Củ cải biến đổi gene lại được phép trồng tại Mỹ

Bản thân các cơ quan chính phủ và các tòa án cũng liên tục đưa ra những quyết định trái chiều, khiến người tiêu dùng “không biết đường nào mà lần”. Một tòa án phúc thẩm ở nước này vừa bác bỏ lệnh yêu cầu tiêu hủy hạt giống củ cải đường biến đổi gen mà tòa án cấp dưới đưa ra.

Cấp phép nhưng thiếu bằng chứng

Phiên tòa phúc thẩm Mỹ ở San Francisco nói rằng họ không đồng ý với quyết định của một tòa án liên bang đưa ra tháng 9 năm ngoái nhằm cấm trồng trồng củ cải đường biến đổi gene vì thiếu bằng chứng.

Quyết định này phản ánh những quan điểm mâu thuẫn không ngừng đối với củ cải đường hay những giống biến đổi gene khác.

Muà hè trước, một thẩm phán ở bang California ra lệnh tạm dừng trồng củ cải biến đổi gene để đợi Bộ Nông nghiệp Mỹ (USFA) hoàn thành nghiên cứu đánh giá tác động môi trường của củ cải biến đổi gene lên cây trồng thông thường. Một tháng sau, Cơ quan y tế và bảo vệ cây trồng thuộc USFA cấp phép cho 4 công ty trồng củ cải đường biến đổi gene ở một số khu vực nhất định thuộc bang Oregon và Arizona. Những nhóm đệ đơn phản đối giống cây này tiếp tục kiện đòi loại bỏ giấy phép trên. Đến tháng 11, tòa án liên bang ở California chấp nhận và ra lệnh tạm dừng trồng củ cải biến đổi gene.

Lệnh cấp phép mới nhất của tòa phúc thẩm sẽ tạo ra tác động lớn vì gần như tất cả củ cải đường biến đổi gene ở nước này đều được trồng từ hạt giống biến đổi gene, sản xuất ra gần một nửa sản lượng đường của cả nước. Củ cải đường được trồng trên diện tích hơn 1 triệu mẫu ở 10 bang, nhất là Idaho, Minnesota, và bắc Dakota.

Hồi đầu tháng, Bộ Nông nghiệp tuyên bố rằng củ cải đường biến đổi gene có thể được trồng trong điều kiện được kiểm soát chặt chẽ để không gây tác hại nào với môi trường. Cơ quan này sẽ đưa ra báo cáo đánh giá tác động môi trường trong thời gian tới.

Cỏ linh lăng biến đổi gene

Trong tháng qua, Bộ Nông nghiệp Mỹ đã cấp phép thêm ba giống cây biến đổi gene khác, trong khi Cơ quan thực phẩm và dược phẩm (FDA) có thể trong năm nay sẽ cho phép dùng cá hồi biến đổi gene làm thực phẩm cho người.

Các công ty kinh doanh nông sản và hạt giống nói rằng hạt giống của họ giúp tăng năng suất cây trồng, giảm giá bán và cung cấp thêm thực phẩm cho thế giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển.  FDA và USDA nói rằng những cây trồng biến đổi gene mà họ cấp phép rất an toàn nên không cần quy định ghi nhãn sản phẩm để phân biệt chúng với những giống truyền thống khác.

Những công ty thực phẩm hữu cơ và nhóm người tiêu dùng đến nay vẫn cố gắng, dù chưa thành công, để thúc đẩy chính phủ giám sát cây trồng biến đổi gene kỹ lưỡng hơn, vì cho rằng hạt giống biến đổi gene đang trôi dạt từ cánh đồng này tới cánh đồng khác và làm ô nhiễm cây trồng thuần túy.

Nhiều người phản đối thực phẩm biến đổi gene cũng phải thừa nhận họ không đủ bằng chứng thuyết phục để chứng minh loại thực phẩm này nguy hiểm hoặc không tốt cho sức khỏe.

Chính phủ Mỹ cũng cho rằng không có sự khác biệt nào giữa hạt giống biến đổi gene mà họ cấp phép và hạt giống bình thường. Nhưng Bộ trưởng nông nghiệp Tom Vilsack thừa nhận đây là vấn đề đang gây tranh cãi, và người tiêu dùng thì không ngớt kêu ca lo lắng về thực phẩm họ đang phải tiêu thụ.

USDA vừa cho phép trồng cỏ linh lăng biến đổi gene, cùng với củ cải đường và một loại ngô biến đổi gene dùng trong ethanol, nhưng bộ này nói rằng sẽ tiếp tục nghiên cứu cách để ngăn chặn những giống biến đổi gene này lây nhiễm sang cây trồng tự nhiên.

Nhiều chuyên gia kêu gọi FDA và USDA cần xem xét cây trồng biến đổi gene cẩn thận hơn, tiến hành thêm nhiều nghiên cứu, thay vì dựa vào dữ liệu của chính các công ty hạt giống rồi đưa ra quyết định. 

Người tiêu dùng Mỹ đang dõi theo động thái của FDA đối với cá hồi biến đổi gene – giống cá có khả năng tăng trưởng nhanh gấp đôi so với cá tự nhiên. Nếu được FDA thông qua, đây sẽ là giống động vật đầu tiên được phép trở thành thực phẩm cho người.

Những người tiêu dùng trẻ và có học thức không hứng thú gì với việc ăn những thứ được tạo ra trong phòng thí nghiệm. Với 80% thực phẩm trong cửa hàng, siêu thị chứa ít nhiều thành phần từ cây trồng biến đổi gene, nhiều hãng sản xuất thực phẩm không hề ghi nhãn sản phẩm của họ chứa thành phần biến đổi gene, nhằm tránh sự e ngại của người tiêu dùng.

Còn những người tiêu dùng thông thường đến nay vẫn mù mờ về thực phẩm biến đổi gene. Trong một cuộc khảo sát do Tổ chức thông tin thực phẩm quốc tế tiến hành cho thấy, một nửa số người được hỏi cho rằng họ có quan điểm trung gian hoặc không có chính kiến gì với thực phẩm biến đổi gene.

Cây biến đổi gene được đưa ra thị trường từ năm 1996 và chiếm khoảng 5% tổng sản lượng lương thực. Năm ngoái, USDA ước tính 70% diện tích trồng ngô ở nước này trồng cây biến đổi gene kháng thuốc trừ sâu và 63% kháng côn trùng. Tỷ lệ ở đầu nành và bông thậm chí còn cao hơn.