Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 22/12/2005 00:38 (GMT+7)

Con đường dẫn tới diệt vong?

Vòng xoáy tuyệt chủng
Để nghiên cứu động vật phản ứng như thế nào với sự mất cân đối về giới trong quần thể, các nhà khoa học đã giám sát hoạt động của 2 nhóm thằn lằn phổ biến. Mỗi nhóm bao gồm 3/4 là con đực hoặc 3/4 con cái. Sau 1 năm, trong khi nhóm thằn lằn cái chiếm đa số tăng từ 73 lên 118 con thì nhóm nhiều thằn lằn đực giảm xuống chỉ còn 35 con.

Quần thể này thậm chí ngày càng bị mất cân bằng về giới hơn do tỉ lệ chết trong số các con cái trưởng thành hoặc đủ tuổi tăng 4 lần, và tỉ lệ sinh con non giảm 20-40% so với thông thường. Hơn nữa, trong quá trình giao phối các con cái trong nhóm này có tần suất bị thương tích cao hơn 2-3 lần so với nhóm đối chứng. Các nhà nghiên cứu cho rằng, con cái có thể chết do stress khi bị con đực tấn công trong nỗ lực giao phối.

Những kết quả thu được cho thấy, sự áp đảo của giới đực đã đặt toàn quần thể trước nguy cơ tuyệt chủng. Shripad Tuljapurkar - Giáo sư sinh học quần thể tại ĐH Stanford (Mỹ) - nói: "Nghiên cứu này chỉ ra rằng, tỉ lệ con đực trưởng thành trên thực tế có thể tăng lên theo thời gian. Khi đó, các con cái sẽ trở thành đối tượng cạnh tranh mãnh liệt làm giảm khả năng sinh sản thành công của chúng, dẫn đến sự suy thoái của cả quần thể".

Một số loài hiếm có tỉ lệ giới mất cân đối khó có thể phục hồi nếu giới đực tỏ ra quá hăng hái về tình dục. Ví dụ, sự thái quá của giống đực là mối đe doạ đối với sự tồn tại của quần thể hải cẩu Hawaii, một trong những loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới.

Sự suy tàn của con người?
Các nhà khoa học cho biết, nghiên cứu này cũng có hiệu lực đối với xã hội loài người, nhất là khi tâm lý chuộng con trai tại một số nước ở Châu Á đã gây ra mất cân bằng về giới. Tại Trung Quốc, các chương trình sinh đẻ có kế hoạch và phá thai có lựa chọn đã và đang làm tỉ lệ giới khi sinh thay đổi nhanh chóng. Kể từ đầu những năm 1980, tỉ lệ nam đã vượt xa nữ trong nhóm trẻ sơ sinh tại nước này. Jean-Francois Le Galliard - Nhà sinh học hàng đầu của ĐH Oslo (Na Uy) - nói: "Có hay không và bằng cách nào các quần thể trên sẽ thích ứng với việc mất cân bằng về giới (trong đó tỉ lệ nam tăng cao) có thể sẽ tuỳ thuộc vào năng lực của từng quốc gia trong việc áp dụng các điều luật nhằm bảo vệ phụ nữ chống lại sự quấy rối tình dục".

Các nhà nghiên cứu chỉ rõ, tỉ lệ nam - nữ sẽ tự cân bằng trở lại do cái gọi là "sự cạnh tranh ngược". Việc thiếu giống cái sẽ làm con gái trở nên cao giá, làm xu hướng chuộng con trai giảm sút. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng cho rằng, sự áp đảo của giới nam và sự cạnh tranh gia tăng nhằm chinh phục phụ nữ sẽ làm việc kết hôn trở nên ít hấp dẫn hơn đối với phụ nữ, dẫn đến nguy cơ suy giảm khả năng sinh sản ở họ.

Nguồn:National Geographic News, laodong.com.vn 18/12/2005.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.
Đưa tri thức số về bản, giúp người dân làm chủ công nghệ
Phổ biến kiến thức khoa học, kỹ thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi người dân có thể vận dụng vào đời sống. Từ hoạt động giảng dạy của chuyên gia Hội Mã số Mã vạch Việt Nam trong chương trình tập huấn “Người bản số” tại Lào Cai, có thể thấy rõ cách tiếp cận lấy kỹ năng thực hành, khả năng tự chủ và an toàn trên môi trường số làm trọng tâm.
VUSTA tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở
Nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ cho cán bộ, nhân viên làm việc tại tòa nhà, ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Chương trình kết hợp phổ biến quy định pháp luật với hướng dẫn kỹ năng thực hành, góp phần chủ động phòng ngừa và hạn chế thiệt hại khi có sự cố xảy ra.
Phát huy vai trò cầu nối của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Tăng cường kết nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn, phản biện, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước.
Đắk Lắk: Từ chính sách đãi ngộ đến yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao
Việc HĐND tỉnh Đắk Lắk thông qua Nghị quyết quy định chính sách thu hút, hỗ trợ đào tạo phát triển nguồn nhân lực giai đoạn 2026- 2031 thể hiện sự đồng thuận cao đối với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển trong giai đoạn mới. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chính sách đi vào cuộc sống, thu hút được người có năng lực và tạo môi trường để trí thức cống hiến.