Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 24/12/2008 01:13 (GMT+7)

Chữa bệnh bằng ánh sáng

Để tìm hiểu phản ứng của cơ thể đối với ánh sáng, các nhà nghiên cứu đã thực hiện nhiều công trình từ 30 năm nay trong các lĩnh vực y khoa như tâm thần, mắt, nhi khoa, da liễu. . .Họ đã thử nghiệm các mẫu da của chuột và người đối với các loại ánh sáng như ánh sáng trắng, đỏ, xanh, vàng hay lục để hiệu chỉnh các liệu pháp bằng ánh sáng hay còn gọi là quang liệu pháp

Chữa trị stress

Cứ vào mùa đông, một số người cảm thấy bị stress hoặc mệt mỏi không chịu nổi và thấy thèm ghê gớm các thức ăn ngọt và nhiều mỡ. Ở Pháp, chứng stress theo mùa này chiếm tỷ lệ 3 - 6% dân số. Các bệnh nhân này chỉ cần tiếp xúc đều đặn với ánh sáng có cường độ 2.500 lux trong khoảng thời gian 30 phút, là có hiệu quả tương tự như dùng thuốc chống trầm cảm: 70% lành bệnh và 50% bệnh thuyên giảm.

Từ đầu thế kỷ 18, người ta đã biết rằng có 2 loại tế bào cảm thụ ánh sáng nằm trên võng mạc, đó là tế bào hình que và hình nón. Một công trình nghiên cứu mới đây đã phát hiện ra một loại tế bào mới nhạy cảm với ánh sáng nằm trong võng mạc: đó là tế bào hạch melanopsin. Loại tế bào thụ cảm ánh sáng mới này không liên quan đến cấu trúc vùng thị giác của não bộ mà chỉ liên hệ một phần nhỏ đến vùng dưới đồi: đó là đồng hồ sinh học. Đồng hồ sinh học này không điều chỉnh theo chu kỳ 24 giờ của kinh tuyến mà là 24,2 giờ. Nhờ trung gian của các thụ thể ánh sáng này mà ánh sáng được đồng bộ hóa hàng ngày. Cũng nhờ cơ chế này mà liệu pháp ánh sáng đã chữa lành cho những bệnh nhân bị stress theo mùa bởi vì đồng hồ sinh học ở những bệnh nhân này thường chạy trước. Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả vì đồng hồ sinh học còn có chức năng kiểm soát hoạt động trên tất cả các tế bào của cơ thể.

Cải thiện hiệu năng làm việc

Ánh sáng ảnh hưởng đến hiệu năng và khả năng lao động của chúng ta. Các nhà nghiên cứu Hà Lan nhận thấy rằng nếu mở toang cửa sổ nhà ở vào ban ngày thay vì giữ tranh tối tranh sáng, thì chủ nhân trở nên linh họat hơn, thoải mái hơn, và ngủ dễ hơn. Công trình nghiên cứu khác thực hiện trên những người làm việc ca đêm: nếu chiếu sáng với cường độ trong khoảng 450 lux đến 700 lux thì cường độ làm việc tăng lên và tai nạn lao đọng giảm đi đáng kể.

Các nhà nghiên cứu giải thích, vì đồng hồ sinh học của những người này “chạy” kém khi làm việc ban đêm, cơ thể sẽ hoạt động theo giấc ngủ, khiến cho đối tượng dễ bị ngủ gà ngủ gật. Khi tăng cường độ ánh sáng, sự chói sáng sẽ kích thích sự tỉnh táo và sự tiết ra một số chất kích thích gây ức chế sự sản sinh ra các chất gây buồn ngủ như melatonin (H.1).

Chữa trị mụn

Mụn có thể điều trị bằng quang liệu pháp tự nhiên. Vi khuẩn gây ra mụn có khả năng tiết ra một chất nhạy cảm với ánh sáng là chất protoporphyrin, chất này còn được dùng trong điều trị ungthư. Khi chất này tiếp thu tia hồng ngoại (ánh sáng đỏ) của mặt trời thì vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt. Tuy nhiên, trong ánh sáng mặt trời còn có tia cực tím mà tia này lại làm cho da dày lên, làm tăngtiết tuyến bã nhờn khiến cho mụn tái xuất hiện trong những tuần sau đó. Tại các cơ sở thẩm mỹ, các chuyên viên sử dụng liệu pháp ánh sáng đặc thù để trị mụn. Tuy nhiên so với dùng thuốc kháng sinhthì liệu pháp này vẫn còn đắt tiền.

Để làm cho da tươi trẻ hơn

Cấu trúc của da chứa đến 80% là chất collagen, là một loại protein làm cho da căng và láng lẫy. Nếu cho da tiếp xúc thường xuyên đều đặn với ánh sáng vàng/ đỏ sẽ làm tăng sự sản sinh collagen. Vào thập niên 1970, các nhà nghiên cứu đã phát hiện được tính chất làm liền sẹo của ánh sáng đỏ, được chiếu ra từ máy laser. Ngoài tác dụng kích thích sự tạo collagen, ánh sáng đỏ còn làm tiết ra các chất gây liền sẹo, đó là các chất cytokin. Kể từ năm 2001, việc phát minh ra đèn LED (Light Emitting Diodes) đã làm tăng sức mạnh của ánh sáng điều trị và “chiếm ngôi” của đèn laser. Đèn LED tăng tiết diện điều trị lên đáng kể, nên tốc độ chữa lành vết thương cũng tăng gấp đôi. Theo TS Daniel Barolet, giám đốc Trung tâm nghiên cứu RoseLab ở Montreal, Canada, cho biết cứ sau mỗi cuộc phẫu thuật nếu dùng đèn LED chiếu lên vết mổ với cường độ rất mạnh 50 MW/cm 2, tức gấp 10 lần tia hồng ngoại của mặt trời, trong khoảng thời gian 2 - 5 phút sẽ làm giảm hiện tượng viêm, khiến da liền mổ rất nhanh. Đó cũng là lý do vì sao các chuyên viên lại sử dụng đèn LED đỏ trong điều trị mụn trứng cá đỏ và một vài trường hợp viêm nhiễm do virus. Lợi ích khác của đèn LED là không tạo ra nhiệt năng (H.2).

Điều trị một số bệnh về mắt

Các bác sĩ chuyên khoa mắt cũng đã sử dụng quang động liệu pháp điều trị một số trường hợp thoái hóa võng mạc do tuổi tác. Bệnh này thường xảy ra ở người trên 50 tuổi, làm giảm thị lực vànặng hơn có thể gây mù. Trong một số trường hợp, thoái hóa võng mạc là do sự tăng trưởng mạch máu thái quá trên võng mạc. Trong trường hợp này các thụ thể cảm nhận ánh sáng lại ưu tiên ở trên cácmạch máu này và như vậy khi bắt ánh sáng LED thì ánh sáng sẽ phá hủy mạch máu, giúp cho võng mạc trở lại bình thường.

Chữa trị ung thư

Chưa bao giờ các chuyên gia lại có thể tưởng tượng ra một loại vũ khí kỳ diệu như vậy: không cần nhắm mà vũ khí lại chỉ tiêu diệt kẻ địch! đó chính là ánh sáng trong điều trị ung thư da.

Cơ chế khá đơn giản: người ta tiêm một chất cảm thụ ánh sáng vào cơ thể. Sau đó, người ta chiếu vào da các tia sáng có độ dài sóng dài, thí dụ như tia hồng ngoại. Độ hấp thu của da tùy thuộc vào màu của ánh sáng, như ánh sáng xanh chỉ xuyên qua da rất nông trong khi ánh sáng đỏ có thể đi sâu vào da đến 10mm. Khi chiếu ánh sáng vào, chất cảm thụ ánh sáng vừa được các tế bào hấp thụ sẽ hấp thu năng lượng và tạo ra một chuỗi phản ứng hóa học làm cho sự lão hóa các tế bào ung thư tăng nhanh lên, còn các tế bào bình thường vẫn vô sự. Phương pháp này cũng có thể áp dụng trong điều trị bệnh ung thư bề mặt của các cơ quan mà người ta có thể đưa đèn chiếu sáng vào, thí dụ như phế quản, bàng quang, thực quản, âm đạo, tử cung, tiền liệt tuyến…

Điều trị chứng vàng da ở trẻ sơ sinh

Ánh sáng xanh dùng điều trị chứng vàng da của trẻ sơ sinh rất hiệu quả. Những trẻ này tạo ra quá nhiều bilirubin, một chất sắc tố mật bình thường được phá hủy ở gan. Trong khi gan chưa được phát triển hoàn chỉnh, nên không thực hiện được việc phá hủy này. Ánh sáng xanh (có độ dài sóng từ 400 - 500 nanomet) sẽ phá hủy phân tử bilirubin trong máu. Đây là một thắng lợi mới của quang liệu pháp (H.3)

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Đắk Lắk: Đội ngũ trí thức đồng hành cùng báo chí cách mạng
Thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết chuyên sâu, hoạt động tư vấn, phản biện xã hội và truyền thông khoa học, đội ngũ trí thức Đắk Lắk đã góp phần làm phong phú nội dung báo chí, lan tỏa tri thức, định hướng dư luận xã hội và cung cấp những luận cứ khoa học, thực tiễn phục vụ sự phát triển của địa phương trong thời kỳ mới.
Bà Hà Hoàng Yến làm Giám đốc Quỹ VIFOTEC
Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam Phan Xuân Dũng mong muốn bà Hà Hoàng Yến trên cương vị Giám đốc Quỹ VIFOTEC tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, sâu sát, phát huy tốt vai trò và nhiệm vụ mới được phân công để góp phần cùng tập thể cán bộ Quỹ VIFOTEC vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.
Quyết định số 185-QĐ/TW: Bộ Chính trị giao 1.878.362 biên chế năm 2026
Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 02/6/2026, về biên chế các ban, cơ quan, đơn vị sự nghiệp của Đảng ở Trung ương; cơ quan Mặt trận Tổ quốc, cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương và các tỉnh, thành phố năm 2026.
DigiFest 2026 và tinh thần đưa chuyển đổi số đi vào thực chất
Tại Diễn đàn quốc gia số Việt Nam - DigiFest 2026 vừa qua, các chuyên gia khẳng định, chuyển đổi số không đơn thuần là việc số hóa những quy trình cũ, mà phải kiến tạo những phương thức vận hành mới dựa trên công nghệ số để giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp;tạo ra giá trị mới và động lực tăng trưởng cho nền kinh tế Việt Nam.
GS.VS.TSKH Trần Đình Long: Khoa học chỉ thật sự có giá trị khi đến được với người dân
Từ một cậu học trò nghèo đất Tổ Phú Thọ đến nhà khoa học được quốc tế ghi nhận, được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2025, hành trình của ông là câu chuyện đẹp về lòng say mê tri thức, tinh thần cống hiến và niềm tin bền bỉ vào tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam.