Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/12/2008 01:13 (GMT+7)

Chữa bệnh bằng ánh sáng

Để tìm hiểu phản ứng của cơ thể đối với ánh sáng, các nhà nghiên cứu đã thực hiện nhiều công trình từ 30 năm nay trong các lĩnh vực y khoa như tâm thần, mắt, nhi khoa, da liễu. . .Họ đã thử nghiệm các mẫu da của chuột và người đối với các loại ánh sáng như ánh sáng trắng, đỏ, xanh, vàng hay lục để hiệu chỉnh các liệu pháp bằng ánh sáng hay còn gọi là quang liệu pháp

Chữa trị stress

Cứ vào mùa đông, một số người cảm thấy bị stress hoặc mệt mỏi không chịu nổi và thấy thèm ghê gớm các thức ăn ngọt và nhiều mỡ. Ở Pháp, chứng stress theo mùa này chiếm tỷ lệ 3 - 6% dân số. Các bệnh nhân này chỉ cần tiếp xúc đều đặn với ánh sáng có cường độ 2.500 lux trong khoảng thời gian 30 phút, là có hiệu quả tương tự như dùng thuốc chống trầm cảm: 70% lành bệnh và 50% bệnh thuyên giảm.

Từ đầu thế kỷ 18, người ta đã biết rằng có 2 loại tế bào cảm thụ ánh sáng nằm trên võng mạc, đó là tế bào hình que và hình nón. Một công trình nghiên cứu mới đây đã phát hiện ra một loại tế bào mới nhạy cảm với ánh sáng nằm trong võng mạc: đó là tế bào hạch melanopsin. Loại tế bào thụ cảm ánh sáng mới này không liên quan đến cấu trúc vùng thị giác của não bộ mà chỉ liên hệ một phần nhỏ đến vùng dưới đồi: đó là đồng hồ sinh học. Đồng hồ sinh học này không điều chỉnh theo chu kỳ 24 giờ của kinh tuyến mà là 24,2 giờ. Nhờ trung gian của các thụ thể ánh sáng này mà ánh sáng được đồng bộ hóa hàng ngày. Cũng nhờ cơ chế này mà liệu pháp ánh sáng đã chữa lành cho những bệnh nhân bị stress theo mùa bởi vì đồng hồ sinh học ở những bệnh nhân này thường chạy trước. Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả vì đồng hồ sinh học còn có chức năng kiểm soát hoạt động trên tất cả các tế bào của cơ thể.

Cải thiện hiệu năng làm việc

Ánh sáng ảnh hưởng đến hiệu năng và khả năng lao động của chúng ta. Các nhà nghiên cứu Hà Lan nhận thấy rằng nếu mở toang cửa sổ nhà ở vào ban ngày thay vì giữ tranh tối tranh sáng, thì chủ nhân trở nên linh họat hơn, thoải mái hơn, và ngủ dễ hơn. Công trình nghiên cứu khác thực hiện trên những người làm việc ca đêm: nếu chiếu sáng với cường độ trong khoảng 450 lux đến 700 lux thì cường độ làm việc tăng lên và tai nạn lao đọng giảm đi đáng kể.

Các nhà nghiên cứu giải thích, vì đồng hồ sinh học của những người này “chạy” kém khi làm việc ban đêm, cơ thể sẽ hoạt động theo giấc ngủ, khiến cho đối tượng dễ bị ngủ gà ngủ gật. Khi tăng cường độ ánh sáng, sự chói sáng sẽ kích thích sự tỉnh táo và sự tiết ra một số chất kích thích gây ức chế sự sản sinh ra các chất gây buồn ngủ như melatonin (H.1).

Chữa trị mụn

Mụn có thể điều trị bằng quang liệu pháp tự nhiên. Vi khuẩn gây ra mụn có khả năng tiết ra một chất nhạy cảm với ánh sáng là chất protoporphyrin, chất này còn được dùng trong điều trị ungthư. Khi chất này tiếp thu tia hồng ngoại (ánh sáng đỏ) của mặt trời thì vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt. Tuy nhiên, trong ánh sáng mặt trời còn có tia cực tím mà tia này lại làm cho da dày lên, làm tăngtiết tuyến bã nhờn khiến cho mụn tái xuất hiện trong những tuần sau đó. Tại các cơ sở thẩm mỹ, các chuyên viên sử dụng liệu pháp ánh sáng đặc thù để trị mụn. Tuy nhiên so với dùng thuốc kháng sinhthì liệu pháp này vẫn còn đắt tiền.

Để làm cho da tươi trẻ hơn

Cấu trúc của da chứa đến 80% là chất collagen, là một loại protein làm cho da căng và láng lẫy. Nếu cho da tiếp xúc thường xuyên đều đặn với ánh sáng vàng/ đỏ sẽ làm tăng sự sản sinh collagen. Vào thập niên 1970, các nhà nghiên cứu đã phát hiện được tính chất làm liền sẹo của ánh sáng đỏ, được chiếu ra từ máy laser. Ngoài tác dụng kích thích sự tạo collagen, ánh sáng đỏ còn làm tiết ra các chất gây liền sẹo, đó là các chất cytokin. Kể từ năm 2001, việc phát minh ra đèn LED (Light Emitting Diodes) đã làm tăng sức mạnh của ánh sáng điều trị và “chiếm ngôi” của đèn laser. Đèn LED tăng tiết diện điều trị lên đáng kể, nên tốc độ chữa lành vết thương cũng tăng gấp đôi. Theo TS Daniel Barolet, giám đốc Trung tâm nghiên cứu RoseLab ở Montreal, Canada, cho biết cứ sau mỗi cuộc phẫu thuật nếu dùng đèn LED chiếu lên vết mổ với cường độ rất mạnh 50 MW/cm 2, tức gấp 10 lần tia hồng ngoại của mặt trời, trong khoảng thời gian 2 - 5 phút sẽ làm giảm hiện tượng viêm, khiến da liền mổ rất nhanh. Đó cũng là lý do vì sao các chuyên viên lại sử dụng đèn LED đỏ trong điều trị mụn trứng cá đỏ và một vài trường hợp viêm nhiễm do virus. Lợi ích khác của đèn LED là không tạo ra nhiệt năng (H.2).

Điều trị một số bệnh về mắt

Các bác sĩ chuyên khoa mắt cũng đã sử dụng quang động liệu pháp điều trị một số trường hợp thoái hóa võng mạc do tuổi tác. Bệnh này thường xảy ra ở người trên 50 tuổi, làm giảm thị lực vànặng hơn có thể gây mù. Trong một số trường hợp, thoái hóa võng mạc là do sự tăng trưởng mạch máu thái quá trên võng mạc. Trong trường hợp này các thụ thể cảm nhận ánh sáng lại ưu tiên ở trên cácmạch máu này và như vậy khi bắt ánh sáng LED thì ánh sáng sẽ phá hủy mạch máu, giúp cho võng mạc trở lại bình thường.

Chữa trị ung thư

Chưa bao giờ các chuyên gia lại có thể tưởng tượng ra một loại vũ khí kỳ diệu như vậy: không cần nhắm mà vũ khí lại chỉ tiêu diệt kẻ địch! đó chính là ánh sáng trong điều trị ung thư da.

Cơ chế khá đơn giản: người ta tiêm một chất cảm thụ ánh sáng vào cơ thể. Sau đó, người ta chiếu vào da các tia sáng có độ dài sóng dài, thí dụ như tia hồng ngoại. Độ hấp thu của da tùy thuộc vào màu của ánh sáng, như ánh sáng xanh chỉ xuyên qua da rất nông trong khi ánh sáng đỏ có thể đi sâu vào da đến 10mm. Khi chiếu ánh sáng vào, chất cảm thụ ánh sáng vừa được các tế bào hấp thụ sẽ hấp thu năng lượng và tạo ra một chuỗi phản ứng hóa học làm cho sự lão hóa các tế bào ung thư tăng nhanh lên, còn các tế bào bình thường vẫn vô sự. Phương pháp này cũng có thể áp dụng trong điều trị bệnh ung thư bề mặt của các cơ quan mà người ta có thể đưa đèn chiếu sáng vào, thí dụ như phế quản, bàng quang, thực quản, âm đạo, tử cung, tiền liệt tuyến…

Điều trị chứng vàng da ở trẻ sơ sinh

Ánh sáng xanh dùng điều trị chứng vàng da của trẻ sơ sinh rất hiệu quả. Những trẻ này tạo ra quá nhiều bilirubin, một chất sắc tố mật bình thường được phá hủy ở gan. Trong khi gan chưa được phát triển hoàn chỉnh, nên không thực hiện được việc phá hủy này. Ánh sáng xanh (có độ dài sóng từ 400 - 500 nanomet) sẽ phá hủy phân tử bilirubin trong máu. Đây là một thắng lợi mới của quang liệu pháp (H.3)

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Vĩnh Long: Tôn vinh 88 trí thức tiêu biểu năm 2025
Sáng ngày 13/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã long trọng tổ chức Hội thảo khoa học “Chuyển đổi số và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW” gắn với lễ Vinh danh trí thức tiêu biểu năm 2025. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.
Đắk Lắk: Hệ thống quản lý thư viện - văn thư tích hợp trí tuệ nhân tạo SmartLibDoc.AI
Đây là giải pháp đoạt giải Nhì Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (khu vực phía Tây) giai đoạn 2024-2025. Giải pháp khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, xây dựng một cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất, tránh nhập liệu trùng lặp, dễ dàng tổng hợp báo cáo liên ngành; Giải quyết bất cập trong mượn - trả thủ công, thay bằng quản lý tự động, có nhắc hạn trả, có thống kê chính xác…
Sơn La: Lễ Phát động trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Ngày 12/5, tại Xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La, Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật tỉnh Sơn La, Quỹ Bảo vệ và Phát triển Rừng, Đảng uỷ, HĐND, UBND xã Ngọc Chiến phối hợp tổ chức Lễ Phát động trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” nhân kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) và Ngày sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5).
Tuyên Quang: Hội thảo Bảo tồn, phát huy giá trị quần thể di sản Chè Shan tuyết
Chiều 12/5, tại khách sạn Mường Thanh, tỉnh Tuyên Quang, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp hội) tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo khoa học: “Giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị quần thể di sản Chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện, sinh kế cộng đồng địa phương tỉnh Tuyên Quang”.
Hải Phòng: Hội nghị thông tin chuyên đề về tình hình đối ngoại của Việt Nam
Sáng 09/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố đã tổ chức Hội nghị thông tin chuyên đề “Một số tình hình liên quan tới đối ngoại trong thời gian qua”, thu hút sự quan tâm tham dự của đông đảo lãnh đạo, hội viên các Hội thành viên, Trung tâm, Câu lạc bộ, Viện trực thuộc và các tổ chức thành viên Liên hiệp hội.