Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 08/05/2006 23:56 (GMT+7)

Cha đẻ thuốc hạ cholesterol nhận Giải thưởng Nhật Bản

Tiến sĩ người Nhật Bản, Akira Endo, 72 tuổi, là một trong hai người đoạt Giải thưởng Nhật Bản lần thứ 22 vì ông đã phát triển được thuốc hạ cholesterol được gọi là thuốc statin. Riêng ở Nhật Bản có hơn 2 triệu người uống thuốc statin mà Endo phát triển. Thuốc này giảm mức cholesterol để phòng chống nghẽn động mạch và xơ cứng động mạch.

Endo rất xúc động khi biết nghiên cứu của ông được trao Giải thưởng Nhật Bản - một trong những giải thưởng khoa học uy tín nhất thế giới. Đây là giải thưởng hàng năm do Quỹ Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JSTF) trao cho những nhà nghiên cứu trên thế giới có thành tựu vượt bậc trong khoa học và công nghệ, đẩy mạnh hòa bình và thịnh vượng cho nhân loại. Giải thưởng Nhật Bản lần thứ 22 sẽ được trao vào ngày 20/04 tới.

Đột phá của Endo bắt đầu vào năm 1976 khi ông tách được một chất từ một loại nấm mốc gọi là penicillium citrinum. Ông nói rằng tự nhiên thực sự có phương thuốc cho bất cứ loại bệnh nào. Nhưng trong phần lớn các trường hợp, con người lại không nhận ra điều này.

Sinh ra ở một trang trại tại tỉnhAkita(Nhật Bản), lần đầu tiên chú bé Endo bị nấm làm mê hoặc khi được ông dẫn đi hái nấm ở một quả đồi sau nhà.

Vào đầu thập kỷ 70, sau khi học ngành hóa sinh tại trường Đại học Tohoku, Endo làm công việc nghiên cứu tại công ty dược phẩm Sankyo. Trưởng phòng thí nghiệm nói với Endo “Tôi không mong chờ anh làm ra một loại thuốc mới. Vì vậy anh có thể làm bất cứ việc gì anh muốn.” Đó chính là giấy phép để Endo thả sức nghiên cứu nấm và nấm mốc. Nghiên cứu trước đó đã cho thấy phần lớn cholesterol của cơ thể được tạo ra ở gan với sự trợ giúp của một enzim là HMG-CoA. Tuy nhiên, nghiên cứu hàng chục năm sau đó vẫn chưa xác định được chất có thể ngăn chặt sự sản xuất enzim này. Về phần mình, khi đó, Endo đã có linh cảm rằng nấm có thể giảm cholesterol. 

Giải thưởng Nhật Bản được thành lập năm 1985 nhằm công nhận những cá nhân hoặc nhóm các nhà nghiên cứu trên thế giới có những đóng góp nổi bật tới sự tiến bộ trong khoa học và công nghệ. Giải thưởng này gồm giấy chứng nhận, huy chương và khoản tiền trị giá 50 triệu yen.

Tuần lễ mà Giải thưởng Nhật Bản được trao được coi là “Tuần lễ Giải thưởng Nhật Bản”. Trong tuần lễ này, người được nhận giải thưởng được đề cao tại các bài nói chuyện và tham dự những cuộc hội thảo học thuật. Họ tham gia rất nhiều hoạt động trong đó có chuyến thăm Thủ tướng và Viện Hàn lâm Nhật Bản.

Sau hai năm thử nghiệm 6.000 chất tách tưừ nấm mốc và và nấm để tìm chất có thể sản xuất một cách tự nhiên chất ngăn chặn HMG-CoA, Endo phát hiện ra chất ML-236B có khả năng chữa bệnh trong nấm penicillium citrinum và thấy rằng chất này có thể giúp ông đến gần hơn mục tiêu của mình là “chiến đấu” với cholesterol.

Sau đó, tin tức về bước đột phá này nhanh chóng lan rộng trong cộng đồng y học toàn cầu cũng như những tin đồn là chất do Endo phát hiện gây ra những khối u, hủy hoại cơ và đôi khi gây tử vong ở chó thí nghiệm. Các công ty dược khác cũng ngần ngại trước những khó khăn này. Quả thực, quá trình phát triển loại thuốc hạ cholesterol gặp phải nhiều lần thất bại khi thoạt đầu loại thuốc này không có tác dụng gì trong thử nghiệm ở động vật và gây ra hiệu ứng phụ không ngờ tới.

Song, Endo không bao giờ đầu hàng, ông tự nhận mình là người ngoan cường, sẵn sàng đi đến cùng một khi bắt đầu làm gì. Và cuối cùng thì loại thuốc của ông đã được chấp nhận rộng rãi. Dựa trên phát hiện của Endo, một số loại thuốc giống với ML-236B, được gọi chung là thuốc statin đã được bào chế và khả năng ngăn ngừa chứng xơ vữa động mạch của thuốc đã được khẳng định trong các nghiên cứu quy mô lớn. Hiện nay, thuốc statin được sử dụng rộng rãi khoảng 30 triệu người trên thế giới đang dùng thuốc statin để giảm mức cholesterol trong máu và điều trị những bệnh về mạch máu.

Sau 18 năm làm giáo sư ở trường Đại học Nông nghiệp và Công nghệTokyo, Endo đã thành lập phòng thí nghiệm nghiên cứu của riêng mình năm 1997.

Năm năm trước đây, Endo đã phải dùng chính loại thuốc ông làm ra để giảm mức cholesterol. Sau khi ông thôi dùng thuốc này, mức cholesterol lại tăng trở lại và ông chuyển sang giải pháp truyền thống hơn: đi bộ trên núi và tập thể dục.

Mùa hè năm ngoái, Endo trở lại vùng núi gần ngôi nhà tuổi thơ nơi niềm đam mê nấm của ông bắt nguồn và thu thập các mẫu đất ở đó để thí nghiệm. Thậm chí ở độ tuổi 72, niềm đam mê của Endo cho những khám phá lớn lao tiếp theo vẫn mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Nguồn : vnn.vn17/4/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.