Chuyện hai cô gái và lọ thuốc nhỏ Bacillus subtilis

Đằng sau những ngày tháng ấy mang theo cả một niềm hy vọng lớn của những người trẻ: được áp dụng kiến thức trên giảng đường vào thực tế.

Cuộc chạy tiếp sức dài 4 năm

Khó có thể hình dung được hai cô gái nhỏ nhắn, giản dị Đỗ Thị Hồng Tươi và Hoàng Thị Thanh Hương lại là chủ nhân của tập đề tài nghiên cứu khá kỳ công "Tình hình đề kháng kháng sinh của vi khuẩn gây viêm mũi xoang tại TP.HCM và tác dụng của thuốc nhỏ Bacillus subtilis trên bệnh nhân tình nguyện".

"Đó là một công trình dài của rất nhiều người đóng góp, tụi mình chỉ là những người chạy nước rút trong cuộc chạy tiếp sức đấy thôi"! Tươi giải thích. Và chính cô gái này là "vận động viên" hiếm hoi chạy gần như suốt cuộc đua đó. 

Bắt đầu tham gia đề tài từ năm 3, 10-2004 cũng là đánh dấu thời gian Tươi chính thức "chạm ngõ" với lĩnh vực nghiên cứu. "Thuận lợi lớn nhất của mình có lẽ là niềm tin nghiên cứu sẽ thành công". Cô gái hiện đang là giảng viên ĐH Y dược này nhớ lại những ngày đầu tiến hành công việc nghiên cứu.

Vi khuẩn cần nghiên cứu thì có rồi. Công dụng chữa trị của thuốc từng được bác sĩ Phạm Ngọc Thạch và đồng nghiệp sử dụng trong điều trị bệnh kiết lị, đường ruột... Nhưng để chứng minh thêm một công dụng mới nữa không phải là điều dễ dàng. Sau khi được cô giáo hướng dẫn và xác định được phương hướng, Tươi cùng các bạn bắt tay vào thí nghiệm.

Muốn biết được khả năng kháng thể của con Bacillus subtilis, Tươi phải thực hiện rất nhiều thí nghiệm trong nhiều điều kiện, nồng độ khác nhau để phát hiện ở nồng độ nào con Bacillus subtilis sẽ phát huy được tác dụng nhiều nhất.  Mỗi thí nghiệm đều đỏi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn thận, mà chỉ cần "lơ là" một chút là "đi" ngay.

Có mùa hè Tươi ở lì suốt trong phòng thí nghiệm, hết thử rồi... soi, say mê đến nỗi các chú bảo vệ của trường phải vào tận phòng thí nghiệm..."đuổi" về. Gần 2 năm trời, Tươi cần mẫn thực hiện các thí nghiệm để chờ ngày áp dụng lên chuột.

Mất gần 4 tháng trời tiếp theo cho giai đoạn theo dõi trên chuột với những sự cố dở khóc dở cười: chuột đang mang mầm bệnh thì bị mèo ăn, rồi chuột chết không rõ nguyên nhân... Phải lặp đi lặp lại vô số lần trên chuột nhắt, Tươi và nhóm bạn của mình mới có những kết luận chính thức để viết công thức điều chế và đưa áp dụng vào người.

Chờ ngày hái quả

Niềm vui của Tươi và Hương (phải) trong ngày nhận giải thưởng Euréka 2005 - Ảnh: N.Bình

Trong nửa năm trời đi khảo sát, Hương phải lấy mẫu quệt họng từ trung tâmTai - mũi - họng về phân lập để định danh vi khuẩn gây bệnh, thực hiện kháng sinh đồ, xác định mức độ đề kháng của vi khuẩn. 8 con vi khuẩn trong 2 điều kiện khác nhau, mỗi con ít ra cũng xảy ra gần 20  phản ứng... Sau đó đối chiếu với bảng kít để định danh được tên vi khuẩn cho ra kết quả... "Chu trình công việc đòi hòi tính chính xác cao mà nhiều lúc mình cũng cảm thấy bối rối, nhầm lẫn. Sai.Thế là bắt đầu lại: lấy mẫu, phân lập, kháng sinh đồ, so sánh...", Hương nhớ lại. Đây cũng là đề tài tốt nghiệp của Hương trong mùa hè 2005.

Nhưng khó khăn đó cũng quên hết khi đến ngày thuốc Bacillus subtilis được sử dụng thí nghiệm thành công trên người. Hơn 40 bệnh nhân viêm xoang tình nguyện sử dụng thuốc đã có dấu hiệu tốt, bệnh thuyên giảm hẳn đi. Tiếng lành đồn xa, nhiều bệnh nhân đã xin thêm thuốc về nhà sử dụng. Đôi mắt Tươi như sáng rực lên khi nhắc đến cô bệnh nhân ở tít Nha Trang đã đến xin thuốc, rồi chính người nhà cũng trở thành "người tiêu dùng" sản phẩm của hai cô gái.

Điểm nổi bật ở công trình của Tươi và Hương là sử dụng Bacillus subtilis làm chế phẩm phòng và điều trị viêm tai mũi họng thành công với giá thuốc chỉ bằng 1/10 so với giá thuốc thị trường. Nếu được đưa ra sử dụng rộng rãi, thuốc sẽ giúp những người bị viêm xoang do nhiễm khuẩn phòng tăng khả năng chống nhiễm khuẩn và điều trị kịp thời.

"Cái quan trọng nhất mình học được sau những ngày theo đuổi đề tài là hiểu hơn tâm trạng, suy nghĩ của bệnh nhân. Mình nhận ra vẫn còn rất nhiều mảnh đời không may mắn cần giúp đỡ và cũng thấy nghiên cứu của mình có ý nghĩa hơn", Tươi bộc bạch.

Giờ đây, trong những ngày chờ thuốc hoàn thiện giai đoạn cuối trước khi ra mắt trên thị trường, Tươi và Hương vẫn còn chìm trong niềm vui được đứng lên bục cao nhất của cuộc thi Euréka toàn thành. Những nỗ lực của hai cô gái trẻ đang chờ ngày hái quả. Bí quyết thành công ư? Chỉ cần có đam mê thôi! Hai cô gái bật mí.

Nguồn: tuoitre.com.vn 9/3/2006