Cực từ trái đất di chuyển nhanh

Mặc dù sự chuyển động nhanh dần trong thế kỷ qua, khả năng từ trường trái đất mất hẳn còn rất xa. Nhưng tác động gần nhất của nó là Alaska không còn chứng kiến cực quang - hiện tượng quang học được đặc trưng bằng sự thể hiện đầy màu sắc của ánh sáng trên bầu trời đêm. Thay vào đó, khu vực phương nam của Siberia và châu Âu lại được chứng kiến hiện tượng thú vị này.

Các cực từ là một phần của từ trường trái đất được sản sinh ra bởi dòng sắt nóng chảy ở lõi trái đất. Cực này khác hẳn so với cực địa lý.

Các nhà khoa học từ lâu biết rằng các cực từ di chuyển và trong một số trường hợp, còn đổi vị trí. Việc biết đích xác chuyện đó xảy ra như thế nào vẫn là bí mật. "Nó nằm trong quá trình dao động bình thường và cuối cùng nó sẽ di chuyển trở lại Canada", Joseph Stoner, nhà khoa học thuộc ĐH bang Oregon, cho biết hôm 8/12/2005 tại hội thảo của hội địa vật lý Mỹ.

Các nghiên cứu trước đây chỉ ra cường độ từ trường trái đất đã giảm 10% trong 150 năm qua. Trong giai đoạn đó, cực từ bắc "đi lang thang" khoảng 685 dặm (1.096 km) về phía Bắc Cực. Tỷ lệ di chuyển của cực từ tăng trong thế kỷ qua so với sự di chuyển khá ổn định trong bốn thế kỷ trước đó. Với tỷ lệ hiện nay, cực từ bắc có thể rời khỏi Bắc Canada, về phía Siberia. Nếu chuyện đó xảy ra, Alaska không còn hiện tượng cực quang.

Lần đầu tiên cực từ bắc được phát hiện vào năm 1831 và khi nó được "thăm hỏi" lại vào năm 1904, các nhà thám hiểm ngỡ ngàng cực từ di chuyển 31 dặm (gần 50 km).

Nhiều thế kỷ nay, dân biển sử dụng la bàn để xác định cực bắc. Đó là cực từ bắc chứ không phải Cực Bắc của trái đất.

Nguồn: netnam.vn 10/12/2005