.

Các giải pháp được đề xuất cần vừa đáp ứng yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu, vừa phù hợp với định hướng phát triển đô thị xanh, sinh thái và bền vững.

Tăng cường kết nối giữa khoa học, công nghệ và thực tiễn quản lý

Thông qua Hội thảo, các kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm và đề xuất giải pháp được trao đổi, phân tích và đánh giá dưới nhiều góc độ khác nhau. Đây không chỉ là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia chia sẻ kết quả nghiên cứu mà còn tạo điều kiện tăng cường kết nối giữa tri thức khoa học với yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý và phát triển đô thị.

Việc trao đổi trực tiếp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, các nhà khoa học và chuyên gia có ý nghĩa quan trọng trong việc nhận diện rõ hơn những vấn đề đang đặt ra, đồng thời góp phần định hướng các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Qua đó, các giải pháp phòng, chống ngập úng có thể được xem xét trên cơ sở khoa học, phù hợp hơn với điều kiện tự nhiên, hiện trạng hạ tầng và yêu cầu phát triển của khu vực Đà Lạt.

Góp phần xây dựng Đà Lạt phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu

Việc tổ chức Hội thảo trong thời điểm hiện nay có ý nghĩa thiết thực, khi yêu cầu phát triển đô thị bền vững ngày càng gắn chặt với năng lực thích ứng và khả năng chống chịu trước những tác động của biến đổi khí hậu. Đối với Đà Lạt, phòng, chống ngập úng không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, giao thông, hạ tầng và các hoạt động kinh tế - xã hội, mà còn là một nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng đô thị xanh, sinh thái, hiện đại và bền vững.

Kết quả trao đổi tại Hội thảo là nguồn thông tin khoa học có giá trị để tiếp tục bổ sung hoàn thiện nghiên cứu các giải pháp phòng, chống ngập úng theo hướng tổng thể, đồng bộ, chủ động và thích ứng. Trong đó, cần kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và phi công trình, giữa ứng dụng khoa học - công nghệ với quản lý quy hoạch, giữa yêu cầu phát triển đô thị với bảo vệ môi trường, cảnh quan và hệ sinh thái, góp phần xây dựng Đà Lạt phát triển, thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu./.