Chiếc máy cắt cỏ của một giám đốc mê khoa học
Ngành cao su bắt đầu trồng cỏ thảm phủ họ đậu trên đường luồng xen giữa các hàng rào cao su từ năm 2000. Trồng cỏ nhằm giữ nước và màu cho đất, chống xói mòn nhưng lại yêu cầu không để cỏ họ đậu mọc lan vào đường băng có cao su. Vì vậy, hàng năm công tác phát vén cỏ trên đường băng đối với vườn cây tái canh, trồng mới và kiến thiết cơ bản là rất lớn, chi phí đầu tư rất cao.
Gắn bó với ngành cao su gần 30 năm, ông Vương Đình Diệt - Giám đốc Nông trường Cao su An Bình - Công ty cổ phần cao su Đồng Phú đã chứng kiến và thấu hiểu những khó khăn, khổ cực của công nhân khi làm cỏ cho cây cao su. Bên cạnh đó, ông cảm thấy cần phải làm thế nào để giảm chi phí đầu tư này. Từ đó, ông nảy ra ý tưởng cải tiến, hoàn thiện để đưa vào sử dụng dàn máy phát gom cỏ đậu bằng cơ giới trên vườn cây kiến thiết cơ bản trồng cỏ họ đậu. Ông nói: “Chứng kiến sự vất vả của công nhân chăm sóc, càng thôi thúc tôi phải nhanh chóng làm công cụ cắt, vén cỏ bằng cơ giới nhằm giảm cường độ lao động cho công nhân”. Kể từ khi có sáng kiến và bắt tay mày mò nghiên cứu cho đến khi hoàn thành sản phẩm, chiếc máy cắt cỏ đã hoàn thiện trong vòng 3 tháng. Với cấu tạo của máy dựa trên sức máy kéo sẵn có của công trường, ông chế dàn máy cắt, vén gắn ở phía sau máy kéo, gồm có 3 lưỡi dao tròn đặt cân bằng 2 bên, phía ngoài gắn 2 thanh vén, đặt lùi về phía sau của lưỡi dao cắt. Khi máy hoạt động, cỏ đậu được cắt thì 2 thanh vén 2 bên sẽ vén cỏ đều đặn sang 2 bên đường băng. Để máy hoạt động tốt trên địa hình không bằng phẳng, gồ ghề như: gặp gốc cây, gạch đá… ông đã cho gắn thêm vào các lưỡi dao, thanh vén các lò xo giống như hệ thống giảm xóc của xe gắn máy. Tại thời điểm chiếc máy ra đời, ôgn Điệt đã lên một bảng so sánh: Nếu chi phí phát cỏ bằng thủ công cho 3 công lao động trên diện tích 1 ha sẽ chi phí khoảng 150 ngàn đồng thì sử dụng máy cắt, vén cỏ cơ giới chỉ cần 1 công nhân thực hiện hết 70 ngàn đồng và 0,4 lít dầu. Điều đáng quan tâm nhất chính là không chỉ là lợi làm lợi gần 100 ngàn đồng/ ha cao su mà thời gian hoạt động của máy nhanh gấp nhiều lần làm thủ công. Ông Điệt nhẩm tính: một ngày máy có thể làm tới 25 ha còn để làm 25 với cách làm thủ công như trước đòi hỏi phải vài chục người. Ở những thời điểm thiếu lao động thì sáng kiến này quả là một bài toán hay. Một “lời giải” giải quyết được nhiều tình thế khó khăn trước đó. Về hiệu quả kinh tế đã thấy rõ nhưng quan trọng hơn chính là chăm sóc vườn cây kịp tiến độ, đặc biệt khi thiếu lao động, tiết kiệm được 61% chi phí so với gom, phát bằng thủ công, tạo nguồn phân xanh cho cây cao su đòng đều ở 2 mí đường băng. Hệ thống dàn máy cắt, gom cỏ khi hoạt động đã cắt, vén cỏ cũng đã chừa lại diện tích theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đường luồng.
Qua thực tế hoạt động cho đến nay, máy cắt cỏ - sáng kiến của giám đốc Vương Đình Điệt - vẫn hoạt động rất tốt, đơn giản và hiệu quả. Vẫn chưa có sáng kiến nào tốt hơn thay thế cho thấy tính hữu dụng của nó. Khi di chuyển từ vùng này qua vùng khác, có thể nâng đàn cắt lên khỏi mặt đất, máy dễ tháo dỡ khi sử dụng xong… Chiếc máy đã phát huy tính chủ động sáng tạo và nâng cao tay nghề, trang bị kỹ thuật để từng bước đưa cơ giới hóa vào sản xuất cho công nhân. Qua đó cũng góp phần tích cực vào việc hoàn thành vượt mức kế hoạch được giao. Trong nhiều bí quyết để đi đến thành công thì theo giám đốc Vương Đình Điệt, điều quan trọng nhất vẫn là sự đồng tâm hợp lực của tập thể nông trường và cái tâm của người lãnh đạo. Khi lãnhd dạo có cái tâm, biết thương và tạo sự gắn bó trong công nhân sẽ là động lực thúc đẩy sản xuất.
Sau thành công, chiếc máy cắt cỏ của ông Điệt không chỉ “chu du” đến các nông trường bạn trong toàn công ty mà còn có nhiều công ty khác cao su ở tận Hòa Bình, Đồng Nai cũng đã đến tham quan học hỏi và “mượn” cho đơn vị mình. Qua sử dụng máy cắt cỏ họ đậu của giám đốc Điệt, nhiều nông trường có nhận xét là rất hiệu quả và nhiều lợi ích. Đã có nhiều nơi đặt vấn đề Công ty An Bình sản xuất để bán cho họ sử dụng nhưng ông cười cho rằng: “Tôi không dấu mô hình mà sẵn sàng truyền đạt, cho công ty, nông trường bạn mượn để lao động sản xuất nhưng tôi không chế tạo máy để bán mà chỉ là để phục vụ công nhân mà thôi”. Qua sáng chế này, ông Vương Đình Điệt đã được Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú ghi nhận và thưởng 50 triệu đồng. Có tiền thưởng, ông lại sử dụng vào việc giúp đỡ những gia đình công nhân nông trường có hoàn cảnh khó khăn.
Trong thời điểm Chính phủ đang kêu gọi tiết kiệm chi phí đối với hoạt động sản xuất kinh doanh ở mỗi đơn vị để tránh lạm phát như hiện nay thì chiếc máy cắt cỏ thật sự càng phát huy hiệu quả đáng trân trọng.
