Đái tháo đường thời kỳ thai nghén

Khi cơ thể không sản xuất đủ insulin, bệnh đái tháo đường xuất hiện. Bình thường, hormon insulin được tuỵ tạng sản xuất để điều hoà tỷ lệ đường - huyết. Nhưng trong thời kỳ mang thai, các hormon của nhau thai làm rối loạn cơ chế sản xuất insulin. Lúc này, tuỵ tạng phải sản xuất nhiều insulin hơn, có khi gấp 2 lần. Nếu nhu cầu insulin tăng cao, tuỵ tạng không còn khả năng sản xuất đủ insulin, dẫn đến lượng đường trong máu tăng. Tuy nhiên, chỉ có 3 đến 6% phụ nữ mang thai liên quan đến trường hợp này.

Nhiều yếu tố nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường khi mang thai: thừa cân, béo phì, tiền sử mắc bệnh đái tháo đường trong gia đình, thai phụ trên 35 tuổi. Nhưng, trong 30% các trường hợp, không tìm thấy nguy cơ.

Ngày nay, các bà mẹ được đề nghị test O. Sullivan giúp phát hiện có bị đái tháo đường hay không lúc mang thai được 6 tháng. Đối với những bà mẹ có nguy cơ, thường được đề nghị kiểm tra ngay lúc mới xác định có thai.

Test O. Sullivan (tên người điều chỉnh test), chủ yếu là lấy máu để đánh giá vận tốc hấp thụ đường trong máu. Không cần phải nhịn đói, sản phụ được uống một dung dịch có chứa 50 glucoz, một giờ sau, lấy máu làm xét nghiệm đo tỷ lệ glucoz - huyết.

- Nếu kết quả dưới 1,3 g/l là tốt, không có đái tháo đường.

- Nếu kết quả trên 2 g/l, có đái tháo đường trong thời kỳ mang thai.

- Nếu kết quả ở khoảng giữa 1,3 và 2 g/l, cần làm thêm một test nữa, chính xác hơn: test dung nạp glucoz để phát hiện đái tháo đường (HGPO: Hyperglycemie provoquee orale). Lần này, test được thực hiện vào buổi sáng, với bụng đói, sản phụ cần uống một dung dịch có chứa 100g glucoz. Sau đó, kiểm tra tỷ lệ glucoz sau 1 giờ, 2 giờ và sau hết là 3 giờ.

Chế độ dinh dưỡng với glucoz chậm và chất xơ

Nhớ đo tỷ lệ glucoz - huyết mỗi tháng, ít nhất là một lần.

Nếu hoạt động cơ thể và có chế độ dinh dưỡng hợp lý mà không ổn định được đường - huyết, có thể dùng đến insulin. Nên đi khám bệnh, siêu âm và kiểm tra huyết áp (nguy cơ huyết áp tăng cao trong trường hợp đái tháo đường).

Hiện nay, các nhà nghiên cứu đã nghĩ đến metformin, đang được dùng để điều trị đái tháo đường týp 2. Một nghiên cứu vào tháng 5 – 2008, cho thấy: “viên metformin có thể thay thế insulin. Trẻ sinh ra không có biến chứng, mặc dù mẹ có dùng metformin trong thời kỳ thai nghén”.

Bệnh đái tháo đường khi có thai sẽ chấm dứt nhanh sau khi sinh. Tuy nhiên, các bà mẹ cũng nên tiếp tục kiểm tra tỷ lệ glucoz - huyết, và có chế độ ăn thích hợp ở một vài tháng sau khi sinh.

Các bà mẹ bị đái tháo đường lúc mang thai, có nguy cơ bị đái tháo đường týp 2. Vì vậy, nên kiểm tra mỗi năm sau khi sinh, để có thể phát hiện bệnh sớm.