Chăm sóc lợn con sơ sinh

Về nhiệt độ

Ở lợn con sơ sinh, tỷ lệ nước trong cơ thể chiếm 82%, do có nhiều nước nên nhiệt độ cơ thể giảm nhanh: 30 giây sau khi đẻ, lượng nước trong cơ thể giảm 1,5 - 2% kèm theo thân nhiệt giảm từ 5 đến 10°C, lợn con bị chết non: Sau khi đẻ, lợn con cần được sưởi ấm đặc biệt là vào vụ đông xuân.

Yêu cầu về nhiệt độ đối với lợn con như sau:

Từ sơ sinh đến 7 ngày tuổi: 32 - 34°C,

Sau 7 ngày tuổi: 25 - 31°C.

Trong khi đó lợn mẹ chỉ cần nhiệt độ từ 18 - 20°C, quá ngưỡng này sẽ ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa của lợn mẹ. Vì vậy, người chăn nuôi cần phải chú ý điều chỉnh nhiệt độ cho phù hợp khi nuôi lợn con cùng với lợn mẹ.

Nuôi dưỡng

Lợn con cần được bú sữa đầu càng sớm càng tốt vì trong sữa đầu có chứa gama globulin - một loại kháng thể bảo vệ lợn con trong thời gian 30 ngày đầu. Trong hai tuần đầu HCl tự do chưa có trong dạ dày của lợn, do đó chưa có tính kháng khuẩn, không bảo vệ được đường tiêu hoá nên thường bị bệnh đường tiêu hoá như bệnh ỉa phân trắng. Do đó, cho bú sữa đầu giúp lợn con tăng khả năng chống chịu với vi khuẩn.

HCl tự do xuất hiện từ ngày thứ 25 trở đi và tính kháng khuẩn xuất hiện từ ngày thứ 40 sau khi sinh. Ở lợn con 20 - 30 ngày tuổi, dạ dày chưa phân giải được protein thực vật nên khi tập ăn sớm cho lợn con bằng thức ăn hạt rang để tác động dạ dày tiết dịch vị sớm hơn là điều hết sức cần thiết.

Nhu cầu sắt và đồng trong máu rất cần cho việc duy trì Hemoglobin và dự trữ cho cơ thể phát triển. Ở lợn sơ sinh trong 100ml máu có chứa 10,9 hemo/g/100ml máu. Sau 10 ngày tuổi chỉ còn 4 - 5 hemo/g/100ml máu. Nếu lợn con chỉ nhận sắt qua sữa thì cơ thể sẽ thiếu sắt dẫn đến thiếu máu gây suy dinh dưỡng và ỉa chảy. Trong ba ngày đầu, sữa của lợn nái có đủ dinh dưỡng cùng các kháng thể đảm bảo cho lợn con tránh nhiễm bệnh. Sắt có trong sữa giảm dần vì vậy cần tiếm sắt để hỗ trợ cho lợn con. Sau khi đẻ ba ngày tiêm dextran Fe có hàm lượng 100mg/1ml để phòng thiếu máu.

Chăm sóc

Lợn con sau khi sinh cần được lau chùi nhớt, dãi ở mồm và mũi, cắt răng nanh. Dùng kìm chuyên dụng hoặc bấm móng tay để bấm răng nanh, bấm càng sớm càng tốt vì lúc này răng mềm, ít chảy máu. Cắt răng nanh nhằm tránh cho lợn con cắn vú mẹ khi tranh nhau bú sữa.

Sát trùng rốn: với lợn khoẻ cuống rốn tự đứt. Cuống rốn dài cần phải can thiệp: buộc cuống rốn cách da bụng 1 - 1,5 cm bằng chỉ tơ, cắt phía ngoài chỗ buộc chỉ và sát trùng bằng cồn 70°.

Loại bỏ những con quá yếu, quá nhỏ sau khi nái đẻ xong: Số lợn con giữ lại nuôi từ 10 đến 12 con, ứng với số vú mẹ là vừa. Nếu số con vượt quá số vú, có thể chuyển bớt một số con cho mẹ khác nuôi với điều kiện chúng đã được bú sữa đầu trong thời gian hai ngày của mẹ sinh ra nó.

Lợn con sau khi đẻ 1 - 1,5 giờ cần được bú kích thích lợn mẹ đẻ tiếp và lợn tăng thân nhiệt để chống lạnh. Để lâu hàm lợn con bị cứng lại không bú được, lợn yếu dần. Lợn tự tìm vú ngực, lợn yếu bú vú bụng. Sau thời gian bú vài lần, lợn con có phản xạ bú đúng vú được chọn lúc đầu, con khác không tranh được. Mặt khác, lợn nái không có sữa dự trữ trong bầu vú mà chỉ tiết sữa khi có tác động thần kinh của lợn con khi bú, nên thời gian mút vú mẹ có thể từ 5 đến 7 phút nhưng sữa mẹ tiết ra chỉ khoảng 25 - 30 giây; do đó người chăn nuôi cần cố định vú bú cho lợn con để tránh làm ngắt quãng tiết sữa của lợn mẹ và bú sữa của lợn con.

Sau 8 ngày tuổi lợn con có thể tăng khối lượng gấp 1,2 - 1,5 lần; sau 3 tuần khối lượng cơ thể tăng gấp 4 lần so với sơ sinh.

Nguồn: Khoa học - Ứng dụng (LHH Nghệ An), 9 + 10/2005