Chăm sóc vườn cây mùa lũ
Ngoài ra, cây còn bị ngộ độc do khí cácboníc, lưu huỳnh. Trong quá trình ngập, rễ cây còn sản sinh ethylene, với hàm lượng nhỏ kích thích tạo ra rễ mới, nhưng với hàm lượng lớn gây ngộ độc cho cây, làm cho lá bị vàng và rụng. Qua khảo sát thực tế và kết quả nghiên cứu cho thấy, khả năng chống chịu ngập của cây ăn quả khác biệt giữa các loài, giống và tuổi cây. Có thể chia ra các nhóm sau:
Cây mẫn cảm với ngập úng:Cây dễ bị chết, không có khả năng phục hồi sau khi ngập trong thời gian ngắn (cây không thể chống chịu ngập quá 15 ngày) như: đu đủ, cóc, mít, nhãn, măng cụt, sầu riêng.
Cây chịu ngập trung bình(chống chịu trong 15 - 30 ngày) như: bưởi, chanh, ổi, vú sữa, dâu.
Cây chống chịu ngập khá( chống chịu trên 30 ngày) như: sapô (hồng xiêm), xoài, mận (gioi), mãng cầu xiêm tháp gốc bình bát.
Giai đoạn ngập úng
- Hạn chế đi lại trên vườn làm cho đất trở nên kết chặt lại.
- Đối với những loài mẫn cảm với ngập úng, quang hợp của cây sẽ giảm rất nhanh (2- 3 ngày sau khi bị ngập). Sự giảm quang hợp có liên quan đến sự đóng khí khổng và giảm diệp lục tố trong lá. Vì vậy nhà vườn có thể phun thêm đường Glucô.
- Cắt tỉa các tược non và chồi vô hiệu.
- Điều hòa dòng chảy cung cấp ôxy cho cây bằng cách làm cho nước chảy trong vườn. Có thể cung cấp ôxy trong vườn cây bị ngập bằng cách bơm không khí (một đầu bơm nối với ống nhựa dài khoảng 3-4m, có đâm những lỗ nhỏ dọc theo thân ống, đầu kia được đóng kín. Khi mở bơm, khí sẽ qua những lỗ nhỏ đi vào trong nước). Lượng ôxy này có thể giúp cây hình thành rễ bất định, rễ này sẽ lấy ôxy từ môi trường bên ngoài.
- ABA (abscisic acid) giữ vai trò quan trọng đối với cây trong điều kiện "stress". Một số nghiên cứu cho thấy phun ABA giúp cây tăng khả năng chống chịu trong điều kiện yếm khí.
Giai đoạn sau ngập úng
- Xới nhẹ, phá váng ở lớp đất mặt giúp đất thông thoáng, tạo sự trao đổi khí vùng bên trên và xung quanh rễ.
- Đào rãnh để nước rút nhanh ra khỏi mặt líp.
- Bón phân cân đối giữa đa lượng và vi lượng.
Ngoài ra có thể phun thêm phân bón lá để tăng dưỡng chất cho cây.
- Hàng năm nên bón phân hữu cơ (phân chuồng ủ hoai mục) cho vườn cây ăn trái sau thu hoạch sẽ giúp đất thông thoáng, cây phát triển tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh và chịu ngập úng.
- Tiếp tục phun ABA (abscisic acid) lên lá cho cây.
- Phun các loại phân bón lá có chứa Ca(NO 3) 2.
Ngoài ra, có thể sử dụng các giống gốc ghép có khả năng chịu ngập để tăng khả năng kháng ngập cho cây.
Nguồn: Kinh tế nông thôn, số 40, 03/10/2005
