Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 18/05/2011 23:24 (GMT+7)

Công nghệ cao trong chiến dịch truy lùng Bin Laden

Các thành tựu công nghệ cao mới nhất thu được trong thập niên vừa qua đã tạo điều kiện cho hành động của đội đặc nhiệm đạt độ chính xác “như trong phẫu thuật ngoại khoa”, khiến cho chỉ sau vài phút là họ hoàn tất việc nhận dạng tên trùm khủng bố — báo Thế giới (Tây Ban Nha) nhận xét. Nhờ đó đội đặc nhiệm có thể yên tâm trở về căn cứ xuất phát chỉ sau 38 phút làm nhiệm vụ tại nơi tác chiến.

Việc xác định nhân thân của Bin Laden là nhiệm vụ khó khăn nhất và quan trọng nhất của chiến dịch này. Nếu đối thủ đội đặc nhiệm săn lùng được không phải là Bin Laden thì sứ mạng của họ coi như thất bại và hậu quả sẽ làm mất thể diện của nước Mỹ và trước hết là Tổng thống Obama — người dám đánh cuộc toàn bộ sinh mạng chính trị của mình vào vụ tập kích mạo hiểm trên lãnh thổ một nước đồng minh của Mỹ mà không báo trước cho họ biết. Nhưng nếu sứ mạng này thành công thì uy tín của nước Mỹ và của Tổng thống Obama sẽ được nâng cao đáng kể. Nước Mỹ từng có bài học nhớ đời sau thất bại cay đắng trong chiến dịch giải cứu con tin Mỹ bị bắt cóc tại Iran năm 1979 — sự kiện làm cho Tổng thống Jimmy Carter mất uy tín nặng nề và vì thế bị Ronald Reagan đánh bại trong cuộc tranh cử Tổng thống năm 1980.

Đội đặc nhiệm đã sử dụng công nghệ cao sinh trắc học (High-tech biometrics) để thực hiện nhiệm vụ nói trên trong vòng có vài phút. Một số công việc trắc định này được làm ngay tại chỗ, một số được thực hiện tại nơi cách xa họ hàng nghìn km nhờ sự hỗ trợ của kỹ thuật vô tuyến điện. Một nguồn tin nói đội đặc nhiệm mang theo thiết bị nhận dạng điện tử SEEK II loại xách tay, có chức năng lấy vân tay, quét mống mắt (iris scans), tiến hành nhận dạng khuôn mặt (facial recognition) và thu thập các dữ liệu sinh học khác; trong vòng vài giây đồng hồ, những dữ liệu này lập tức được truyền về các kho dữ liệu ở Mỹ. Nhờ vậy việc nhận dạng kẻ bị truy sát đã hoàn thành trong thời gian ngắn đáng kinh ngạc.

Có tin nói khi đội đặc nhiệm vừa trông thấy kẻ sắp bị họ hạ sát trong phòng ngủ ở tầng ba, họ đã biết chắc hắn chính là Bin Laden. Trước đây CIA từng dùng kỹ thuật phân tích ảnh để xác định chiều cao của hắn là 6 foot và 4 inch. Số liệu này được dùng để so sánh với ảnh chụp tức thời từ camera gắn trên mũ lính đặc nhiệm khi phát hiện đối tượng. Ngoài ra người đàn bà mà họ tin chắc là vợ hắn khi xông ra ngăn chặn đội đặc nhiệm đã gọi tên Bin Laden — đây là một chứng cớ khẳng định đúng là hắn.  

Dĩ nhiên, vũ khí cuối cùng được dùng để chứng minh nhân thân của nghi can bị săn lùng phải là giám định DNA. Lính đặc nhiệm đã lấy những mẩu mô trên xác nghi can và gửi về phòng thí nghiệm của FBI để xét nghiệm. Các mẩu mô ấy có thể cung cấp mẫu DNA dùng để so sánh với mẫu DNA được lưu trữ từ trước. 

Độ chính xác giảm định sẽ đạt mức cao nhất khi so sánh DNA thu được từ xác Bin Laden với mẫu DNA của chính hắn. Tiến sĩ George Michalopoulos, Chủ nhiệm khoa Bệnh lý học trường Đại học Pittsburgh cho biết: “Mỹ còn lấy được các mẫu DNA từ nơi Bin Laden từng cư trú trong nhiều năm và đó là cách tốt nhất để xác định thi hài kẻ bị hạ sát có đúng là Bin Laden hay không. Cách chính xác nhất là so sánh vết máu của nghi can với vết tích nào đó y để lại trên chiếc bàn chải răng hay chiếc lược mà y từng dùng. Còn so sánh với mẫu DNA của người thân trực tiếp như cha mẹ hoặc con cái y (điều Mỹ đã thực hiện sau vụ 11/9) thì độ chính xác cũng lên tới 95%”. 

Giáo sư Federic Zenhausern ở Đại học Arizona nói: “Trong trường hợp anh chị em ruột thì độ chính xác thấp hơn, có thể kém 1 hoặc 0,5%”. 

Trên thực tế, FBI đã lưu trữ được các mẫu DNA lấy từ bà chị ruột của Bin Laden sau khi bà này chết do u não tại Boston (Mỹ) cách đây vài năm, và các mẫu này nay được dùng để so sánh với DNA của Bin Laden — tạp chí TIME cho biết.

Thông thường xét nghiệm gene ở phòng thí nghiệm cần 14 ngày nhưng sử dụng thiết bị trắc nghiệm nhanh DNA Rapid DNA Testing machine do GS Zenhausern phát minh thì chỉ cần 2 giờ.

Không rõ người Mỹ đã dùng cách nào để giám định sự tương hợp DNA của hai chị em Bin Laden. Theo báo Chicago Sun-Times thì có thể họ đã sử dụng một phòng thí nghiệm xách tay loại mới nhất.

Từ tháng 8/2010, CIA thuê một căn nhà trong thị trấn Abbottabad và bố trí người làm nhiệm vụ bí mật phát hiện và xác định (Find and Fix) nhân thân của kẻ sống tại khu nhà họ nghi là có một tay trùm Al-Qaeda đang ẩn náu. Sử dụng máy ảnh lắp ống kính telephoto, máy nghe trộm và radar, họ đã quan sát và lấy được các thông tin cần thiết từ đối tượng. Cuối cùng, tháng 2 năm nay, CIA đã khẳng định 100% là Bin Laden đang ở trong tòa nhà bị theo dõi.

Chỉ sau đấy CIA mới lên kế hoạch truy sát hắn.

Ngoài ra các vệ tinh quân sự và máy bay không người lái của Mỹ từng nhiều lần tiến hành quan sát, chụp ảnh nơi ẩn náu của Bin Laden và phân tích các thay đổi.

Hai chiếc máy bay lên thẳng Black Hawk chở toán đặc nhiệm tấn công dinh cơ Bin Laden nửa đêm Chủ nhật ngày 1 tháng 5 cũng là loại máy bay tàng hình có khả năng tránh bị hệ thống radar của quân đội Pakistan phát hiện (mặc dù có tin không chính thức từ truyền thông Mỹ là hai máy bay này cất cánh từ một sân bay của Pakistan?). Công nghệ cao được sử dụng trong thiết kế giảm tiếng ồn của động cơ máy bay, tới mức ngay những người dân xung quanh khu nhà bị tấn công cũng không nghe thấy tiếng máy bay giữa nửa đêm yên tĩnh! Rõ ràng, nếu động cơ máy bay không được giảm ồn thì rất có thể Bin Laden đã nghe thấy tiếng máy bay và kịp đào tẩu trước khi  đội đặc nhiệm Mỹ tới nhà hắn.

Chắc hẳn đội đặc nhiệm hoàn toàn sử dụng súng giảm thanh cho nên sau khi đã nổ súng hạ sát 3 người đàn ông ở tầng trệt và cầu thang, họ lên tầng trên, xông vào phòng ngủ của Bin Laden thì hắn vẫn còn đang nằm trên giường cùng vợ và lũ trẻ con. Vợ hắn chạy ra lấy thân mình che cho chồng và bị bắn vào chân, còn hắn thì hoàn toàn không kịp trở tay sau khi vùng dậy và lập tức bị hai viên đạn ghim trúng mắt và ngực.

Lính đặc nhiệm đã sử dụng thiết bị ngắm bắn ban đêm và thiết bị cảm nhận được thân nhiệt của con người, có thể xác nhận chỗ nào có người ẩn nấp dù người đó ngụy trang khéo đến đâu. 

Cuối cùng phải kể đến một thứ mà không một thiết bị công nghệ cao và con người nào có thể thay thế trong việc săn tìm người và vật — đó là chó nghiệp vụ (Military Working Dog). 

New York Times cho biết đội đặc nhiệm mang theo một chú chó nghiệp vụ “dũng cảm nhất nước Mỹ”. Một nguồn tin cho biết chú chó ấy tên là Cairo , thuộc chủng chó Malinois của Bỉ.

Chưa thấy ai nói gì về công trạng của chú chó này, nhưng người ta có thể tưởng tượng nó phải được mặc áo chống đạn và đeo các thiết bị cần thiết như camera chuyển phát hình ngay cho chiến binh trông coi nó hoặc đèn chiếu sáng khi đi vào chỗ tối. Theo trang mạng animals.com thì chó nghiệp vụ tốt nhất được chọn lọc từ chó chăn cừu của Đức (German shepherd) hoặc giống chó Malinois của Bỉ, sau đó được huấn luyện rất nghiêm ngặt. Chúng có thể tìm ra đối tượng săn lùng trong điều kiện không có ánh sáng và đặc biệt chúng có khả năng tìm ra thuốc nổ, bom mìn nhanh hơn bất cứ thiết bị hoặc chuyên viên siêu hạng nào. Chó còn dùng để đuổi và bắt sống kẻ chạy trốn mà không cần bắn, vì chúng chạy nhanh gấp đôi con người. Nghe nói chính là một chú chó nghiệp vụ đã phát hiện ra cựu Tổng thống Iraq Saddam Hussein khi ông ta ẩn náu trong cái hầm ngầm nhỏ tí được ngụy trang khéo léo không ai ngờ tới. 

Tuy Nhà Trắng phủ nhận việc quá trình vụ tập kích được truyền hình trực tiếp về Washington để Tổng thống Obama và các quan chức cấp cao nhất theo dõi tức thời, nhưng nhiều người cho rằng điều đó hoàn toàn có thể thực hiện được bằng thiết bị truyền hình gắn trên mũ lính đặc nhiệm. Không phải ngẫu nhiên mà sau đó Tổng thống Obama nói: giám sát cuộc tấn công của đội đặc nhiệm nhằm vào Bin Laden là "40 phút dài nhất trong cuộc đời tôi".

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thanh Hoá: Kinh tế tuần hoàn, tín chỉ Carbon và mô hình sản xuất không phát thải
Ngày 30/9/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Kinh tế tuần hoàn và tín chỉ Carbon - Phương pháp xây dựng mô hình sản xuất không phát thải tại Thanh Hóa”.
Đắk Lắk: Phát huy nguồn lực trí thức, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh
Trong giai đoạn 2026-2030, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo (ĐMST) là yêu cầu quan trọng để Đắk Lắk khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế và các nguồn lực cho phát triển. Cùng với KHCN và CĐS, ĐMST cần được nhìn nhận không chỉ là hoạt động của các viện, trường hay doanh nghiệp công nghệ, mà là một phương thức tổ chức nguồn lực để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể của địa phương.
Phú Thọ: Tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật tại xã Lạc Sơn
Ngày 25/9/2026, tại xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Thọ phối hợp với Viện Tài chính vi mô và Phát triển cộng đồng (MACDI) cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chương trình tập huấn, truyền thông thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật.
Đại hội Hội Khoa học lịch sử Việt Nam lần thứ VIII: GS.TS Nguyễn Văn Kim được bầu làm Chủ tịch
Ngày 30/9/2026, tại Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội là dấu mốc quan trọng mở ra chặng đường phát triển mới của Hội; GS.TS Nguyễn Văn Kim được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.
Thế hệ trẻ và bản lĩnh chính trị trên không gian số: Chủ động đối thoại, phản biện và “phủ xanh” thông tin tích cực
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng của xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trước tin giả, thông tin xấu độc và các luận điệu sai trái, thù địch, tuổi trẻ Việt Nam thông qua các diễn đàn chính luận đã khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng, chủ động đối thoại, phản biện các luận điệu sai trái và góp phần “phủ xanh” không gian mạng bằng những giá trị tích cực.
Phản biện để hoàn thiện, không phải để phủ định
Hoạt động tư vấn, phản biện (TVPB) của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trở thành một phương thức quan trọng để tập hợp trí tuệ đội ngũ trí thức, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy cho Đảng, Nhà nước. Để hiểu rõ hơn về sự phát triển, phương pháp tổ chức và những bài học thực tiễn từ hoạt động này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với ThS Bùi Kim Tuyến, Trưởng ban TVPB, VUSTA
Liên hiệp Hội Việt Nam hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi số
Ngày 28/9, tại Hà Nội, Lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã có buổi trao đổi, làm việc với Công ty CP Tập đoàn Truyền thông StarWorld (Starworld Group) về các giải pháp chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền tảng công nghệ khoa học phục vụ chiến lược phát triển của VUSTA trong giai đoạn 2026 - 2031.
Phó Chủ tịch Trương Xuân Lam: Đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết những bài toán thực tiễn ngành hàng không
Ngày 26/9, tại Hà Nội, Hội Khoa học và Công nghệ Hàng không Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031. Phát biểu tại Đại hội, GS.TS Trương Xuân Lam, Phó Chủ tịch LHHVN nhấn mạnh yêu cầu Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức, đưa KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào giải quyết những vấn đề của ngành hàng không.
Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2026: Kết nối nguồn lực, thúc đẩy công nghệ
Theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 của Chính phủ, ngày 1/10 hằng năm là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia (INNOVATION DAY) do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì. Quy định này nhằm tạo một dấu mốc thường niên để lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong xã hội, đồng thời thúc đẩy ứng dụng, phát triển và thương mại hóa công nghệ.
Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức chương trình làm việc, khảo sát thực tế tại Trung tâm Đa dạng Sinh học Mê Linh
Ngày 25/9, Cơ quan Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức chương trình thăm, làm việc và khảo sát thực tế tại Trung tâm Đa dạng Sinh học Mê Linh (thuộc Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam). Chương trình diễn ra với chủ đề “Trí thức khoa học và công nghệ với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững”.
Hội Tự động hóa Việt Nam và Đại học Công nghệ Quế Lâm hợp tác tạo cơ hội phát triển công nghệ và chuyển đổi số
Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) và Đại học Công nghệ Quế Lâm (Trung Quốc) ký biên bản ghi nhớ, hướng tới xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm chung về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời đưa kết quả nghiên cứu vào thử nghiệm, chuyển giao và ứng