Chuyển giao thành công công nghệ sản xuất cá rô đơn tính đực
Tuy nhiên một khó khăn lớn đang thách thức người nuôi cá rô phi đơn tính trong tỉnh đó là Lai Châu vẫn chưa có một cơ sở nào chuyên sản xuất con giống. Cá giống hầu hết nhập từ các tỉnh dưới xuôi, lân cận với giá thành cao, hao hụt con giống trên đường vận chuyển, có thể gây ra tình trạng dịch bệnh phát triển do lưu thông các vùng… làm ảnh hưởng tới năng suất, hất lượng đàn cá nuôi, gây thiệt hại cho người nông dân. Việc chủ động sản xuất được con giống cá ro phi đơn tính cung cấp cho người nuôi trồng sẽ đảm bảo được chất lượng và giá thành con giống.
Xuất phát từ mục đích đó Chi cục thủy sản Lai Châu phối hợp với Viện Nuôi trồng thủy sản 1 đã triển khai dự án "Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật sản xuất giống cá rô phi đơn tính tại Lai Châu". Dự án thực hiện trên diện tích 5.022 m 2ao với tổng kinh phí 380 triệu đồng với nội dung chính là tiếp nhận công nghệ sản xuất cá rô phi đơn tính đực bằng Hormon 17a - Methyltestosterone.
Dự án đã được Hội đồng KH&CN tỉnh đánh giá, nghiệm thu đạt loại khá.
Dự án đã đào tạo được 7 cán bộ kỹ thuật thành thạo các bước trong quy trình và tiếp nhận, làm chủ được quy trình công nghệ sản xuất cá rô phi đơn tính đực. Dự án đã áp dụng quy trình công nghệ đưa một lượng Hormon 17aMethyltestosterone phù hợp vào cơ thể cá trước thời điểm tế bào mầm sinh dục biến hóa giới tính làm biến đổi giới tính ở cá rô phi.
Sau khi tuyển chọn được 2.500 con cá bố mẹ đủ tiêu chuẩn, đàn cá bố mẹ này được chăm sóc theo đúng kỹ thuật đến thời kỳ sinh sản, thu trứng ấp trứng và nở ra cá bột. Sau khi trứng nở ra cá bột, đây chính là giai đoạn để tác động làm chuyển giới tính ở cá. Sử dụng phương pháp trộn 60 mg Hormon 17aMT + 1kg thức ăn + 0,3 lít cồn + 10g VTM C phơi trong nhà để cồn bay hết mùi và không bị vón cục sau đó cho vào túi nilon bảo quản cho cá bột ăn trong vòng 21 ngày đưa sang giai đoạn ương nuôi cá hương. Giai đoạn này cần có chế độ chăm sóc đặc biệt không như ương nuôi hương. Giai đoạn này cần có có chế độ chăm sóc đặc biệt không như ương nuôi cá thông thường bằng chế độ thức ăn như sau: 60% bột cá nhạt + 38% cảm gạo + 2% vitamin C và Premix khoáng; chăm sóc theo dõi cá hàng ngày, lượng thức ăn bằng 15 - 20% trọng lượng cá sau 21 ngày tuổi tới cá hương 2-3cm tỷ lệ sống đạt 72,83%. Giai đoạn tiếp theo là ương nuôi từ cá giống kích cỡ 5-6 cm áp dụng đúng theo quy trình nuôi cá giống. Kết quả ương nuôi từ cá hương lên cá giống được 225.000 con, tỷ lệ sống đạt 76%
Như vậy từ 2.500 con cá đàn bố mẹ áp dụng công nghệ sử dụng Hormon 17aMT qua 2 quá trình nhỏ (Quy trình sản xuất cá rô phi đơn tính đực 21 ngày tuổi và Quy trình ương nuôi cá 21 ngày tuổi lên cá hương, cá giống) đã sản xuất được 225.000 con cá giống có chất lượng tốt, sạch bệnh, trong đó tỷ lệ đực đạt 95-98%. Để đánh giá được chất lượng con giống sau khi sản xuất, sản phẩm của dự án đã được nuôi thử nghiệm tại một số huyện, thị trong tỉnh. 200.000 con giống đã được hỗ trợ 100% cho 135 hộ tại thị xã Lai Châu và các hộ tại 02 huyện Tân Uyên và Tam Đường, giúp người dân tiết kiệm được 160 triệu đồng và bán ra thị trường 25.000 con giống. Việc sản xuất con giống tại chỗ đã tăng sức chống chịu của con giống với môi trường, hơn nữa người dân được cung cấp giống tại địa phương với thời gian vận chuyển ngắn nên tỷ lệ sống cao hơn 15-20% so với mua giống tại tỉnh khác về. với giá bán con giống rẻ hơn so với thị trường 200 - 400 đồng/con giống đã khuyến khích người dân mở rộng diện tích, quy mô nuôi trồng. Tính về hiệu quả kinh tế mỗi ha nuôi tiết kiệm được từ 2-4 triệu đồng, góp phần giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nuôi. Qua kiểm tra, đánh giá tốc độ sinh trưởng, phát triển rất tốt, được người dân chấp nhận, trọng lượng trung bình đạt 350 - 400g/con (tại thời điểm kiểm tra).
Sự thành công của dự án đã mở ra cho Lai Châu cơ hội tự sản xuất giống cá rô phi đơn tính đực. Với giàn ấp trứng hiện có, mỗi năm Chi cục Thủy sản tỉnh có thể sản xuất tối đa và cung cấp cho thị trường 1 triệu con giống với giá thành rẻ, sạch bệnh và chất lượng phù cho người nuôi trồng trên địa bàn tỉnh, góp phần thúc đẩy ngành nuôi trồng thủy sản nói chung và nuôi trồng cá rô phi đơn tính nói riêng phát triển. Sau khi đã tiếp nhận thành công quy trình công nghệ sản xuất cá rô phi đơn tính đực, cán bộ kỹ thuật của Chi cục Thủy sản Lai Châu đã nâng cao trình độ chuyên môn, tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm và mạnh dạn hơn trong việc chủ động tiếp nhận những quy trình công nghệ mới trong việc sản xuất một số giống cá mới trong thời gian tiếp theo.
