Cây hoàng tinh

Hoàng tinh có thân rễ mọc ngang, thường phân nhánh ngầm, chồi ngầm. Phần thân nổi trên mặt đất cao xấp xỉ 1m. Lá không có cuống, mọc vòng quanh từng đốt thân, khoảng 4 - 5 lá. Phiến lá hình lưỡi mác hơi dài, đầu lá nhọn, phần chót hơi quăn lại. Hoa mọc giữa kẽ lá, có cuống dài rủ xuống. Thường mỗi cuống mang hai hoa hình ống màu tím đỏ. Quả hình cầu khi chín tím thẫm.

Hoàng tinh là cây hoang dại ưa đất vùng đồi núi. Vào mùa thu, người ta đi đào củ (chính là thân rễ) về chế biến dùng làm thuốc. Hoàng tinh ngứa nên việc chế biến rất công phu. Thông thường, các nhà thuốc chế biến theo công thức: Cửu chương, cửu sái (chín lần đồ sôi, chín lần phơi khô) là tốt nhất.

Theo tài liệu cổ, Hoàng tinh (đã bào chế) có vị ngọt, tính bình vào 3 kinh: Phế, Tỳ, Vị có tác dụng bổ phế, sinh tân, dùng làm thuốc bồi dưỡng cơ thể, chữa chứng phế âm hư sinh ho, bồi bổ tỳ vị hư nhược (có tài liệu ghi Hoàng tinh vào 3 kinh Phế, Tỳ, Thận có tác dụng ích thận cường gân).

Ngày nay, một số nhà khoa học đã chứng minh Hoàng tinh còn nhiều công năng đặc hiệu như ức chế việc tăng cao đường huyết. Đặc biệt là vai trò giảm huyết áp thì khá rõ nét. Nước sắc Hoàng tinh với Cam thảo theo tỷ lệ 10 : 2 (10g Hoàng tinh, 2g Cam thảo) có tác dụng ổn định huyết áp khá hiệu nghiệm. Ngoài ra, Hoàng tinh còn có tác dụng ức chế một số vi khuẩn…

Những phương thuốc có vị Hoàng tinh

Phương thuốc bồi bổ nguyên khí

Ba kích             12g

Nhục thung dung            12g

Thỏ ty tử                       12g

Phá cố chỉ                     2g

Cao ban long                 12g

Hoàng tinh                     16g

Ngũ vị tử                       4g

Hoài sơn                       8g

Liên nhục                      8g         

Cam thảo                      4g         

Đại táo                          5 quả

Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, xa bữa ăn 30 phút.

Lưu ý: Cao ban long để ngoài, chia 3 phần; mỗi lần chắt nước thuốc ra uống cho cao vào thuốc còn nóng, khuấy đều để uống.

Phương thuốc trị chứng phế âm hư sinh ho

Hoàng tinh                     12g

Hoàng kỳ                       12g

Mạch môn                     8g

Thiên môn                     6g

Ngũ vị tử                       6g

Ý dĩ                              8g

Tang bạch bì                 8g

Bối mẫu                        8g

Bạch giới tử                  8g

Cam thảo                      4g

Đại táo             3 quả

Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, xa bữa ăn 30 phút.

Kiêng tôm, tép, cua đồng, các chất cay nóng và các chất kích thích gây ho. Đặc biệt kiêng tuyệt đối thuốc lá, thuốc lào.

Bài thuốc bồi bổ tỳ vị hư nhược

Hoàng tinh                     12g

Đảng sâm                     12g

Khiếm thực                   12g

Bạch linh                       8g

Bạch truật                     8g

Thần khúc                     8g

Trần bì                          4g

Bán hạ                          12g

Cam thảo                     4g

Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, xa bữa ăn 30 phút.

Kiêng ăn sống, lạnh, các vị khó tiêu.