Lào Cai: Thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và chuyển đổi số

Quang cảnh hội thảo

Ngày 14/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Lào Cai: Thách thức và giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu”. Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp cùng đông đảo các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh nhằm đánh giá toàn diện thực trạng, nhận diện điểm nghẽn và đề xuất các giải pháp đột phá cho nông nghiệp địa phương.

Đánh giá chặng đường vừa qua, giai đoạn 2021 - 2025 ghi nhận những bước tiến vững chắc của ngành nông nghiệp Lào Cai khi tốc độ tăng trưởng duy trì đều đặn trên 5% mỗi năm. Phương thức sản xuất đã từng bước chuyển dịch tích cực từ phát triển theo chiều rộng sang mô hình chuỗi giá trị gắn liền với chế biến và tiêu thụ. Đến năm 2025, tổng bức tranh kinh tế nông nghiệp của tỉnh tiếp tục ghi dấu ấn với giá trị sản xuất trồng trọt đạt 8.041 tỷ đồng, chăn nuôi đạt 6.410 tỷ đồng, lâm nghiệp đạt 4.020 tỷ đồng và thủy sản đóng góp 905,8 tỷ đồng, song song với việc giữ vững tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,5%. Qua đó, địa phương đã khẳng định rõ lợi thế vượt trội ở nhiều ngành hàng chủ lực và cây trồng đặc hữu như chè, quế, dược liệu, chuối, dứa, dâu tằm, măng… cũng như kinh tế lâm nghiệp dưới tán rừng.

Ông Nguyễn Thanh Thế, Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp Hội tỉnh phát biểu tại hội thảo

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành nông nghiệp tỉnh nhà cũng đang đối mặt với không ít áp lực, đặc biệt là tác động tiêu cực từ thiên tai và biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, ô nhiễm nguồn nước cùng với biến động nhiệt độ và nguy cơ dịch bệnh tiềm ẩn đã ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ sản xuất. Thực tế này đòi hỏi phải có sự linh hoạt trong việc lựa chọn cơ cấu giống, bố trí thời vụ hợp lý, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro. Song song với đó, hội thảo cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế nội tại khi quy mô sản xuất hộ gia đình phần lớn vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán; đồng thời mối liên kết giữa khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ vẫn chưa thực sự bền vững. Ngoài ra, năng lực chế biến sâu và công tác bảo quản sau thu hoạch cho các sản phẩm đặc hữu còn nhiều dư địa chưa được khai thác, trong khi việc ứng dụng công nghệ hiện đại và chuyển đổi số trong sản xuất vẫn còn ở mức khiêm tốn.

Nhằm tháo gỡ căn cơ những nút thắt trên, các đại biểu tham dự hội thảo đã tập trung thảo luận nhiều nhóm giải pháp trọng tâm về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, tuần hoàn và hữu cơ gắn với hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ. Cùng với định hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị và quản lý bền vững tài nguyên đất, nước, rừng, khoa học công nghệ được xác định là công cụ then chốt trong công tác dự báo và ứng phó thiên tai. Hiện nay, mạng lưới quan trắc tự động của tỉnh đã vận hành hiệu quả 90 trạm đo mưa và 6 hệ thống cảnh báo sớm sạt lở đất. Trên nền tảng đó, tỉnh sẽ tiếp tục xúc tiến các dự án nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng IoT, hoàn thiện bản đồ nguy cơ sạt lở, lũ quét và tích hợp công cụ hỗ trợ ứng phó khẩn cấp theo thời gian thực.

Mặt khác, hội thảo cũng dành nhiều thời gian phân tích vai trò hạt nhân của các hợp tác xã và doanh nghiệp trong việc tổ chức lại sản xuất và nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị. Các đại biểu đã thống nhất đề xuất nhiều giải pháp thực chất bao gồm nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đồng thời tăng cường kết nối hợp tác xã với các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu. Cùng với đó là việc đẩy mạnh chuyển giao các bộ giống cây trồng, vật nuôi có khả năng chống chịu cao với thời tiết cực đoan và tận dụng tối đa nguồn phụ phẩm nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Toàn bộ các ý kiến đóng góp tâm huyết và kiến nghị tại hội thảo sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp thành báo cáo chuyên đề, cung cấp cơ sở lý luận cùng luận cứ thực tiễn vững chắc phục vụ công tác tham mưu cho lãnh đạo tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp bền vững trong giai đoạn tiếp theo.